Mentionsy

Norbert, po naszej klęsce we wrześniu 1939 roku, wielu oficerów podkreślało, że nasze wojsko nie zdążyło się przygotować do wojny, ponieważ przez wiele lat rządów Józefa Piłsudskiego to wojsko było zaniedbywane, no i dopiero po jego śmierci można było przystąpić do modernizacji.

Czy może taka surowa opinia o zarządzaniu wojskiem przez Piłsudskiego jest to tylko echo tych przedwojennych sporów politycznych?

Że chociaż spotkała nas klęska roku 1939, to w drugiej połowie lat 30. poczyniono przecież tak wiele procesów modernizacyjnych, tak wiele pozytywnych zmian po, jak twierdzono, fatalnym zarządzaniu wojskiem przez Piłsudskiego.

Innymi słowy, byli podkomendni Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, Marszałka Józefa Piłsudskiego, już po jego śmierci i po klęsce wrześniowej wielokrotnie podkreślali, że Józef Piłsudski położył Wojsko Polskie, że zwłaszcza na początku lat 30., że zwłaszcza po wielkim kryzysie, w warunkach wielkiego kryzysu światowego, no Józef Piłsudski niewłaściwie zarządzał.

Z czasach Józefa Piłsudskiego, kiedy on jeszcze żył, a osobiście wcale nie poświęcał dużo uwagi kwestiom technicznym, on nie interesował się kwestiami technicznymi w szczegółach, nie był pasjonatem rozwiązań technicznych.

Ale jednocześnie właśnie za Piłsudskiego, jak i przed Piłsudskim, odbywały się określone procesy modernizacji technicznej armii.

Tak naprawdę w czasach Piłsudskiego, który zaciekle zwalczał swoich przeciwników politycznych, realizowano lotnictwo stworzone w czasach, kiedy Sikorski, jego polityczny wróg, decydował o strukturze np.

XX wieku przed Zamachem Majowym, płynnie kontynuowano za życia Piłsudskiego, jak i po jego śmierci.

W zasadniczą strukturę sił zbrojnych, ale jednocześnie za rządów Sikorskiego, Piłsudskiego i Śmigłego-Rydza trwał nieustanny proces modernizacji technicznej.

Właściwie żaden model uzbrojenia, żaden typ broni Wojska Polskiego, które widzimy w roku 1939, to nie jest broń, co do której decyzje o jej opracowaniu, wdrożeniu, zakupie zapadły dopiero po śmierci Piłsudskiego, a raczej w większości zapadały kiedy on żył.

To są procesy, które są zapoczątkowane już w ostatnim etapie życia Piłsudskiego.

Mimo, że pewne działania, zwłaszcza w pierwszej połowie lat 30., zarządzia Piłsudskiego w zakresie modernizacji sprzętu rzeczywiście były spowolnione, formalnie nie było tak dużo posiedzeń, nie podejmowano kluczowych decyzji, ale one toczyły się tak, że kiedy marszałek, a wcześniej generał Śmigły-Rydz objął stanowisko generalnego inspektora, to on już miał na stole

Ale tak jak powiedziałem, ona się materializuje, a proces prowadzący do tego, widzimy początek tego procesu jeszcze za życia Piłsudskiego.

Ale jeżeli spojrzymy na to w szerszym kontekście decyzji Piłsudskiego, no to przecież tak naprawdę to za życia Józefa Piłsudskiego dokonuje się jedyny w swoim rodzaju akt.

To są samoloty, które wdrożono za życia, opracowano i wdrażano za życia Józefa Piłsudskiego.

I ani to, że odnieśliśmy taki sukces w połowie lat 30., ani to, że potem to lotnictwo myśliwskie się zawaliło, nie jest bezpośrednią zasługą Józefa Piłsudskiego, bo to są rekomendacje i praca jego podwładnych, które on akceptował, bądź nie.

Ale Józef Piłsudski, za życia Józefa Piłsudskiego, nasze lotnictwo w pierwszej połowie lat 30. było o wiele nowocześniejsze niż w drugiej połowie lat 30.

I to, że nasze lotnictwo tak poszło w rozpoznanie, no to jest negatywny wpływ Józefa Piłsudskiego na nasze lotnictwo.

Ale z drugiej strony, tak jak powiedziałem, w ramach tego systemu miały być myśliwce i stopniowo opracowywaliśmy własne myśliwce i właśnie za Józefa Piłsudskiego w stopniowo zainicjowane przed zamachem majowym procesy tworzenia PZL zaowocowały sukcesem maszyn Pułaskiego.

Również jeszcze za życia Piłsudskiego rozpoczął się proces projektowania, wdrażania samolotów.

Dlatego, że pomijając czołgi z importu, francuskie Renault R35, właściwie cała broń pancerna, która poszła do walki we wrześniu 1939 roku, została zakupiona, wdrożona i zaczęto ją produkować w ten czy inny sposób za życia Józefa Piłsudskiego.

Tankietki także produkowano zasadniczo jeszcze za życia Józefa Piłsudskiego.

czołgów rozpoznawczych wyprodukowano i wdrożono za życia Józefa Piłsudskiego.

Tak jak za życie Józefa Piłsudskiego polskie lotnictwo otrzymało nowoczesne myśliwce własnej konstrukcji, a potem już ich nie otrzymywało.

I wielkiej zasługi w tym Józefa Piłsudskiego osobiście nie było, ale i nie było też z jego perspektywy jakiegoś tu wkładania kija w szprychy.

