Mentionsy

Jak sięgnie się do tekstów tych przedwojennych jeszcze Stanisława Cata Mackiewicza, to można pomyśleć, że jednak polska publicystyka jest w sumie dosyć kulturalna na tle tej publicystyki II RP.

A ten epizod z 1939 roku ze wsadzeniem Cata Mackiewicza Piłsudczyka do Berezy był chyba najlepszym tego właśnie potwierdzeniem.

Współcześnie propaganda jest postrzegana jednoznacznie pejoratywnie, a wówczas zresztą u Cata to słowo również się pojawia.

Tak, ciężko to sobie wyobrazić, no ale spróbujmy z tego Cata czerpać.

No i właśnie, jeżeli chcielibyśmy się od Cata czegoś nauczyć, wydaje mi się, że z jednej strony mnóstwo tych rzeczy możemy wymienić, poczynając od tego realizmu politycznego, który najbardziej jest z nim utożsamiany i najczęściej mu przypisywany.

obserwuje wśród współczesnych zwolenników Cata i czytelników i piewców jego twórczości, obserwuje też taki postępujący sentymentalizm, tzn.

Pierwszy książek Cata oczywiście.

W dużej mierze nawet przed lekturą Cata Mackiewicza był podobny, tak intuicyjnie.

Stricte historycznymi, żeby weryfikować fakty, bo jest coś takiego, że jak się czyta Cata i myślę, że wiele osób o tym nie pamięta, czytając jego historię Polski również, że on właśnie był publicystą.

I dlatego myślę, że należy traktować historyczne książki Cata Mackiewicza na zasadzie głosów dyskusji publicystycznej.

Czyli tu mamy Cata, czytamy sobie Cata, ale tutaj mamy jedną książkę stricte historyczną, tu drugą, no oczywiście mamy internet.

Bardziej bym zwracał w tych historycznych dziełach Cata uwagę na sposób rozumowania, niż na same fakty.

I wydaje mi się, że ludzie, którzy właśnie jak Pan słusznie zauważył czasem idealizują Cata, mają skłonność do tego, żeby brać całość.

Ja bardzo cenię moim zdaniem wybitnego redaktora i wydawcę Jana Sadkiewicza, który być może w ogóle powinien siedzieć tutaj na moim miejscu, bo jest znacznie lepszym znawcą Stanisława Cata Mackiewicza niż ja i polecam go zresztą panu redaktorowi jako przyszłego gościa do któregoś z podcastów.

Tak, ten wątek takiego naginania, popychania Polski w kierunku mocarstwowości u Cata jest bardzo dobrze widoczny.

Być może, ja też oczywiście nie czytałem wszystkiego co dotyczy Cata, ale nie wiem czy ktoś to zbadał, na ile Cat miał i dysponował rzetelnymi informacjami o faktycznej sile Polski.

Jak się czyta w ogóle Cata, to można odnieść wrażenie, że on często ma taki dosyć swobodny stosunek do faktów.

Czy uważa pan, że... No właśnie, bo są takie tezy Cata, które historia zweryfikowała pozytywnie.

To też, wracając jeszcze na chwilę do tego sentymentalizmu i tych współczesnych odczytań Cata, często sprawia, że wpadamy właśnie w to takie, co by było gdyby.

No i właśnie, kiedy Cata czytać na poważnie, a kiedy z przymrożeniem moka?

I też Piotr Zychowicz bardzo często, gęsto w tej książce się na Cata powołuje, prawda?

Bo tak, rzeczywiście Piotr bardzo często powoływał się na opinie, bo przecież bardziej właśnie opinie niż ustalenia Cata Mackiewicza, ale

Warto też zwrócić uwagę chyba, że Piotr Zychowicz często na Cata powoływał się właśnie w tym kontekście, odpowiadając na ten zarzut, że łatwo jest być mądrym po szkodzie, prawda?

I w tym sensie Cat jest cenny, bo pan pytał wcześniej, w którym momencie się możemy od Cata uczyć.

Myślę, że to było jedno z takich najlepszych wykorzystań Cata Mackiewicza, publicystycznych, współczesnych.

Wracając jeszcze na chwilkę do tych wątków historycznych w twórczości Cata, chciałbym zapytać właśnie o to, czy być może on jest dobrym nauczycielem tego, co współcześnie często się pojawia pod tym modnym słowem narracja.

A to jest w ogóle, przepraszam, że wejdę w słowo, ale to jest dla mnie jeden z największych paradoksów Cata, którego ja...

Dokładnie i ciekawa jest też ta, to może na chwilę wracając do tego wątku właśnie historiozoficznego powiedzmy, albo tego związanego z narracjami Cata.

