Mentionsy

RESET
RESET
21.04.2025 06:00

Snobizm językowy

Czy „witam" to naprawdę grzech śmiertelny? Czy poprawność językowa ma granice – a może w ogóle nie istnieje? I co z tymi feminatywami? Z Maciejem Makselonem, redaktorem, językoznawcą, popularyzatorem wiedzy o polszczyźnie, rozmawiamy o języku jako narzędziu, ale też jako polu do budowania władzy, wykluczeń i… niepotrzebnych kompleksów.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "IŚ"

A dz w RESET-cie mamy wyjątkowego gościa, Macieja Makselona, który jest polonistą, redaktorem literackim, popularyzatorem wiedzy o polszczyźnie i miłośnikiem feminatywów.

I dz będziemy poruszać temat i rozmawiać o tym, jak poprawność językowa staje się narządziem wykluczenia, dlaczego zawstydzanie za błędy to częsty mechanizm społeczny i skąd bierze się opór wobec feminatywów czy anglicyzmów.

A cała historia z Witam jest taka, że jak czas temu jedna osoba ze środowiska akademickiego napisała gdzieś, że no Witam właśnie absolutnie nie powinno się, dlatego że Witam przystoi tylko gospodarzowi, to ma korzenie jeszcze w czasach bardzo dawnych, to król mógł witać na dworze i tak dalej, i tak dalej.

I jest to taki moment, w którym my możemy poczuć się lepiej od innych, dlatego że coś gdzieś usłyszelmy.

I od razu w jak sposób, też mielmy chwilę rozmowy w kuluarach, ja nie mówię o ekspertach od języka, tylko mówię o osobach, które uzurpują sobie prawo do decydowania, kto jest lepszy na bazie tego, jak druga osoba się wypowiada.

Jest no sobie, oczywcie, że sobie, komu innemu miałbym usiąść.

No oczywcie, że sobie byś zjadła, prawda?

No ten powód krył się pewnie zdecydowanie gdzie indziej, niż to młodemu człowiekowi się wydaje, ale potem ten młody człowiek pewnie będzie myślał błędnie, że ma do czynienia z błędem, więc ten zły przykład potrafi ć też z góry, tak bym powiedział.

To znaczy, jeżeli mówimy o tym, czy istnieje coś takiego jak poprawność, oczywcie, że istnieje.

Powinnmy się zastanowić w tym momencie, co to w ogóle jest błąd, prawda?

I przeskoczyłem dalej, bo pochodzi od prasłowiańskiego IĆ.

Że z IĆ mogło powstać , z WZETI powstało WZĄĆ, czyli mogło zostać dodane gdzieś w procesie ewolucji SI lub nie mogło.

Systemowo wziąć byłoby formą nieregularną, dokładnie tak samo jak ć, co pokazuje, że ma takie samo przynależne miejsce w języku.

Nie wiem, dlaczego mielmy dwie formy i oby były niepoprawne, ale tak właśnie było.

Rozmawialmy też o tym, że odzwierciedla hierarchię, to co ty mówisz, Ania, jednak pewnie w jakichś czasach

Skupilmy się na czymś innym i ja już zdążyłem zapomnieć, ale faktycznie język nam służy do wielu rzeczy.

Staram się oczywcie to hamować.

Przez jak czas miały niższą frekwencję i to jest wynik odgórnych działań w czasach komunistycznych.

Czy jeżeli w artykule pojawi się chirurszka, to oczywcie wpadnie 150 osób, które będą mówić, tego się nie da wymówić, nowomowa, to nie jest po polsku, to tamto, siamto.

Mamy całą masę tego typu wyrażeń w języku i jak sobie pochylimy się nad tym po prostu, sobie no oczywcie,

I to też pokazuje, że my w ogóle nie doceniamy dzisiaj tego, jak właśnie, czy rodzina języków słowiańskich, czy Słowianie, jak my pięknie kształtowalmy ten język, jak my jesteśmy jednym z jakichś grupy... Ale właśnie jak to nam pokazuje bardzo często postawy, prawda?

Kiedy dowiadujemy się odrobinę więcej, to okazuje się, że o całej masie obszarów w ogóle nie mielmy pojęcia, prawda?

Zwracajmy uwagę na drugiego człowieka i nie przejmujmy, że ten nasz język, którego się nauczylmy, no właśnie jest ostatecznym punktem odniesienia.

Dziękujemy za dz i zapraszamy na kolejny odcinek podcastu.