I ten proces dokonywał się za życia Józefa Piłsudskiego.

To jest właśnie czas Józefa Piłsudskiego.

Trudno więc w wymiarze modernizacji Wojska Polskiego w wymiarze technicznym posądzać Piłsudskiego o jakieś specjalne knowania i bycie wielkim hamulcowym.

A ile jest prawdy w tym zarzucie kierowanym do Piłsudskiego, że nie rozumiał on nowoczesnego pola walki i dlatego wszystkie innowacje w Wojsku Polskim pojawiały się tak powoli, no i bez jakiegoś wyraźnego kierunku.

Tylko mówiąc o tych nowych kominach inwestycyjnych, no mógłby jednak Śmigły Ryc wspomnieć, że skupił się na obronie przeciwpancernej i przeciwlotniczej, bo na przykład już klasyczna artyleria istniała i mimo wszystko jej struktury okrzepły w czasach Piłsudskiego.

Mógł skupić się na rozwoju artylerii przeciwlotniczej i przeciwpancernej, no bo już w czasach Piłsudskiego wypracowano jednak chociażby lotnictwo liniowe czy lotnictwo myśliwskie.

Ale absolutnie nie oznaczałoby to nawet wtedy, że za Piłsudskiego nic się nie działo pod względem modernizacji technicznej i dopiero nowe kierownictwo po jego śmierci wzięło się poważnie do roboty.

Czy za Piłsudskiego nie pozyskiwaliśmy nowych okrętów, tak jak i po jego śmierci?

Czy za Piłsudskiego nie kupowaliśmy samolotów?

Ale czy to nie jest tak, że największym zarzutem w stosunku do Piłsudskiego było to, że za jego czasów kompletnie leżały kwestie planistyczne przygotowujące nasze wojska do wojny?

I rzeczywiście, tu sukces następców Piłsudskiego i zarzut wobec Piłsudskiego wydaje się najmocniejszy i niepodważalny.

U nas w jakimś zakresie ręka nie wiedziała co robi noga i tak było za Piłsudskiego i po jego śmierci.

Która sprawdziła się w roku 1920, ale nie mogła się sprawdzić w roku 1939, była na poziomie zasadniczym spuścizną owej wojny i spuścizną myślenia Piłsudskiego.

I gdzie są silni przeciwnicy polityczni Józefa Piłsudskiego i sanacji?

Razem ponad 60% najwyższej kadry dowódczej Wojska Polskiego pochodziła z Legionów i to była spuścizna Piłsudskiego.

Że nie była wystarczająco profesjonalna, że ta niechęć Piłsudskiego do szkodników, czyli oficerów sztabu generalnego, sztabu głównego, ludzi po francuskich akademiach wojennych, że ta niechęć Piłsudskiego wyrażała się pewnym uwiądem myśli konceptualnej szkolenia teoretycznego i poszerzenia horyzontów przez najwyższą kadrę dowódczą Wojska Polskiego.

Że te wszystkie elementy, które pozwalałyby i które istniały formalnie, pozwalałyby dowódcom w ramach kursów, w ramach uczęszczania do Akademii rozbudowywać swoje zdolności wojskowe, pogłębiać swoje zdolności wojskowe, że to zostało w czasach Piłsudskiego poważnie zaniedbane i wynikało to z charakteru samego marszałka,

Zanim dostał trzecią gwiazdkę, dostał po śmierci Piłsudskiego i zaraz Buławę.

On analizując ścieżkę edukacji wojskowej najwyższej kadry dowódczej w kontekście spuścizny Piłsudskiego, on sformułował taki pogląd, tu cytat, tylko 30% wyższych dowódców

To także jest spuścizna Józefa Piłsudskiego, którą śmigły ryc starał się potem naprawić, ale miał po pierwsze za mało czasu, a po drugie wszedł w buty komendanta.

I wiele tych patologii przeszło po prostu z Piłsudskiego na Śmigłego Rydza.

I w czasach Józefa Piłsudskiego to się nie dokonywało.

Strach przed skutkami owej rewolucji tym bardziej pchał Piłsudskiego do zachowań ostrożnych.

I tutaj następcy Piłsudskiego wbrew pozorom też nie zrobili niczego takiego.

Mit pozornej modernizacji państwa po śmierci Piłsudskiego.

Ale tutaj śmierć Piłsudskiego...

Widzimy Piłsudskiego, który w towarzystwie swoich współpracowników podejmuje jeszcze pewne odważniejsze decyzje ekonomiczne.

Ale czy taki stan rzeczy może być zarzutem w stosunku do Piłsudskiego?

Tak to jest zarzut do Piłsudskiego, ale trzeba go obudować świadomością obiektywnych trudności.

A w przypadku Piłsudskiego całego państwa, bo Piłsudski kierował całym państwem, ale...

Śmigły nie miał pozycji Piłsudskiego.

Po śmierci Piłsudskiego, jak paradoksalnie mogła mieć za jego życia, kiedy Piłsudski pełnił realnie władzę i wojskową i polityczną.

Stąd postać Józefa Piłsudskiego w wymiarze przygotowań państwa polskiego do wojny.

I tak było z państwem polskim przed Piłsudskim, w czasie Piłsudskiego i po jego śmierci w końcu lat 30.

Z Piłsudskim czy też bez Piłsudskiego.