Mentionsy

Norbert, po naszej klęsce we wrześniu 1939 roku, wielu oficerów podkreślało, że nasze wojsko nie zdążyło się przygotować do wojny, ponieważ przez wiele lat rządów Józefa Piłsudskiego to wojsko było zaniedbywane, no i dopiero po jego śmierci można było przystąpić do modernizacji.

Czy może taka surowa opinia o zarządzaniu wojskiem przez Piłsudskiego jest to tylko echo tych przedwojennych sporów politycznych?

Że chociaż spotkała nas klęska roku 1939, to w drugiej połowie lat 30. poczyniono przecież tak wiele procesów modernizacyjnych, tak wiele pozytywnych zmian po, jak twierdzono, fatalnym zarządzaniu wojskiem przez Piłsudskiego.

Innymi słowy, byli podkomendni Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, Marszałka Józefa Piłsudskiego, już po jego śmierci i po klęsce wrześniowej wielokrotnie podkreślali, że Józef Piłsudski położył Wojsko Polskie, że zwłaszcza na początku lat 30., że zwłaszcza po wielkim kryzysie, w warunkach wielkiego kryzysu światowego, no Józef Piłsudski niewłaściwie zarządzał.

Z czasach Józefa Piłsudskiego, kiedy on jeszcze żył, a osobiście wcale nie poświęcał dużo uwagi kwestiom technicznym, on nie interesował się kwestiami technicznymi w szczegółach, nie był pasjonatem rozwiązań technicznych.

Ale jednocześnie właśnie za Piłsudskiego, jak i przed Piłsudskim, odbywały się określone procesy modernizacji technicznej armii.

Tak naprawdę w czasach Piłsudskiego, który zaciekle zwalczał swoich przeciwników politycznych, realizowano lotnictwo stworzone w czasach, kiedy Sikorski, jego polityczny wróg, decydował o strukturze np.

XX wieku przed Zamachem Majowym, płynnie kontynuowano za życia Piłsudskiego, jak i po jego śmierci.

W zasadniczą strukturę sił zbrojnych, ale jednocześnie za rządów Sikorskiego, Piłsudskiego i Śmigłego-Rydza trwał nieustanny proces modernizacji technicznej.

Właściwie żaden model uzbrojenia, żaden typ broni Wojska Polskiego, które widzimy w roku 1939, to nie jest broń, co do której decyzje o jej opracowaniu, wdrożeniu, zakupie zapadły dopiero po śmierci Piłsudskiego, a raczej w większości zapadały kiedy on żył.

To są procesy, które są zapoczątkowane już w ostatnim etapie życia Piłsudskiego.

Mimo, że pewne działania, zwłaszcza w pierwszej połowie lat 30., zarządzia Piłsudskiego w zakresie modernizacji sprzętu rzeczywiście były spowolnione, formalnie nie było tak dużo posiedzeń, nie podejmowano kluczowych decyzji, ale one toczyły się tak, że kiedy marszałek, a wcześniej generał Śmigły-Rydz objął stanowisko generalnego inspektora, to on już miał na stole

Ale tak jak powiedziałem, ona się materializuje, a proces prowadzący do tego, widzimy początek tego procesu jeszcze za życia Piłsudskiego.

Ale jeżeli spojrzymy na to w szerszym kontekście decyzji Piłsudskiego, no to przecież tak naprawdę to za życia Józefa Piłsudskiego dokonuje się jedyny w swoim rodzaju akt.

To są samoloty, które wdrożono za życia, opracowano i wdrażano za życia Józefa Piłsudskiego.

I ani to, że odnieśliśmy taki sukces w połowie lat 30., ani to, że potem to lotnictwo myśliwskie się zawaliło, nie jest bezpośrednią zasługą Józefa Piłsudskiego, bo to są rekomendacje i praca jego podwładnych, które on akceptował, bądź nie.

Ale Józef Piłsudski, za życia Józefa Piłsudskiego, nasze lotnictwo w pierwszej połowie lat 30. było o wiele nowocześniejsze niż w drugiej połowie lat 30.

I to, że nasze lotnictwo tak poszło w rozpoznanie, no to jest negatywny wpływ Józefa Piłsudskiego na nasze lotnictwo.

Ale z drugiej strony, tak jak powiedziałem, w ramach tego systemu miały być myśliwce i stopniowo opracowywaliśmy własne myśliwce i właśnie za Józefa Piłsudskiego w stopniowo zainicjowane przed zamachem majowym procesy tworzenia PZL zaowocowały sukcesem maszyn Pułaskiego.

Również jeszcze za życia Piłsudskiego rozpoczął się proces projektowania, wdrażania samolotów.

Dlatego, że pomijając czołgi z importu, francuskie Renault R35, właściwie cała broń pancerna, która poszła do walki we wrześniu 1939 roku, została zakupiona, wdrożona i zaczęto ją produkować w ten czy inny sposób za życia Józefa Piłsudskiego.

Tankietki także produkowano zasadniczo jeszcze za życia Józefa Piłsudskiego.

czołgów rozpoznawczych wyprodukowano i wdrożono za życia Józefa Piłsudskiego.

Tak jak za życie Józefa Piłsudskiego polskie lotnictwo otrzymało nowoczesne myśliwce własnej konstrukcji, a potem już ich nie otrzymywało.

I wielkiej zasługi w tym Józefa Piłsudskiego osobiście nie było, ale i nie było też z jego perspektywy jakiegoś tu wkładania kija w szprychy.