Mentionsy

Solikowski też właśnie pisze o przylgnięciu do Rzeczypospolitej całym sercem jako jednym ze sposobów na jej uzdrowienie.

Janie Dymitrze Solikowskim, autorze dzieła Facies Perturbata et Afflicatae Re Publicae, to jest oczywiście po łacinie, polski przekład, oblicze utrapionej i cierpiącej Rzeczypospolitej oraz sposób jej odnowienia, objawiony w widzeniu na wyspie Patmos, o którym dzisiaj będę rozmawiał z autorem monografii poświęconej temu tekstowi, doktorem Jakubem Wolakiem, który reprezentuje Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

I tutaj mogą Państwo zobaczyć, to jest niedawno wydana przez Fundację Augusta Hrabiego-Cieszkowskiego monografia Jakuba Wolaka, Idea Rzeczypospolitej objawiona Janowi Dymitrowi Solikowskiemu na Sejmie Parczewskim.

Kim był rzeczywisty autor tego tekstu, czyli ten zdecydowanie mniej znany, choć prawdziwy autor, niż ten, któremu później wtórnie przypisano ten tekst, czyli Jan Dymitr Solikowski.

Jan Dymitr Solikowski Zanim przejdę do opowieści o autorze facies, tudzież oblicza o Janie Dymitrze Solikowskim, to polecę Państwa uwadze wydanie krytyczne tego dzieła.

Mamy dwa rękopisy i nie wiemy do końca, co było wersją pierwotną, aczkolwiek jedna z nich jest napisana ręką Jana Dymitra Solikowskiego, co się udało ustalić, więc zakładamy, że to jest wersja pierwotna.

Co więcej, jest tutaj sporo ilustracji, bo w rękopisach Solikowskiego były bardzo, bardzo ciekawe rysunki przedstawiające chociażby chorą i zdrową Rzeczpospolitą.

O tym, że autorem był kto inny, czyli Jan Dymitr Solikowski, wiedziano już w drugiej połowie XVIII wieku, ale nie wtedy, kiedy to pierwszy raz wydano, a wydano to po raz pierwszy w latach dwudziestych XVII wieku, po łacinie, w 1626 roku, właśnie jako Apokalipsy Orzechowskiego.

Solikowski był wtedy młodym sekretarzem w Kancelarii Królewskiej i on napisał przedmowę, w której dedykuje to dzieło Zygmuntowi Augustowi jako prezent na jego czterdziesty urodzinny, jako okolicznościowy tekst.

On wtedy miał, Solikowski, 25 lat.

Był synem wójta sieradzkiego Jana Solikowskiego oraz Zuzanny z domu Fischer, wedle naszej wiedzy, córki przechrzczonego Żyda.

I młody Solikowski po kilkuletnich studiach w Krakowie wyjechał do Wittenbergi, gdzie słuchał wykładów Melanchtona, przebywał z nim.

Czego czytelnik, który chciałby sięgnąć do Solikowskiego i do tego wydania, które przedstawiłeś na początku naszej rozmowy, może się spodziewać, jeżeli chodzi o tę warstwę treściową, merytoryczną, z którą będzie miał do czynienia?

Solikowski, przepraszam.

Zwłaszcza, że oni pisali w tym samym okresie dokładnie, tylko Orzechowski już wtedy był u kresu swojej drogi twórczej, a Solikowski dopiero zaczynał.

I również wiemy, że Solikowski się z tym zetknął właśnie

I to właśnie stąd zaczerpnął Solikowski te cechy.

Do tego jeszcze w jednym z rozdziałów bardzo mocno Solikowski korzysta z I Księgi Izajasza, z Księgi Gruśp.

Pokazać czytelnikom to zakorzenione w tradycji, zakorzenione w myśleniu klasycznym pojęcie Rzeczypospolitej, które dochodzi do głosu w tekstach takich jak tekst przez ciebie badany Solikowskiego, no i które jest wyraźnie różne, jest całkowicie odrębne od tego pojęcia państwa

Solikowski nie identyfikuje jej, czyli oczywiście Rzeczypospolitej, ze szlachtą, co było częstym zabiegiem.

Solikowski to rozwiązuje na poziomie literackim, na poziomie obrazowania poprzez wprowadzenie tej postaci… Rzeczy własnej.

Solikowski też właśnie pisze o przylgnięciu do Rzeczypospolitej całym sercem jako jednym ze sposobów na jej uzdrowienie.

Mamy te dwie personifikacje, czyli Rzecz Pospolitą i Rzecz Własną res privata oczywiście po łacinie, która jest uzurpatorką i oczywiście Solikowski wiąże cierpienia Rzeczypospolitej, czyli tej właściwej matki,

Jakkolwiek Janowi Dymitrowi Solikowskiemu, no ale ona w pewnym momencie upada w konfrontacji z nowoczesnymi państwami, czyli Prusami, Rosją i Austrią.

Zadać pytanie dlaczego, to byłoby zadać pytanie, na które trudno odpowiedzieć w ciągu, w czasie jaki jest przeznaczony na podcast, ale jak można byłoby na ten fenomen spojrzeć z perspektywy Solikowskiego, czyli kogoś, kto jest zanurzony w pewnej tradycji myślenia politycznego?

Nie chcę mówić za Solikowskiego, natomiast mogę przedstawić swoją interpretację tego, co było szczególnie istotne i charakterystyczne dla tej kultury politycznej i dla myśli, która w niej żyła.

I tam pod tytułem też jest właśnie, jest pod tytuł bajka z powieścią prawdy widowiskiem Solikowskiego

Po tyle są Solikowski i Orzechowski, że autor już wiedział.

Jezierski już wiedział, że to jest napisane przez Solikowskiego, ale wiedział, że publiczność jego będzie tokać z Orzechowskim.

No i moim zdaniem dlatego tam podtytule dał Solikowskiego i Żochowskiego.

Tak, ale… czy tak, Mickiewicz pewnie znał literaturę Konfederacji Barskiej, ale nie sądzę, żeby znał Solikowskiego.

Zachęcam naszych słuchaczy, naszych widzów, żeby sięgnąć do obu tych świeżo wydanych książek, czyli do facjes Jana Dymitra Solikowskiego w nowym wydaniu.

I także do książki Jakuba Wolaka, Idea Rzeczypospolitej, która jest monografią poświęconą temu tekstowi Jana Dymitra Solikowskiego, o którym właśnie dzisiaj z autorem tej monografii, czyli doktorem Jakubem Wolakiem z Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, związanej go także z Kronosem, nakładem Fundacji Augusta Hrabiego-Cieszkowskiego wyszła ta książka.