Mentionsy

Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin
31.05.2026 09:05

Mariusz Kamiński "Burzliwe losy Kajetana Koźmiana"

Kajetan Koźmian to postać, która do dziś budzi różne opinie. Poeta, urzędnik i gospodarz związany z Piotrowicami, przez jednych ceniony za rozsądek i pracowitość, przez innych krytykowany za swoje poglądy oraz spór z romantykami.

Choć od jego śmierci minęło już 170 lat, pamięć o nim wciąż jest obecna w naszej okolicy. Szczególnie dba o nią społeczność Szkoły Podstawowej w Bychawce, która od lat przybliża młodym pokoleniom życie i twórczość swojego patrona.

Kim naprawdę był Kajetan Koźmian i dlaczego jego historia nadal wzbudza zainteresowanie? O tym między innymi usłyszą Państwo w reportażu.

W audycji głos zabierają:

Anna Bartnik – polonistka i Zbigniew Maksim – nauczyciel matematyki ze Szkoły Podstawowej im. Kajetana Koźmiana w Bychawce, Anna Otrocka i Grzegorz Kuras – ze Strzyżewickiego Towarzystwa Regionalnego oraz Hubert Mącik – historyk sztuki, Miejsk iKonserwator Zabytków w Lublinie


Rozdziały (13)

1. Opis twarzy i wizerunków Koźmiana

Opis twarzy i wizerunków Kajetana Koźmiana, omówienie jego zasług i miejsca w polskiej historii.

2. Role Koźmiana w szkole i jego pamięć

Opis roli Koźmiana w szkole i jego pamięci, w tym świątecznych zabawach i muralu.

3. Dziennik i edukacja Koźmiana

Opis edukacji Koźmiana, jego rodziny i kontakty z rodzimymi i obcymi rodzicielmi.

4. Początki kariery i zainteresowania Koźmiana

Opis początków kariery Koźmiana, jego zainteresowań, w tym poezji miłosnej i polityki.

5. Zmiany polityczne i małżeństwo Koźmiana

Opis zmian politycznych i wpływu na życie Koźmiana, jego małżeństwo z Marianną Masakowską.

6. Napoleon i Koźmian

Opis reakcji Koźmiana na Napoleonie i jego uczestnictwo w polityce polskiej podczas okupacji francuskiej.

7. Kariéra Koźmiana podczas Królestwa Kongresowego

Opis kariery Koźmiana podczas Królestwa Kongresowego, jego role i działania.

8. Powstanie listopadowe i jego wpływ na Koźmiana

Opis reakcji Koźmiana na powstanie listopadowe i jego wyjazd z Warszawy.

9. Koniec życia Koźmiana

Opis ostatnich lat życia Koźmiana, jego powrót do Piotrowic i zakończenie jego pamięci.

10. Koźmian w Piotrowicach

Rozkłady życia Koźmiana w Piotrowicach, jego relacje z rodzinami lokalnymi i z Chopinem w Warszawie.

11. Pamiętniki i cytaty Koźmiana

Przebieg wizyty w szkole w Bychawce, cytaty z jego pamiętników i opowieści o relacjach z mieszkańcami Piotrowic.

12. Odpowiedź na krytykę Koźmiana

Krytyka Koźmiana ze strony romantyków i jego relacje z chłopami w Piotrowicach.

13. Pochówkowy obraz Koźmiana

Opis grobu Koźmiana i jego pochówku, zakończenie refleksji nad jego postacią.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 14 wyników dla "Kajetana Koźmiana"

Wtedy, kiedy szkoła otrzymała imię Kajetana Koźmiana, a było to 3 czerwca 1990 roku.

To jest takie nasze logo szkoły, prawda, z portretem Kajetana Koźmiana.

Ojciec Kajetana Koźmiana, Andrzej Koźmian, oddał i Kajetana i bracin właśnie do szkoły pojezuickiej, do Lublina właśnie.

Mariusz Kamiński, Kajetana Koźmiana, Anna Otrocka, Grzegorz Kuras, Szkoła Podstawowa im.

Kajetana Koźmiana, Anna Otrocka, Grzegorz Kuras, Szkoła Podstawowa im.

I dla przykładu możemy się spotkać z pismami pisanymi przez Kajetana Koźmiana, choćby w różnego rodzaju korespondencji w aktach dotyczących różnych budów w Lublinie, jak choćby przebudowy gmachu pokarmelickiego na Ratusz w latach 1826-1829.

W Miejscu Strzyżewicę, nie wiem jaka jest świadomość i znajomość postaci Kajetana Koźmiana, ale to nazwisko się ciągle jednak w życiu codziennym przejawia, bo ten dworek, no ten dworek wszyscy milują, dworek Koźmiana, więc wydarzenia jakieś kulturalne dzieją się w dworku, to nie ma miejsca po prostu, ale przed dworkiem, obok i ciągle nawet gdzieś tam w zaproszeniach, w plakatach ten Koźmian jest, istnieje, przejawia się.

Po prawej stronie znajduje się dużych formatów portret Kajetana Koźmiana, po prawej stronie portretu pierwszy hymn szkoły, pieśń nabożna napisana w 1854 roku dla dzieci ze szkoły elementarnej w Bychawce.

Kajetana Koźmiana.

Po prawej stronie już mijamy pierwszy cytat Kajetana Koźmiana z ziemiaństwa polskiego, z pieśni czwartej.

I prawdopodobnie został wystawiony z fundacji właśnie Kajetana Koźmiana.

Napis na tablicy nagrobnej Kajetana Koźmiana.

I tutaj inskrypcja, zapewne autorstwa samego Kajetana Koźmiana.

A najmniej chyba widzimy właśnie ten tragizm całego pokolenia Kajetana Koźmiana.