Mentionsy

Marszałek Śmigły-Ryc, naczelny wódz Wojska Polskiego w kampanii 1939 roku, generał Stachiewicz, szef sztabu głównego.

No i to jest pewien spór w naszej historii, gdzie nie ma obrazu czarno-białego, gdzie nie ma jasno, wyraźnie, w sposób pewny zaznaczonego, kto tak naprawdę był odpowiedzialny za taki, a nie inny stan Wojska Polskiego.

To znaczy, Śmigły i Stachiewicz przedstawiali stan Wojska Polskiego tak, jakby ono w roku 1935 praktycznie nie istniało.

Właściwie żaden model uzbrojenia, żaden typ broni Wojska Polskiego, które widzimy w roku 1939, to nie jest broń, co do której decyzje o jej opracowaniu, wdrożeniu, zakupie zapadły dopiero po śmierci Piłsudskiego, a raczej w większości zapadały kiedy on żył.

Ale, jak już powiedziałem, kiedy P7 i P11 wchodzi do uzbrojenia Wojska Polskiego, mamy powody do dumy.

Trudno więc w wymiarze modernizacji Wojska Polskiego w wymiarze technicznym posądzać Piłsudskiego o jakieś specjalne knowania i bycie wielkim hamulcowym.

Nie ma tak naprawdę w latach 1935-1939 żadnego wyrazistego skoku modernizacyjnego Wojska Polskiego.

Józef Piłsudski nie jawi się jako rzeczywisty hamulcowy rozwoju Wojska Polskiego.

A zatem był Piłsudski olbrzymim problemem jako generalny inspektor, był olbrzymim problemem jako de facto głównodowodzący Wojska Polskiego.

I rzeczywiście w drugiej połowie lat 30. nowi dowódcy Wojska Polskiego podnieśli to wszystko na nogi.

I pod pewnymi względami właśnie w zakresie kreowania doktryny Wojska Polskiego, tej doktryny manewrowej, kampanii toczonej o manewr i kampanii toczonej bez planu, w rozumieniu planów dalekosiężnych.

No ale przecież Piłsudski w dużej mierze sam dokonywał doboru kadr Wojska Polskiego, zwłaszcza na tych najwyższych szczeblach dowodzenia.

Jak ta jego polityka kadrowa, gdzie najważniejszym kryterium była jednak przeszłość legionowa, wpłynęła na jakość Wojska Polskiego?

To w sposób naturalny prowadzi do czystek, to znaczy prowadzi do zasadniczych zmian w kadrze oficerskiej Wojska Polskiego po roku 1926.

W 1921 roku jedynie 20-25% oficerów Wojska Polskiego miało legionową spuściznę.

Absolutna większość, 31%, to byli oficera byłej armii austro-węgierskiej, 26% armii rosyjskiej, zaledwie 8-9% armii niemieckiej, z armii Hallera wywodziło się 7,5% oficerów, natomiast legiony polskie dostarczyły 26% składu Korpusu Oficerskiego Wojska Polskiego na rok 1921.

Więc w sposób naturalny, stopniowo w kolejnych latach, ta liczba oficerów wychodzących się z Legionów nie powinna przyrosnąć powyżej tych 25%, ale na najwyższych szczeblach władzy, na najwyższych szczeblach dowodzenia Wojska Polskiego,

W efekcie 1 września 1939 roku w służbie czynnej Wojska Polskiego my mieliśmy 80 ponadgenerałów i około 50, 49 z nich dokładnie 60% to byli generałowie, którzy pochodzili z Legionów Polskich.

Czyli jeżeli w 1921 roku wśród generałów Wojska Polskiego legioniści to było 8%, to w 1939 roku to było 60%.

Wśród dowódców dywizji 60% dowódców dywizji Wojska Polskiego to byli legioniści.

Razem ponad 60% najwyższej kadry dowódczej Wojska Polskiego pochodziła z Legionów i to była spuścizna Piłsudskiego.

Że nie była wystarczająco profesjonalna, że ta niechęć Piłsudskiego do szkodników, czyli oficerów sztabu generalnego, sztabu głównego, ludzi po francuskich akademiach wojennych, że ta niechęć Piłsudskiego wyrażała się pewnym uwiądem myśli konceptualnej szkolenia teoretycznego i poszerzenia horyzontów przez najwyższą kadrę dowódczą Wojska Polskiego.

Z uwagi na to, że legiony stanowiły najbardziej amatorski element Wojska Polskiego po 1918 roku.

Ale jeżeli gdzieś stawiać Piłsudskiemu zarzut fundamentalny i nazywać go hamulcowym rozwoju Wojska Polskiego, to nie będzie to ani zarzut techniczny, ani zarzut operacyjny, koncepcyjny czy mobilizacyjny.

Nam się marzył gigantyczny rozwój gospodarczy, wielki wzrost sił armii, zbudowa Wojska Polskiego do roku 1940 do 60 dywizji i do półtora tysiąca samolotów.

Czyli patrząc na te trzy płaszczyzny, o których wspomniałem, można dojść do wniosku, że Józef Piłsudski był wielkim hamulcowym rozwoju Wojska Polskiego w kontekście 1939 roku.

Józef Piłsudski był hamulcowym rozwoju Wojska Polskiego, ponieważ przeprowadził zamach majowy, ponieważ uczynił swą władzę dyktatorską, ponieważ zniszczył w kraju demokrację i odsunął od decyzji wielu utalentowanych oficerów.