Mentionsy
„Reymont-noblista”. Trzeci dzień VIII Festiwalu Teologii Politycznej
Tegoroczna, ósma już edycja Festiwalu Teologii Politycznej odbywa się w setną rocznicę przyznania Literackiej Nagrody Nobla niezwykłemu pisarzowi minionego stulecia – Władysławowi Reymontowi. Każdy dzień Festiwalu rozpocznie się o godzinie w Domu Literatury na Krakowskim Przedmieściu 87/89. Ostatnie spotkanie festiwalu będzie okazją do uczczenia przypadającej na 2024 rok setnej rocznicy przyznania najbardziej prestiżowej nagrody literackiej Reymontowi: twórcy z łódzkiej wsi, z którym do rywalizacji stanęli twórcy rangi Stefana Żeromskiego, Tomasza Manna, Maksyma Gorkiego czy Thomasa Hardy’ego. 13 listopada 1924 roku Akademia Szwedzka nagrodziła Reymonta za ponadczasowe dzieło „Chłopi" czyniąc go drugim w historii Polakiem z Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury. Choć przyznanie nagrody wprawiło pisarza w niemałe wzruszenie, przypadła ona w czasie jego fizycznego wyczerpania, zaledwie na rok przed śmiercią. Czy był on już wcześniej ceniony przez współczesnych mu czytelników? A może społeczne pochodzenie stawało na drodze jego literackiej karierze? Jak atmosfera wokół literackiej Nagrody Nobla zmieniła się od czasów Reymonta i dlaczego? To pytania, wokół których zawiąże się dyskusja podczas ostatniego wieczoru naszego festiwalu. Po dyskusji wyświetlony będzie film „Życie moje skrętami bieży" (reż. Lucyna Smolińska, Mieczysław Sroka). Fragmenty pism czyta: Edyta Jungowska. W spotkaniu udział wezmą: 🟢 Elżbieta Flis-Czerniak profesor uczelni w Katedrze Historii Literatury Polskiej Instytutu Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UMCS w Lublinie. W prowadzonych badaniach koncentruje się na piśmiennictwie przełomu XIX i XX wieku, rozpatrywanym zwłaszcza w kontekście tradycji romantycznej. 🟢Maria Jolanta Olszewska historyk i literaturoznawca. Profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Główne zainteresowania naukowo-badawcze to historia literatury XIX i XX wieku; genologia, szczególnie pogranicze literatury i gatunków użytkowych; historia świadomości polityczno-społecznej i jej odzwierciedlenie w literaturze wieków XIX i XX oraz dzieje dramatu i teatru. 🟢Karol Samsel doktor habilitowany nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Redaktor „Zeszytów Poetyckich”, Członek Związku Literatów Polskich. Zwycięzca wielu konkursów poetyckich. W 2017 nominowany do Orfeusza – Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego za tom Jonestown. 🟢Edyta Jungowska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna oraz dubbingowa. Ukończyła PWST w Warszawie. Była aktorką Teatru Nowego Adama Hanuszkiewicza oraz Teatru Studio. Szerokiej publiczności znana z wielu ról w Teatrze Telewizji, serialu „Na dobre i na złe”, „Ja wam pokażę” i innych. Od 2009 r. prowadzi własne Wydawnictwo Jung-Off-Ska, które zajmuje się m.in. wydawaniem klasyki literatury dziecięcej w formie audiobooków. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Rozdziały (5)
Analiza oceny Komisji Noblowskiej i porównanie Reymonta z Zolą w kontekście powieści chłopów.
Przegląd procesu emancypacji kobiet w powieści, w tym roli Hany i Jagusi.
Opis sytuacji Reymonta po otrzymaniu Nagrody Nobla, jego plany i ograniczenia.
Analiza innych tekstów Reymonta, takich jak opowieści fantastyczne i oniryczne, oraz ich znaczenie dla jego twórczości.
Kontynuacja rozmowy o twórczości Reymonta, podsumowanie i zachęta do czytania jego dzieł.
Szukaj w treści odcinka
I tu wkracza do akcji wspaniała Ellen Wester, która jest tłumaczką szwedzką, tłumaczką Żeromskiego i Reymonta.
Natomiast jeśli chodzi o tego Żeromskiego, który jest naprawdę ważnym kontekstem, Ellen Wester również dokłada wszelkich starań, żeby go propagować w Szwecji.
Zdaje się, że rzeczywiście droga Żeromskiego do Nobla jest już utorowana.
I powstała również obszerna recenzja Stendera Petersena, który mówił o tym, jak wielkie, liryczne, epokowe jest to dzieło Żeromskiego.
Chociaż jak otwarto tutaj archiwa noblowskie, to okazało się, że przyważył sąd, że twórczość Żeromskiego dotyczy spraw polskich, że on jest polskim pisarzem, a jednocześnie jednak te tłumaczenia nie przekonały jurorów, bo twierdzili, że ta proza Żeromskiego jest niejasna, podlana takim sosem lirycznym,
Natomiast Żeromskiego przekrośliła lokalność, jak stwierdzono, niejasność prozy i on po prostu nie miał szans.
Tak, wyżej cenił Orkana, wyżej cenił nawet Żeromskiego, któremu przyganiał, że jest pisarzem dolorystycznym, że jest pisarzem polskiego cierpienia, ale cenił u Żeromskiego
Wybór Chłopów, odrzucenie Żeromskiego, wybór akurat tego jednego utworu, w dużym stopniu przede wszystkim była to jednak forma nagrodzenia narodu.
Tak, ale ja dosyć może prowokacyjnie powiedziałabym, że jest to Nobel dla Reymonta, ale także dla Żeromskiego, dla Orzeszkowej i nawet dla Adama Mickiewicza.
Ostatnie odcinki
-
48. HERBICH // DOBRZAŃSKI // MOLINA // Jakub Kl...
22.04.2026 18:00
-
47. HERBICH // WARDZIŃSKI // Feliks Koneczny: w...
15.04.2026 18:00
-
46. HERBICH // SZERSZEŃ // Juliusz Słowacki: Du...
08.04.2026 18:55
-
45. HERBICH // KATKOWSKI // Jadwiga Staniszkis:...
01.04.2026 18:00
-
Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa // Nog...
30.03.2026 10:17
-
21. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
25.03.2026 19:00
-
20. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
18.03.2026 19:00
-
44. HERBICH // ANDRULONIS // Maria Ossowska: na...
11.03.2026 19:00
-
19. STRACHOWSKI // BOBROWSKA // Mela Muter najw...
04.03.2026 19:00
-
18. STRACHOWSKI // JASINA // Czy kino pomaga zr...
25.02.2026 19:00