Mentionsy
Czerwiec 1976. Protest, który zmienił PRL
Wszystko zaczęło się w grudniu 1970 roku” – mówi dr Paweł Sasanka, gość prof. Antoniego Dudka w najnowszym odcinku podcastu „Rzeczypospolite”. Czerwiec 1976 roku to moment przesilenia – PRL szykowała się na wzrost napięcia społecznego, ale nie spodziewała się, że jego epicentrum znajdzie się w Radomiu, Płocku i Ursusie. Skąd ten wybuch? Jakie były kulisy decyzji o podwyżkach cen i jak zareagował aparat państwowy? To historia nie tylko o proteście, lecz także o narodzinach solidarności i przemianie społecznej, która doprowadziła do powstania opozycji demokratycznej. 🎧 Posłuchaj rozmowy z dr. Pawłem Sasanką z Instytutu Pileckiego.
Szukaj w treści odcinka
Wtedy doszło do protestów społecznych, a które są dość powszechnie uważane w historiografii za taką najważniejszą cezurę w dekadzie lat 70., a więc dekadzie rządów Edwarda Gierka.
Tak, oczywiście mówię o tych najstarszych, ale ja mam doświadczenie, bo ja mam YouTube'owy kanał Dudek o historii i tam są odcinki o latach siedemdziesiątych i rzeczywiście ilość wpisów, że jak można tak krytykować Edwarda Gierka, to jedyny porządny przywódca i to jest naprawdę spora.
Więc to nie jest pojedynczy wpis, to nie jest jakaś reprezentatywna próba, ale jednak jest tych ludzi, którzy z nostalgią wspominają lata siedemdziesiąte i Edwarda Gierka całkiem sporo, choć pewnie starszych niż młodszych Polaków.
Piotr Jaroszewicz, który próbował powtórzyć manewr Edwarda Gierka, również apelował o to, czy robotnicy nam pomogą.
Niezależni od Gierka i jego ekipy, więc że to oni doprowadzili... Ale ja rozumiem, że de facto żadnych w świetle badań historycznych podstaw źródłowych do teorii prowokacji nie ma.
Ta wersja pojawia się tylko we wspomnieniach samego Gierka i Jaroszewicza.
Po drugie wielką kampanię propagandową, w czasie której organizowano i w prasie, i w radiu, i w telewizji, ale przede wszystkim na stadiony, na wielkie place miast spędzano tysiące ludzi, którzy mieli demonstrować po pierwsze swoje poparcie dla Gierka i w mniejszym stopniu Jaroszewicza.
Breżniew początkowo nie zrozumiał, natomiast potem zawołał jeszcze raz Gierka.
Fakty grabieży rzeczywiście miały miejsce, natomiast procesy i organizacja procesów od początku była zorganizowana tak, żeby pokazać, że są to kryminaliści i rzeczywiście w czasie tych procesów zapadły najsurowsze wyroki, sięgały 10 lat więzienia i było to szokujące, niszczące ten wizerunek względnie liberalnego Edwarda Gierka.
Które na początku roku 1976 ekipa Gierka przeforsowała.
Tutaj widać takie rozdarcie ekipy Gierka, że z jednej strony dalej trzymamy ten twardy kurs wobec warchołów, ale z drugiej strony tych korowców dręczymy oczywiście na różne sposoby, ale nie wyaresztowujemy.
I później oczywiście nie cofa się na tyle, żeby zaprzestać tych różnych nękań wobec KOR-u, który się przekształcał w Komitet Samoobrony Społecznej KOR, ale równocześnie ekipa Gierka nie ma już odwagi, żeby wrócić do pomysłu generalnej podwyżki cen i zaczyna się wprowadzanie tzw.
Piotra Jaroszewicza, to będzie w pewien sposób kwestionowały, podważały również pozycję Gierka, dlatego on trzymał go do puty, dopóki mógł, do VIII zjazdu PZPR.
Wystarczyło na zaledwie kilka miesięcy, a później wielka fala strajków latem 1980 roku pochłonęła także Jedwarda Gierka i niewątpliwie można powiedzieć, że tu bardzo istotną rolę w organizacji tych strajków odegrały choćby środowisko wolnych związków zawodowych, które powstało w ramach tego rozwoju opozycji, którą zapoczątkowało powstanie KOR-u.
Ostatnie odcinki
-
Polacy i Ukraińcy w II Rzeczypospolitej. Między...
14.04.2026 17:10
-
To on stał za zbrodnią pomorską w 1939 roku. Po...
31.03.2026 19:10
-
To on stał za zbrodnią pomorską w 1939 roku. Po...
31.03.2026 19:10
-
"Życie codzienne kobiet w PRL" książka Błażeja ...
10.03.2026 19:10
-
"Życie codzienne kobiet w PRL" książka Błażeja ...
10.03.2026 19:10
-
Prof. Rafał Stobiecki o swojej książce "Jerzego...
10.02.2026 19:10
-
Dzieje międzywojnia w książce "Zredukowani. O s...
27.01.2026 19:10
-
Zdzisław Najder: literaturoznawca i wywrotowiec
13.01.2026 19:10
-
Niestrudzony poszukiwacz Melchior Wańkowicz. Go...
23.12.2025 19:10
-
Dyktatura marszałka Piłsudskiego. Gość: prof. M...
09.12.2025 19:10