Mentionsy
Ukraińcy w II Rzeczpospolitej
Ukraińcy stanowili najliczniejszą mniejszość narodową w II RP. Wzajemne relacje pomiędzy Polakami i Ukraińcami stanowiły wielkie wyzwanie dla odrodzonego kraju. Jak doszło do sojuszu polsko-ukraińskiego w okresie walk z bolszewikami? Kim był Symon Petlura i dlaczego zamordowano go w 1926 roku? Opowiemy także o polityce, którą prowadziło państwo polskie w stosunku do ukraińskiej mniejszości w okresie międzywojnia. Kto był jej architektem i dlaczego nie wszystkim jej charakter się podobał? Relacje polsko-ukraińskie zaczęły się zmieniać w połowie lat 30. Czy można powiedzieć, że zbrodnia wołyńska ma swoje korzenie w dwudziestoleciu międzywojenny? Jaki jest bilans polsko-ukraińskich relacji z tamtego okresu? Rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr Wojciech Stanisławski z Muzeum Historii Polski. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Stąd bierze się sojusz polityczny, dosyć dramatycznie negocjowany, zakończony, znaczy nie zakończony, ukoronowany formalnym sojuszem Piłsudski-Petlura w kwietniu 1920 roku i próbą ofensywy zakończonej
No ale to jest pytanie, czy ta współpraca Piłsudskiego i Petlury, to jest właściwie wszystko, co możemy powiedzieć na temat współpracy militarnej, polsko-ukraińskiej, politycznej, współpracy polsko-ukraińskiej?
Z tego czasu pochodzi to apokryficzne, nie wiem, czy na pewno wypowiedziane, ale bardzo pasujące do tej postaci, do tej sytuacji, apokryficzne zdanie Piłsudskiego, mówiącego jakoby do oficerów ukraińskich, ja was przepraszam panowie, ja was bardzo przepraszam, bo to rzeczywiście trzeba było Piłsudskiego, żeby coś takiego powiedzieć.
Te działania nabierają zresztą tempa do, oczywiście po powrocie do władzy Piłsudskiego jesienią 26 roku.
Dodaję jeszcze jednym zdaniem, że taka rzecz może najgłośniejsza to fakt, że zabójstwo Petlury dokonuje się w Paryżu bodajże dwa tygodnie po dojściu Piłsudskiego do władzy.
instytucjonalne, powiązane z czeką, jednak wydaje się nie ulegać wątpliwości, że zabójstwo to było szalenie na rękę Sowietom, bardzo zaniepokojone, że po powrocie Piłsudskiego do władzy współpraca polsko-ukraińska odżyje na większą skalę.
Tak się dzieje, nikt z Polaków galicyjskich nie podejmuje irredenty powiedzmy w roku 1890, co nie przeszkadza synom tych profesorów, posłów i przedsiębiorców założyć Maciejówkę i pójść z Piłsudskim z Legionami w roku 1914, a w 4 lata później radować, zrywać Orła Austriackiego.
No właśnie, ale to każe jeszcze raz rozwinąć myśl tego, czy fakt, że Piłsudski u progu roku 1920, w roku 1920 w gruncie rzeczy popierał ukraińskie aspiracje niepodległościowe.
Był także nieudany zamach na Piłsudskiego.
Najważniejszy chyba rzecznik dialogu polsko-ukraińskiego, może w dwudziestoleciu, może jeszcze o kilku innych zdążymy powiedzieć, który posiadający rzeczywiście bliską, osobistą relację i porozumienia z Piłsudskim.
I absolutnie z mandatu Piłsudskiego i z jego osobistego autorytetu, wbrew opiniom wielu polityków, także sanacyjnych, nie mówiąc o narodowcach, był po prostu przez 11 lat wojewodą w województwie wołyńskim, czyli w znacznej mierze, to się nie do końca pokrywa, ale w znacznej mierze na historycznym Wołyniu.
I tutaj architektem w ogóle myśli o porozumieniu polsko-ukraińskim był niewątpliwie Józef Piłsudski.
Natomiast jest wielu ludzi z jego otoczenia, którzy, otoczenia w sensie, no właśnie kadry z tego najbardziej płodnego dla Piłsudskiego styku działalności w PPS i w Legionach, ludzi Piłsudskiego, którzy pozostają do końca zaangażowani politycznie, ale chyba też emocjonalnie w próbę porozumienia się z Ukraińcami.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00