Mentionsy

Chciałbym, żebyśmy się cofnęli o mniej więcej 100 lat do czasów II Rzeczpospolitej.

Pozostaje zapytać, jak bardzo musimy się cofnąć, żeby porozmawiać o relacjach pomiędzy Polakami i Ukraińcami w II Rzeczpospolitej.

Polakach II Rzeczpospolitej, ale w rzeczywistości mamy do czynienia z całą paletą postaw.

Jest Polska, która ma swoje tęsknoty do bycia Rzeczpospolitą, tęsknoty, których już nie podzielają narody, pozostałe narody Rzeczpospolitej.

Ale ta skala czynów politycznych Rzeczpospolitej nie ma żadnego porównania ze skalą czynów Rosji sowieckiej, która jest w stanie z jednej strony tworzyć nominalnie, ale pod wieloma względami faktycznie niezależną republikę ukraińską, ukraińską sowiecką, ale jednak ukraińską.

Tak jak dla Polaków, Polaków zaboru golicyjskiego, który właśnie się kończy, ale w ogóle Polaków Rzeczpospolitej, która zaczyna zmartwychwstaniać, jest oczywiste, że...

I stąd rzeczywiście, jeżeli postanawiamy sobie, że opowiadamy historię relacji polsko-ukraińskiej w II Rzeczpospolitej, to nieuchronnie 11 listopada Dzyń tutaj przyjeżdża brygady do Warszawy, a we Lwowie już od kilku dni trwają ostre walki o każdą ulicę.

To, o czym do tej pory zdążyliśmy sobie powiedzieć, to przede wszystkim, no nie licząc tego fragmentu poświęconego tragicznej śmierci Petlury w roku 26 i działaniach wspierających Ukraińców przez Polskę w kolejnych latach, to właściwie była historia z samych początków również i II Rzeczpospolitej.

I chciałbym, żebyśmy sobie spróbowali powiedzieć, jak właściwie wyglądała ta normalność Ukraińców w Polsce, no i Polaków żyjących obok Ukraińców w II Rzeczpospolitej, która też zmieniała się z roku na rok.

Wtedy mówiliśmy akurat o Białych Rosjanach i o Rzeczpospolitej.

Turkestan sowiecki, być może będziemy mieli jeszcze okazję o tym mówić, mówiąc kiedyś o Białorusinach w II Rzeczpospolitej.

To jedna z najciekawszych, chociaż nie najskuteczniejszych postaci politycznych i nie tylko politycznych II Rzeczpospolitej.

To prawdziwy Rzeczpospolitanin, Polak, dla którego oczywistością była zarówno racja stanu Rzeczpospolitej, jak potrzeba głębokiej współpracy z Ukraińcami, który jako jeden z dwóch Polaków zasiadał w rządzie Petlury.

I włodarzom II Rzeczpospolitej zależało na tym, żeby...

Józefski został odwołany już w trzy lata po śmierci marszałka i wyraźnie wobec rosnącego przekonania elit Rzeczpospolitej, że tutaj sprawy międzynarodowe się bardzo komplikują, bo rzeczywiście się bardzo komplikuje i w związku z tym nie możemy sobie pozwolić na choćby ryzyko istnienia, mówię to w cudzysłowie, piątej kolumny.

Powiedzieliśmy wiele o tym, że sytuacja mniejszości narodowych w II Rzeczpospolitej, w tym wypadku mniejszości ukraińskiej, była bardzo często funkcją tego, jak wyglądała sytuacja międzynarodowa.

jakkolwiek uderzające w rację stanu II Rzeczpospolitej, czy innych państw tego regionu, w żaden sposób nie zagrażają Berlinowi.

którego nazwisko, zresztą pisarz polityczny tworzący w II Rzeczpospolitej, osobiście nie zaangażowany w żadne akty dywersji czy terroru, natomiast mówiący, piszący rzeczy dość przerażające i dość niezwykłe, znaczy nie tyle, o ile możemy mówić w przypadku, użyję tu pewnego uproszczenia, prostych chłopów, o takiej prostej niechęci do panów, niechęci, która łatwo wyrasta,

Można powiedzieć, że widać tą radykalizm wsi II Rzeczpospolitej, radykalizm wyrastający z kryzysu, z doświadczenia nędzy, z tego, że reforma rolna nie została przeprowadzona

No dobrze, gdybyśmy w takim razie spróbowali przejść do podsumowania i zbilansować ten szalenie trudny pewnie do zbilansowania problem, jakim są relacje polsko-ukraińskie i funkcjonowanie Ukraińców w II Rzeczpospolitej, Polaków obok Ukraińców w tym okresie, no to właściwie po pierwsze...

Jak się było Ukraińcem żyjącym w II Rzeczpospolitej, no to właśnie poza sobą samym, najbliższą rodziną, na kogo można było liczyć?

Bardzo dziękuję o trudnych relacjach polsko-ukraińskich i o II Rzeczpospolitej, o kraju, w którym Ukraińcy byli największą mniejszością, jak powiedział mój dzisiejszy gość dr Wojciech Stanisławski, któremu bardzo dziękuję za rozmowę.