Mentionsy
Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
02.07.2025 16:00

10. TALAROWSKI // FAŁKOWSKI // Polska droga do parlamentaryzmu. Pierwsze dekady Jagiellonów na polskim tronie

W najnowszym odcinku podcastu Dialogi epok przyglądamy się procesowi, który ukształtował fundamenty ustrojowe późniejszej Rzeczypospolitej. Z prof. Wojciechem Fałkowskim – wybitnym mediewistą, byłym dyrektorem Zamku Królewskiego w Warszawie – rozmawiamy o politycznej ewolucji państwa polskiego w pierwszym stuleciu panowania dynastii Jagiellonów.

Jakie znaczenie dla przyszłości Polski i Litwy miały decyzje unijne podjęte w Krewie w 1385 roku i następujące po nich długie panowanie Władysława Jagiełły? Jakie były początki systemu sejmikowo-parlamentarnego? Czy już w XV wieku w Polsce toczył się dyskurs o charakterze republikańskim – a może samo pojęcie res publica nabierało lokalnie szczególnego, polskiego sensu?

W rozmowie pojawią się też pytania o naturę „rządów politycznych” (regimen politicum) w kontekście polskich i europejskich debat ustrojowych tamtego czasu, o koncyliaryzm czy o możliwość wskazania przełomowej daty narodzin polskiego parlamentaryzmu. Czy sejm z 1438 lub 1468 roku otwiera nową epokę, czy też lepiej mówić o długotrwałym dojrzewaniu ustrojowej zmiany? Zapraszamy do słuchania!

____________

Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym.  Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.

Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.

Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.

Sejm Jagiełło Kazimierza Jagiellończyka Sejm Walny Jagiełły Długosz Jagiełły sejmowe Jagiellonów Rzeczpospolita Władysława Jagiełły Jadwigi Władysława Warneńczyka Wojciech Fałkowski Unią

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "Jagiełły"

I oba te procesy, włącznie z pewnym zakorzenianiem się najpierw Jagiełły, a później

Rodu Jagiełły w Polsce.

Co najbardziej zmieniło się wraz z wstąpieniem na tron wywodzącego się przecież z zupełnie innej kultury politycznej władcy Władysława Jagiełły, który musiał ucierać się z tą nową rzeczywistością i odwrotnie otoczenie, władcy czy elity polityczne także musiały skonfrontować się z tym wywodzącym się właśnie z innej kultury politycznej władcą.

I tak naprawdę ta decyzja, za którą poszedł chrzest Jagiełły, później zaślubiny no i na koniec koronacja.

Po pierwsze trzeba było znaleźć jakąś formułę dla Jagiełły, która nie będzie go poniżała.

Teraz nikt by się nie domyślił, że tam był ulubiony dwór Jagiełły i tam śpiewały słowiki.

Zresztą mamy relację takiej kilkanaście lat późniejszą, po śmierci już Jagiełły, kiedy przedbor Koniec Polski wracał z poselstwa na Węgrzech i też się zatrzymał w Medyce i też słuchał słowików.

Jeszcze na moment wracając do czasów Władysława Jagiełły.

Takim bardzo ważnym wymiarem, aspektem decydującym o kształcie dziejów politycznych tego okresu były zabiegi Jagiełły o sukcesje dla swoich potomków.

To znaczy druga połowa panowania Jagiełły, ta pogrunwaldzka już, to jest bardzo wyraźny trend, żeby ustanowić monarchię dziedziczną, bym powiedział, to się nigdy publicznie nie zostało wypowiedziane tak wprost, no ale stałą w rodzie, w rodzie właśnie Jagiełły.

W Nowym Mieście Korczynie, zjazdu powszechnego, na którym jest potwierdzony wybór Jagiełły na króla Polski.

Tak, to też bardzo powróciło potem w takim trudnym okresie po śmierci Jagiełły, kiedy był ten niepełnoletni władca.

Ostatnie odcinki