Mentionsy

Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
24.06.2025 13:05

Czerwiec 1976. Protest, który zmienił PRL

Wszystko zaczęło się w grudniu 1970 roku” – mówi dr Paweł Sasanka, gość prof. Antoniego Dudka w najnowszym odcinku podcastu „Rzeczypospolite”. Czerwiec 1976 roku to moment przesilenia – PRL szykowała się na wzrost napięcia społecznego, ale nie spodziewała się, że jego epicentrum znajdzie się w Radomiu, Płocku i Ursusie. Skąd ten wybuch? Jakie były kulisy decyzji o podwyżkach cen i jak zareagował aparat państwowy? To historia nie tylko o proteście, lecz także o narodzinach solidarności i przemianie społecznej, która doprowadziła do powstania opozycji demokratycznej. 🎧 Posłuchaj rozmowy z dr. Pawłem Sasanką z Instytutu Pileckiego.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 17 wyników dla "KOR"

Z tego co pamiętam Jaroszewicz miał do wyboru kilka wariantów owych podwyżek i wybrał najbardziej radykalny, czyli takiej podwyżki najgłębszej, chociaż logika by nakazywała, skoro przez tyle lat się wstrzymywano, to że tak powiem stopniowo dopiero oswajać ludzi z tym, że te ceny będą szły w górę.

Dokładnie i to muszę już powiedzieć z tego egalitarnej retoryce władz PRL było wyjątkowo szokujące, no bo przecież skoro władze mówiły, że działają w interesie najuboższych, najbardziej pokrzywdzonych obywateli, prawda?

No ale z drugiej strony władze też mają problem, bo KOR jest w tym sensie pewną nowością, że on działa jawnie.

To znaczy wszyscy członkowie KOR-u, ci założyciele występują z imieniem i nazwiskiem, z adresami.

Bo z jednej strony są te represje wobec uczestników, są te wyroki więzienia, które zapadają, te protesty KOR-u są ignorowane, ale z drugiej strony sam KOR jest tolerowany.

Nie dochodzi do aresztowania członków KOR-u, do wytoczenia im procesu o antypaństwową organizację i do...

Tutaj widać takie rozdarcie ekipy Gierka, że z jednej strony dalej trzymamy ten twardy kurs wobec warchołów, ale z drugiej strony tych korowców dręczymy oczywiście na różne sposoby, ale nie wyaresztowujemy.

Natomiast jeśli chodzi o ich ambiwalentne podejście do KOR-u, to wydaje mi się, że teraz nie ulega już wątpliwości, że zdecydowała tym obawa o tym, jak przyjmie to Zachód i w jaki sposób wpłynie to na relacje międzynarodowe, bo trzeba powiedzieć, że

W kwietniu pełną parą Ministerstwo Spraw Wewnętrznych rozpoczęło przygotowania do uderzenia w KOR.

Większość członków KOR-u była aresztowana.

Z okazji święta 22 lipca zostaje podjęta decyzja o ogłoszeniu amnestii i można powiedzieć, że KOR odnosi swój pierwszy wielki sukces, bo wszyscy ci uczestnicy protestu w czerwcu 1976 roku zostają amnestionowani, czyli nawet ci z kilkuletnim więzieniem zostają zwolnieni i można powiedzieć, że władza się znowu cofa.

I później oczywiście nie cofa się na tyle, żeby zaprzestać tych różnych nękań wobec KOR-u, który się przekształcał w Komitet Samoobrony Społecznej KOR, ale równocześnie ekipa Gierka nie ma już odwagi, żeby wrócić do pomysłu generalnej podwyżki cen i zaczyna się wprowadzanie tzw.

Władze przedstawiły to jako wyraz swojej wspaniałomyślności, ale tak naprawdę rzeczywiście chodziło o to, żeby usunąć uzasadnienie dla działania KOR-u.

To zmusiło w pewien sposób KOR do tego, żeby przeformułować swoją działalność, przestać mówić i odwoływać się bezpośrednio do pomocy robotnikom, tylko zacząć działać jako

Władze miały problem, ponieważ nie wspomnieliśmy tutaj o tym, że tym takim zewnętrznym ograniczeniem działalności KOR-u były porozumienia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, gdzie komunistom, Związkowi Sowieckiemu zależało na zagwarantowaniu powojennych granic w Europie i w tzw.

A nieco więcej, latem na podstawie cukru robi się nie tylko przetwory spożywczo-owocowe, ale także cukier wykorzystywało się do pędzenia bimbru, co miało tradycję, więc jednym słowem dla tego władza od razu poległa.

Wystarczyło na zaledwie kilka miesięcy, a później wielka fala strajków latem 1980 roku pochłonęła także Jedwarda Gierka i niewątpliwie można powiedzieć, że tu bardzo istotną rolę w organizacji tych strajków odegrały choćby środowisko wolnych związków zawodowych, które powstało w ramach tego rozwoju opozycji, którą zapoczątkowało powstanie KOR-u.