Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
11.02.2026 19:00

43. HERBICH // WOLAK // Jan Dymitr Solikowski: Rzecz Pospolita a Rzecz Własna

W czterdziestym trzecim odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Jakub Wolak rozmawiają o Janie Dymitrze Solikowskim i jego tekście Facies perturbatae et afflicate Rei Publicae, niegdyś przypisywanym Stanisławowi Orzechowskiemu jako jego Apokalipsa. Kim był rzeczywisty autor tego tekstu? Jak rozumiał on Rzecz Pospolitą oraz jej rywalkę, próbującą sobie uzurpować jej pozycję – Rzecz Własną? Jaką wiedzę możemy z omawianego tekstu zaczerpnąć na temat pojęć politycznych, które organizowały teorię i praktykę polityczną I Rzeczpospolitej? Czym różniły się te pojęcia od tych, które stały się fundamentem państw nowoczesnych? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.

__________________________

W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.

Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:

https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Solikowskiego"

Mamy dwa rękopisy i nie wiemy do końca, co było wersją pierwotną, aczkolwiek jedna z nich jest napisana ręką Jana Dymitra Solikowskiego, co się udało ustalić, więc zakładamy, że to jest wersja pierwotna.

Co więcej, jest tutaj sporo ilustracji, bo w rękopisach Solikowskiego były bardzo, bardzo ciekawe rysunki przedstawiające chociażby chorą i zdrową Rzeczpospolitą.

Był synem wójta sieradzkiego Jana Solikowskiego oraz Zuzanny z domu Fischer, wedle naszej wiedzy, córki przechrzczonego Żyda.

Czego czytelnik, który chciałby sięgnąć do Solikowskiego i do tego wydania, które przedstawiłeś na początku naszej rozmowy, może się spodziewać, jeżeli chodzi o tę warstwę treściową, merytoryczną, z którą będzie miał do czynienia?

Pokazać czytelnikom to zakorzenione w tradycji, zakorzenione w myśleniu klasycznym pojęcie Rzeczypospolitej, które dochodzi do głosu w tekstach takich jak tekst przez ciebie badany Solikowskiego, no i które jest wyraźnie różne, jest całkowicie odrębne od tego pojęcia państwa

Zadać pytanie dlaczego, to byłoby zadać pytanie, na które trudno odpowiedzieć w ciągu, w czasie jaki jest przeznaczony na podcast, ale jak można byłoby na ten fenomen spojrzeć z perspektywy Solikowskiego, czyli kogoś, kto jest zanurzony w pewnej tradycji myślenia politycznego?

Nie chcę mówić za Solikowskiego, natomiast mogę przedstawić swoją interpretację tego, co było szczególnie istotne i charakterystyczne dla tej kultury politycznej i dla myśli, która w niej żyła.

I tam pod tytułem też jest właśnie, jest pod tytuł bajka z powieścią prawdy widowiskiem Solikowskiego

Jezierski już wiedział, że to jest napisane przez Solikowskiego, ale wiedział, że publiczność jego będzie tokać z Orzechowskim.

No i moim zdaniem dlatego tam podtytule dał Solikowskiego i Żochowskiego.

Tak, ale… czy tak, Mickiewicz pewnie znał literaturę Konfederacji Barskiej, ale nie sądzę, żeby znał Solikowskiego.

Zachęcam naszych słuchaczy, naszych widzów, żeby sięgnąć do obu tych świeżo wydanych książek, czyli do facjes Jana Dymitra Solikowskiego w nowym wydaniu.

I także do książki Jakuba Wolaka, Idea Rzeczypospolitej, która jest monografią poświęconą temu tekstowi Jana Dymitra Solikowskiego, o którym właśnie dzisiaj z autorem tej monografii, czyli doktorem Jakubem Wolakiem z Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, związanej go także z Kronosem, nakładem Fundacji Augusta Hrabiego-Cieszkowskiego wyszła ta książka.