Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
04.12.2025 18:00

Koniec węgla? Jego polska historia

Historia węgla to historia cywilizacji. Współcześnie Chiny odpowiadają za 52% światowego wydobycia węgla. Wróciły tym samym do pozycji hegemona, którą zajmowały przed rewolucją przemysłową. Kiedy i dlaczego Europa „odskoczyła” Chinom? Co ma z tym wspólnego rewolucja polityczna w Anglii i dlaczego ten niewielki kraj wyrósł na globalną potęgę? To opowieść o tym, jak węgiel — paliwo cywilizacji — uruchomił przemysł, gospodarkę i globalną konkurencję.

Czy to prawda, że maszyna parowa była początkowo używana do osuszania kopalń? Na czym polegała rewolucyjna zmiana wykorzystania węgla w postaci koksu? Śledzimy drogę węgla przez Newcastle i Londyn. Dostrzegamy, że powstanie potęgi brytyjskiej żeglugi jest związana z węglem. James Cook dociera do Oceanii na węglowcu. Historia wydobycia węgla to także historia wyzysku, zatrudniania dzieci i nieludzkich norm pracy. W kopalni Królowa Luiza na Górnym Śląsku w 1803 roku konie miały normowany dzień pracy – maksymalnie osiem godzin. Ludzie mogli jedynie pozazdrościć takiego standardu.

Jaką rolę odegrał węgiel w budowaniu bogactwa Śląska? Kiedy powstała pierwsza kopalnia w Polsce? Czy złoża węgla należały do króla? Dlaczego arystokracja wzbogaciła się na wydobyciu czarnego złota?

Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 3 wyniki dla "Wyższy Urząd Górniczy"

Pierwsza zarejestrowana, to znaczy taka, która jest pod nadzorem państwowym, to jest dopiero XVIII wiek, dlatego że w ostatniej ćwierci XVIII wieku Prusacy zakładają Wyższy Urząd Górniczy.

I ten Wyższy Urząd Górniczy wydaje licencję i rejestruje poszczególne kopalnie.

No, dlatego, że w Anglii do lat 30 XX wieku, podobnie zresztą jak na Śląsku i w Prusach, węgiel przynależy do gruntu, czyli nie jest regalem królewskim, znaczy można powiedzieć, że Prusacy wprowadzili przez wyższy urząd górniczy, że ono się stało właściwie pod kontrolą państwa, ale to jest własność.