Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
04.12.2025 18:00

Koniec węgla? Jego polska historia

Historia węgla to historia cywilizacji. Współcześnie Chiny odpowiadają za 52% światowego wydobycia węgla. Wróciły tym samym do pozycji hegemona, którą zajmowały przed rewolucją przemysłową. Kiedy i dlaczego Europa „odskoczyła” Chinom? Co ma z tym wspólnego rewolucja polityczna w Anglii i dlaczego ten niewielki kraj wyrósł na globalną potęgę? To opowieść o tym, jak węgiel — paliwo cywilizacji — uruchomił przemysł, gospodarkę i globalną konkurencję.

Czy to prawda, że maszyna parowa była początkowo używana do osuszania kopalń? Na czym polegała rewolucyjna zmiana wykorzystania węgla w postaci koksu? Śledzimy drogę węgla przez Newcastle i Londyn. Dostrzegamy, że powstanie potęgi brytyjskiej żeglugi jest związana z węglem. James Cook dociera do Oceanii na węglowcu. Historia wydobycia węgla to także historia wyzysku, zatrudniania dzieci i nieludzkich norm pracy. W kopalni Królowa Luiza na Górnym Śląsku w 1803 roku konie miały normowany dzień pracy – maksymalnie osiem godzin. Ludzie mogli jedynie pozazdrościć takiego standardu.

Jaką rolę odegrał węgiel w budowaniu bogactwa Śląska? Kiedy powstała pierwsza kopalnia w Polsce? Czy złoża węgla należały do króla? Dlaczego arystokracja wzbogaciła się na wydobyciu czarnego złota?

Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Europa Zagłębia Rury Anglia Sir Antony John Kirkwood Margaret Thatcher Jevons Wyższy Urząd Górniczy Muzeum Historii Polski mocarstwu kolonialnemu Boże Edwarda Antony Riley'a Edward I Edward Antony Bolesław Szczodry

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 3 wyniki dla "Edward I"

historyka gospodarczego Sir Antony, Edwarda Antony Riley'a, o którym się mówi o Tony zresztą zawsze.

I ten ślad miejski jest coraz większy, bo jak jesteśmy w roku 1800, gdzie już mamy na dużą skalę zastosowanie węgla, no to ślad miejski, gdyby nie było węgla, wynosiłby, jak mówi ser Edward Antony, 46 tysięcy kilometrów kwadratowych.

Myślałem, że ta świadomość związana ze szkodliwością węgla dla człowieka narodziła się dość późno i też z zaskoczeniem przyjąłem to, co mi pan przekazał i tą ciekawostkę, którą mi pan przekazał, że to już król Edward I w głębokim średniowieczu wydawał pierwsze dekrety czy pierwsze swoje decyzje związane z ograniczeniem spalania węgla.

Ostatnie odcinki