Mentionsy

Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
13.01.2026 19:10

Zdzisław Najder: literaturoznawca i wywrotowiec

Wróg PRL-u (co potwierdził wyrok śmierci z 1983 roku), orędownik demokracji, który od połowy lat 70. zapowiadał miejsce Polski we Wspólnocie Europejskiej... O Zdzisławie Najderze prof. Antoni Dudek rozmawiał ze Zbigniewem Gluzą, autorem książki "Najder. Wywrotowiec".

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 12 wyników dla "PPN"

To był okres PPN-u, Polskiego Porozumienia Niepodległościowego.

Tyle tylko, że PPN nie ma ambicji bycia partią polityczną, tylko raczej takim ruchem intelektualistów,

Wydaje się, że cały ten układ powojenny jest absolutnie nienaruszalny i nagle oto Najder takie hasło rzuca i znajduje grupę do tego znakomitych współpracowników, że wymienię choćby właśnie wspomnianego tu Jana Olszewskiego, czy choćby znakomitego historyka prof. Jerzego Holcera, jeszcze cały szereg innych współpracowników PPN-u, którzy zaczynają pisać teksty, właśnie takie niezwykle ważne, analityczne teksty składające się na program PPN-u.

Ale tak, wcześniej, zanim PPN powstał, nie sytuował się w ten sposób, ale coraz wnikliwiej analizował tę rzeczywistość i miał takie poczucie, że Polska nie może zostać w tych okowach komunistycznych i że należałoby zrobić coś, żeby się zastanowić, jaką drogą można by to odwrócić.

Program PPN-u, który był całościowy.

PPN był całkowicie zakonspirowany, ale dla mnie takim najważniejszym przykładem, że mimo tego głębokiego zakonspirowania PPN potrafił oddziaływać na realną działalność opozycji, było bodaj najsłynniejsze z wydawnictw PPN-u, czyli słynna broszura Jana Olszewskiego, obywatela Służby Bezpieczeństwa, która była takim podręcznikiem dla opozycjonistów, jak sobie radzić w sytuacji aresztowania, zatrzymania, rewizji, tego typu działań Służby Bezpieczeństwa.

Najder miał taką satysfakcję, że ostatniego dnia kwietnia 2004 roku mógł napisać, że dokładnie 25 lat temu powiedzieliśmy w tekście PPN-u, nie w programie, tylko już w konkretnym tekście dotyczącym Europy, że taką drogą koniecznie Polska musi przejść i właśnie w przeddzień wejścia do Unii Europejskiej mówimy – stało się.

To, że oni zdefiniowali we własnym tekście, najpierw jednym, potem drugim, pisał je Najder i oczywiście konsultował ze wszystkimi po drodze w PPN-ie, mianowicie, że

Ta grupa PPN-u nie miała ambicji politycznych, ale miała

On zrobił potem analizę historii Najdera i się okazało, że bardzo późno Służba Bezpieczeństwa zorientowała się, kto prowadzi PPN, ale już wtedy wiedzieli, więc jeżeli on by wrócił do kraju, to by od razu poszedł siedzieć.

No tak, a właśnie widać było z tego, co zresztą sam PPN podkreślał, że oni byli anonimowi, oni to wszystko robili nie mając żadnych profitów osobistych z tego powodu.

I na przykład tak było z PPN-em.