Mentionsy
Koniec węgla? Jego polska historia
Historia węgla to historia cywilizacji. Współcześnie Chiny odpowiadają za 52% światowego wydobycia węgla. Wróciły tym samym do pozycji hegemona, którą zajmowały przed rewolucją przemysłową. Kiedy i dlaczego Europa „odskoczyła” Chinom? Co ma z tym wspólnego rewolucja polityczna w Anglii i dlaczego ten niewielki kraj wyrósł na globalną potęgę? To opowieść o tym, jak węgiel — paliwo cywilizacji — uruchomił przemysł, gospodarkę i globalną konkurencję.
Czy to prawda, że maszyna parowa była początkowo używana do osuszania kopalń? Na czym polegała rewolucyjna zmiana wykorzystania węgla w postaci koksu? Śledzimy drogę węgla przez Newcastle i Londyn. Dostrzegamy, że powstanie potęgi brytyjskiej żeglugi jest związana z węglem. James Cook dociera do Oceanii na węglowcu. Historia wydobycia węgla to także historia wyzysku, zatrudniania dzieci i nieludzkich norm pracy. W kopalni Królowa Luiza na Górnym Śląsku w 1803 roku konie miały normowany dzień pracy – maksymalnie osiem godzin. Ludzie mogli jedynie pozazdrościć takiego standardu.
Jaką rolę odegrał węgiel w budowaniu bogactwa Śląska? Kiedy powstała pierwsza kopalnia w Polsce? Czy złoża węgla należały do króla? Dlaczego arystokracja wzbogaciła się na wydobyciu czarnego złota?
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Gdy Europa się dekarbonizuje, wydobycie węgla w ujęciu globalnym nadal rośnie.
O tym Europejczycy wiedzieli, bo Marco Polo, który był przecież, opisanie świata z XIII wieku, był w Chinach, on opisuje, że oni używają rzeczywiście tego kamienia, czyli węgla kamiennego, ale Europa nie była tym zainteresowana, nie dlatego, żeby tutaj nie było górnictwa, bo było.
A jeśli chodzi o to generalne pytanie, dlaczego Chiny w pewnym momencie stanęły i to w momencie, kiedy Europa ruszyła, to jest bardzo wiele różnych odpowiedzi na to.
Można było powiedzieć tak, jedno spojrzenie jest takie, że Chińczycy nie potrzebowali tego wszystkiego, co zrobiła Europa, tych wszystkich wynalazków, maszyn parowych, czegoś takiego.
Europa charakteryzuje się tym...
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00