Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
11.02.2026 19:00

43. HERBICH // WOLAK // Jan Dymitr Solikowski: Rzecz Pospolita a Rzecz Własna

W czterdziestym trzecim odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Jakub Wolak rozmawiają o Janie Dymitrze Solikowskim i jego tekście Facies perturbatae et afflicate Rei Publicae, niegdyś przypisywanym Stanisławowi Orzechowskiemu jako jego Apokalipsa. Kim był rzeczywisty autor tego tekstu? Jak rozumiał on Rzecz Pospolitą oraz jej rywalkę, próbującą sobie uzurpować jej pozycję – Rzecz Własną? Jaką wiedzę możemy z omawianego tekstu zaczerpnąć na temat pojęć politycznych, które organizowały teorię i praktykę polityczną I Rzeczpospolitej? Czym różniły się te pojęcia od tych, które stały się fundamentem państw nowoczesnych? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.

__________________________

W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.

Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:

https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Orzechowski"

Często przypisywany Stanisławowi Orzechowskiemu jako apokalipsa Stanisława Orzechowskiego.

Pierwszym przedmiotem zainteresowania jest sam tekst, bo tekst był znany historii i czytelnikom staropolskim przede wszystkim jako apokalipsa Stanisława Orzechowskiego i był to tytuł z pewnością bardzo pociągający czy wręcz rozpalający wyobraźnię, bo Stanisław Orzechowski to był

Zresztą, że Kochanowski był młodszy od Orzechowskiego.

O tym, że autorem był kto inny, czyli Jan Dymitr Solikowski, wiedziano już w drugiej połowie XVIII wieku, ale nie wtedy, kiedy to pierwszy raz wydano, a wydano to po raz pierwszy w latach dwudziestych XVII wieku, po łacinie, w 1626 roku, właśnie jako Apokalipsy Orzechowskiego.

W dużej mierze dzięki atrybucji Stanisławowi Orzechowskiemu.

Że właściwie we wszystkich trzech dotąd nagranych przeze mnie i poświęconych w pierwszej Rzeczypospolitej tej podcastów, czyli w podcaście o polskich pisarzach politycznych XVI wieku, w podcaście, który my razem nagraliśmy o Stanisławie Orzechowskim i w niedawnej rozmowie, którą przeprowadziłem z profesorem Agnieszką Nogal o księdzu Piotrze Skardze,

Ja uważam, że te personifikacje to są w dużej mierze, w dużej mierze symbolizują urzędników kancelarii królewskiej, czyli środowiska, z którym Orzechowski jest związany.

Zwłaszcza, że oni pisali w tym samym okresie dokładnie, tylko Orzechowski już wtedy był u kresu swojej drogi twórczej, a Solikowski dopiero zaczynał.

Po tyle są Solikowski i Orzechowski, że autor już wiedział.

Jezierski już wiedział, że to jest napisane przez Solikowskiego, ale wiedział, że publiczność jego będzie tokać z Orzechowskim.