Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
01.04.2026 18:00

45. HERBICH // KATKOWSKI // Jadwiga Staniszkis: społeczeństwo i władza

W czterdziestym piątym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i Krzysztof Katkowski rozmawiają o Jadwidze Staniszkis. Jakie podejście badawcze charakteryzowało jej namysł nad zagadnieniami społeczeństwa i władzy? Czym był przełom nominalistyczny i jakie skutki dla Polski miał fakt, że nie objął on jej kultury? Jak Staniszkis postrzegała i interpretowała doświadczenie pierwszej „Solidarności”? Na te między innymi pytania szukają odpowiedzi rozmówcy .

__________________________

W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.

Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:

https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025


Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 15 wyników dla "Jadwiga Staniszkis"

Teraz bohaterką tego odcinka stała się profesor Jadwiga Staniszkis.

Dwa to jest właśnie to, że Jadwiga Staniszkis właśnie.

No właśnie, Jadwiga Staniszkis jest jedną z tych polskich...

Jadwiga Staniszkis, jeżeli chodzi o ten inny nurt polskiej ówczesnej socjologii, że faktycznie ona bardzo umiejętnie porusza się pomiędzy tymi obszarami.

Tak i to jest bardzo ciekawe, bo oczywiście to jest droga, którą nie podąży Jadwiga Staniszkis, ona się neoliberałką nie stanie.

Co jest jeszcze także istotne, to jest to, że tak jak powiedziałeś i do tego teraz bym nawiązał, o czym mówiłeś w początkowej części tej próby rekonstrukcji stanowiska badawczego zajmowanego przez Jadwiga Staniszkis, ona oczywiście potrafiła dla pewnych celów teoretycznych czy badawczych bronić marksizmu w latach 60. czy 70.

Ale z drugiej strony równocześnie angażowała się, i to jeszcze oczywiście przed powstaniem Solidarności, w działalność opozycji demokratycznej, co jest bardzo istotne, no bo z perspektywy naszych wchłaczy to może być nieoczywiste, że można robić i jedno i drugie, że to jest w jakimś sensie integralna osoba, że Jadwiga Staniszkis mogła być i przeciwko komunizmowi, no i oczywiście także czerpać coś z tego instrumentarium badawczego marksowskiego.

I dlatego w recenzji jednej z jej książek w ogóle Rafał Matyja pisał wprost, że Jadwiga Staniszkis kompletnie nieświadomie jest kontynuatorką, myślę na przykład Brzozowskiego.

Jan Rokita miał duży interes, próbował bardzo Jadwiga Staniszkis przepychać w PO też jako intelektualistka.

Jadwiga Staniszkis w 2015 odcina się od PiSu.

I w tym sensie Jadwiga Staniszkis ma podobieństwo z kimś innym jeszcze, o kim ostatnio tutaj rozmawialiście.

A z drugiej strony Jadwiga Staniszkis, zapominajmy, jest wręcz, to jest troszkę mocne stwierdzenie, ale no wręcz z jej prac wynika jakiś federacjonalizm europejski.

Znaczącym, kiedy na przykład prawica myśli, że Staniszkis właśnie opowie się przeciwko traktatowi lizbońskiemu i Jadwiga Staniszkis wychodzi i jest takie nie.

Jadwiga Staniszkis nagle w 2000, mniej więcej w tym samym okresie, jak mówi o władzy, nie cytuje już aż tak tego schematu metafizycznego Hegla, który łączy jakość z materializmem historycznym, co jest też odruchem socjologa.

No i widzimy, proszę Państwa, mam nadzieję, że tak przynajmniej też nasi słuchacze i widzowie odnoszą takie wrażenie, że przysłuchując się tej naszej rozmowie, że Jadwiga Staniszkis jako autorka, która dąży konsekwentnie do modernizacji Polski, do zaprowadzenia w Polsce nowoczesności, do tego, abyśmy przestali być niewcześni, jeżeli chodzi o tę europejską