Mentionsy
Sokrates kontra sofiści. Największy spór starożytnej filozofii
Bez tej dyskusji kształt cywilizacji zachodniej byłby inny. Stawką było rozumne, dobre życie. W tle sukces finansowy kontra wolność, egoizm versus przyjaźń i demagogia w opozycji do troski o wspólne dobro. Sokrates - najsłynniejszy filozof starożytności, który za swoje przekonania oddał życie, i jego rywale, sofiści - populiści antyku, suto cyniczni nauczyciele retoryki, którzy twierdzili, że prawda należy do tego, kto więcej zapłaci, ale też pierwsi badacze języka jako instrumentu. O największej rywalizacji starożytnej filozofii opowiada dr hab. Krzysztof Łapiński, filozof, autor książki "Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa".
Szukaj w treści odcinka
Skrajny wyraz tego znajdujemy w tekście o naturze Gorgiasza i ta słynna teza, że nic nie istnieje, jeśli coś istnieje, to jest niepoznawalne, a jeśli nawet byśmy umieli to poznać, to i tak nie potrafilibyśmy tego przekazać drugiemu.
Nie ma czegoś takiego u Gorgiasza.
No i też na to się nakłada to, co pan wspomniał a propos Gorgiasza, to znaczy widzimy u Gorgiasza, ale też u innych sofistów, że oni są bardzo krytyczni w stosunku do filozofii przyrody, do tej dotychczasowej filozofii, która stara się głosić wizję spójnego świata.
I Gorgiasz mówi, że filozofowie się spierają odnośnie do wszystkiego właściwie.
Skoro nie ma jedności, połączenia, powiązania między mówieniem, słowem, a rzeczywistością, ja tak trochę teraz rekonstruuję myśl Gorgiasza, skoro nie ma, to być może nie ma sensu udawać, że jest, nie ma sensu starać się
Także wydaje mi się, że można jakoś połączyć tę myśl filozoficzną, tę krytyczną myśl Gorgiasza
U Gorgiasza pada takie zdanie w jego pochwalach Heleny.
A więc w pochwale Heleny, w takiej mowie popisowej, która jest ilustracją mocy słowa, Gorgiasz mówi, że jakby tak nie wprost trochę chcę powiedzieć, że jeżeli pójdziesz do mnie na naukę, to ja cię nauczę przemawiać w taki sposób,
Za którym stoi kunszt Gorgiasza albo kunszt retoryczny po prostu.
Albo jakichś, u Gorgiasza też mamy takie porównanie, albo jakichś środków leczniczych czy też trujących.
Ale co do tej walki, to w Gorgiaszu Platona, Gorgiasz, sofista Gorgiasz mówi, że sztuka retoryki to jest właśnie jak sztuka walki.
W Gorgiaszu, kiedy Sokrates dyskutuje z Gorgiaszem, tym takim bardzo elokwentnym, inteligentnym sofistą, retorem, chociaż przez Platona on złośliwie jest pokazany jako ktoś taki...
Powolny, w myśleniu męczący się bardzo szybko, oddający pałeczkę swoim młodszym uczniom, więc tutaj Platon stara się być złośliwy w stosunku do Gorgiasza.
W każdym razie, kiedy Sokrates w Gorgiaszu właśnie rozmawia z tymże Gorgiaszem,
Kim jest Gorgiasz?
Gorgiasz jest nikim tak naprawdę.
No i w Gorgiaszu Platona, gdzie mówi się właśnie o tym, to ci sofiści, ci politycy, oni są tacy bardzo wyższościowi w stosunku do tłumu, który chcą przekonać.
Tak, tak, właśnie u Platona w uczcie mamy porównanie Gorgiasza do Gorgony, czyli do tego stworzenia mitologicznego, które zamieniał w kamień.
To znaczy za Gorgiaszem czy Protagorasem nie stoją jakieś wielkie czyny.
Agatona, który był uczniem Gorgiasza, więc jego mowa jest taka bardzo zretoryzowana.
Ostatnie odcinki
-
Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważ...
04.04.2026 21:30
-
Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a p...
21.03.2026 23:00
-
Równość i przywileje. Rozmowa z Janem Hartmanem
07.03.2026 23:00
-
Asceza. Gość: prof. Piotr Domeracki
21.02.2026 23:00
-
Doświadczenie czasu nie jest moralnie neutralne...
07.02.2026 23:00
-
Strumień, który słyszymy: o zagęszczaniu i rozc...
24.01.2026 23:00
-
Rytuał. Gość: prof. Piotr Domeracki
10.01.2026 23:00
-
Akceptacja. Rozmowa wokół książki "Endo. Sztuka...
27.12.2025 23:50
-
Kultura profilowania, dbanie o wizerunek. Gość:...
13.12.2025 23:00
-
Wincenty Lutosławski. Filozof, platonik, jogin
15.11.2025 23:00