Mentionsy
„Testament Ann Lee”. Prawda i fikcja w filmie I Rafał Michalski
Film „Testament Ann Lee" w reżyserii Mony Fastvold to musical biograficzny o XVIII-wiecznej przywódczyni religijnej, założycielce ruchu Szejkerów. Ale ile w nim prawdy historycznej, a ile teologicznej legendy? Gościem odcinka jest Rafał Michalski, amerykanista i publicysta.
Szukaj w treści odcinka
Wardleyowie, którzy nazywali się trzęsącymi siekwakrami, nawiązując do samej tradycji szejkersów, bo tutaj jeszcze musimy wspomnieć, że sama nazwa szejkersi jest dosyć stara.
Wiemy, jak wyglądały te nabożeństwa, czy ta muzyka, którą słyszymy w filmie, jest podobna do tej, którą prawdziwi szejkersi używali w swoich rytuałach?
Szejkersi, kiedy pojawili się w Nowym Jorku w tych okolicach lat 70.
To znaczy, dodajmy też, że kwakrzy, czyli ta społeczność, z której się wyrodzili jako szejkersi, to też jest społeczność bardzo pacyfistyczna.
I Szejkersi przede wszystkim, tak jak właśnie te wszystkie inne organizacje, oni się odcinali, bo oni mając bardzo negatywne, jeżeli nie wspomnienia, to wspomnienia pokoleniowe z Anglii.
A jeszcze tutaj musimy dać trzeci kontekst, że Nowy Jork, w którym się Szejkersi osiedli, to była kolonia z dosyć silną jednostką lojalistów.
Ponieważ tam w czasie wojny niepodległość na początku, nawet Nowy Jork był pod kontrolą brytyjską i sami Szejkersi, oni uważali, że jeżeli by poszli na wojnę,
Dlatego wszystkie te sekty były pod szczególną kontrolą, więc Szejkersi też odczuli tego typu naciski, ale powiedzmy, że udało im się z tej wojny wyjść całkiem obronną ręką.
W szczególności, że właśnie szejkersi wydawali się o tyle spokojniejszą grupą, że nie byli aż tak silnie apokaliptyczni i właśnie nie mieli tego etosu umartwiania się.
I tutaj trzeci powód stąd, dlaczego szejkersi musieli wyjść.
Problem jest taki, że kiedy szejkersi bardzo często odwołują się do tekstów biblijnych, właśnie nowotestamentowych i wiele z tych przypowieści z tej biografii Ann Lee to jest trochę kopia w kopię Ewangelii, szczególnie świętego Jana.
Musimy pamiętać o tym, że Szejkersi, oni jako, że tam był pełna zasada celibatu, tam nie mogły się rodzić dzieci, tam dzieci brano ze schronisk.
A jeżeli chodzi o tą drugą kwestię, o tą kwestię krzyża, to jest właśnie ta różnica pomiędzy szejkersami a innymi sektami, że jak wspomniałem, szejkersi nie byli apokaliptyczni.
Właśnie w tym takim sporcie duchowym, a szczególnie szejkersi, tak samo jak te sekty charyzmatyczne, one mówiły o tym bezpośrednim dojrzeniu z Bogiem i one były utopijne.
Szejkersi byli pozytywni.
Szejkersi nie mówili o końcu świata.
I ponoć szejkersi byli też znakomitymi wynalazcami takich przedmiotów codziennego użytku.
Szejkersi też trochę wyskakują w przyszłość, ale to co jest interesujące z Szejkersami, to znaczy oni, mimo że zaczynali jako ta sekta utopijna, zamknięta, kiedy już przyszło do tej rewolucji chociażby industrialnej, oni jej nigdy nie odrzucili.
Na przykład w ramach ciekawostki my wiemy o tym, że misjonarze Szejkersi spotykali się z misjonarzami mormońskimi.
A to musiały być o tyle trudne spory, że mamy nawet objawienie samego Josepha Smitha, czyli ojca ruchu mormońskiego i w tym objawieniu Joseph Smith miał usłyszeć, że Szejkersi to jest zło.
Pierwszą społecznością, prawdopodobnie pierwszą społecznością, która dostała oficjalną notyfikację o zachowaniu prawa do niebrania udziału w wojnie, o zwolnieniu ze służby wojskowej, to byli szejkersi.
I to byli szejkersi za czasów wojny secesyjnej.
Jeszcze kiedy Szejkersi byli w Manchesterze, kiedy jeszcze Wardleyowie byli dziećmi, tak powinniśmy powiedzieć,
Sami szejkersi, oni w tym już XIX wieku, w latach 30-tych, 40-tych byli postrzegani cieplej.
Film ich nie przedstawia jako teologiczne, ale w książce, w tej biografii duchowej, one są ewidentnie takim budowaniem mitu, ponieważ Szejkersi potrzebowali na początku XIX wieku mitu fundacyjnego.
A więc ci szejkersi w Maine powiedzieli, no nie, to jest nielegalne.
Szejkersi nie mogą się zamykać, bo to jest dom Boży.
Więc po prostu nowa Ameryka, ona nie była otwarta dla nowych religii i ten ruch sektowy, który był bardzo charakterystyczny dla tej pierwszej połowy XIX wieku, on naturalnie umarł i po prostu Szejkersi są kolejną z tych grup, które w tym czasie zaczęły umierać.
Ostatnie odcinki
-
„Pianista". Ile jest prawdy w filmie Polańskieg...
19.04.2026 08:00
-
Kim naprawdę był Judasz? Ewangelia Judasza i "W...
05.04.2026 10:00
-
„Testament Ann Lee”. Prawda i fikcja w filmie I...
29.03.2026 10:00
-
Pojedynek. Film vs historia I dr Paweł Rozdżest...
01.03.2026 10:00
-
"Rycerz Siedmiu Królestw" vs historia I Michał ...
22.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Wielki Marty". Czy to film oparty na faktach?
05.02.2026 21:20
-
"Wielki Marty". Czy to film oparty na faktach?
05.02.2026 21:20