W stu procentach przekonujących źródeł, które mogłyby potwierdzić albo obalić tę tezę Cata Mackiewicza.

Cata w takim razie.

Chciałbym pana redaktora zapytać, czy w rozróżnieniu takim na trzy etapy twórczości Cata Mackiewicza, etapy historyczne oczywiście, niezwiązane z charakterystyką jego pisarstwa, wynikające po prostu z

Powiedzmy, wrogością elit emigracyjnych wobec Cata, no bo ci, którzy wracali, to się spotykali tam z takim mocnym ostracyzmem.

Jest taki tekst Cata Mackiewicza, który nie został opublikowany za jego życia, w którym on pisze o swojej rodzinie i mówi, że właśnie wspominając relacje ze swoimi bliskimi czuje się, jakby leżał na tym urządzeniu do akupunktury, prawda?

Ja bym już w tym momencie szedł w kierunku tego, o czym przed chwilą napomknąłem, czyli tych listów Cata.

Mówię o książce odsłony Cata, która ukazała się kilka lat temu i zawiera te niepublikowane dotąd prywatne zapiski.

Bo to chyba w dosyć dużej mierze wyjaśnia nam nastrój Cata Mackiewicza w tamtym czasie.

W przypadku Cata Mackiewicza jego etapu londyńskiego jest podobnie.

I właśnie jak zobaczymy jaka była sytuacja Cata Mackiewicza, a była, zresztą większość emigracji wtedy w gruncie rzeczy biedowała i to było takie życie kompletnie na marginesie.

Znaczy to jest ten problem, który też nawet między wierszami u Cata się pojawia.

On mówi, ja jestem publicystą i muszę publikować, więc to też na pewno tą frustrację pomnażało, a dodajmy też do tego, że trzeba by było też wziąć pod uwagę charakter Cata Mackiewicza, który lubił wystawne życie, lubił dobre restauracje, lubił kobiety.

Zobaczcie, wrócił na lotnisku Cata Mackiewicza, witał Jerzy Putrament, no to było też...

Te listy rzucają zupełnie inne światło, zresztą tutaj sama ta okładka tej książki odsłony Cata też jest taka wymowna z wyglądającym zza winkla Catem.

Natomiast obraz Cata, który z nich się wyłania, jest dosyć ponory, prawda?

I niby też były takie głosy, trochę jak Pan teraz mówi, chociaż kontrast pomiędzy oczywiście nastawieniem, poglądami, osobowością Gombrowicza, tą publiczną, a Kronosem nie jest tak uderzający, jak między listami Cata Mackiewicza, a tym jego publicznym wizerunkiem.

Pan przysłał mi zagadnienia do tej rozmowy i napisał pan parę słów o tych odsłonach Cata.

To znaczy, znając sposób pisania Cata, jego chimeryczną osobowość, jego, mam wrażenie, w publicystyce obecnej dążenie do dominacji nad innymi, powiem szczerze, że spodziewałbym się czegoś takiego.

Natomiast pytanie bardziej postawiłbym... Bo wie pan, jedna rzecz jeszcze przepraszam, którą ja sobie zadałem po przejrzeniu tych odsłon Cata.

Jest to nieprzyjemna lektura, ale nie jest to lektura, która powoduje, że zgarniamy wszystkie swoje książki Cata Mackiewicza z półki i wywalamy je do kosza.

Myślę, że powinniśmy brać pod uwagę okoliczności, to znaczy bez kontekstu trudno tworzyć generalne reguły i ten kontekst, tu znów wrócę trochę do wcześniejszego wątku naszej rozmowy, ten kontekst to nie tylko osobowość Cata, bo też trzeba uczciwie przyznać, że on tam opisuje, często przywołuje anegdoty przedwojenne, czyli z czasów kiedy, no można powiedzieć był w pewnym sensie królem życia, to znaczy to był najlepszy dla niego okres tak prywatnie, jeżeli chodzi o poziom życia i tak dalej.

Chciałem zapytać, czy ma pan jakieś swoje takie, powiedzmy, tezy lub założenia Cata, które pana zdaniem najbardziej powinny zostać utrwalone

Jasne, czyli troszkę by można było to sprowadzić do takiego też bardzo popularnego i często występującego cytatu z Cata o tym, że honor jest kategorią relacji interpersonalnych, a nie międzynarodowych, prawda?

Zachęcamy oczywiście do czytania Stanisława Cata Mackiewicza, to jest bardzo pouczająca lektura, a państwa zachęcam do wzięcia udziału w zbiórce na stronie www.teologiapolityczna.uk, gdzie zbieramy środki na kontynuację naszych nagrań i rozwijanie kolejnych serii.