Mentionsy
II Rzeczpospolita i Litwa. Trudne sąsiedztwo
Relacje II Rzeczpospolitej z Litwą były napięte od początku. Zadecydował o tym przede wszystkim polsko-litewski konflikt z lat 1919-1920 o kształt granicy. Polskie wojsko zajęło ostatecznie Wilno, co dla Litwy było olbrzymim ciosem. Z drugiej strony, polska mniejszość, która pozostała na Litwie była represjonowana przez władze państwowe.
Przedstawimy ważne postaci po polskiej i litewskiej stronie, które decydowały o biegu wydarzeń. Przypomnimy postać wojewody Bociańskiego, który odcisnął swoje piętno na województwie wileńskim. Spojrzymy na zmianę w relacjach, które nastąpiły po śmierci pochodzącego z okolic Wilna Józefa Piłsudskiego.
Skąd wziął się ten konflikt? Dlaczego I wojna światowa była tak kluczowa dla rozwoju wydarzeń na Litwie? Dlaczego istotną w nim rolę odgrywało dziedzictwo I Rzeczpospolitej? Co z tym wspólnego miał zyskujący na znaczeniu nacjonalizm? O tym wszystkim w podcaście Muzeum Historii Polski.
W dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr. Wojciech Stanisławski, historyk z Muzeum Historii Polski
Zapraszamy do subskrypcji naszych profili! Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
w tydzień po deklaracji niepodległości, mówi, że absolutnie wspiera Litwę etnograficzną Piłsudskiego.
Przynajmniej można wierzyć w szczerość intencji Piłsudskiego, który widzi tę Litwę państwowo zespoloną z Polską, ale wydaje głośną deklarację 19 kwietnia 1919 roku nie do Polaków, nie do Litwinów, nie do obywateli odrodzonej Polski, tylko do mieszkańców wielkiego, byłego Polski.
No i cóż my mamy militarnie po ogłoszeniu przez Piłsudskiego tej odezwy?
I w takim wypadku, jeżeli mamy taką gotowość polskiego wojska, Piłsudskiego osobiście, żeby z Litwinami nie walczyć lub walczyć mało krwawo, a jednocześnie Błaszewik został pogoniony, Wilno znowu ma być polskie, tego się domaga polska opinia publiczna, jakie tu znaleźć rozwiązanie?
awantura na forum Ligi Narodów w Genewie w czasie wizyty Piłsudskiego, który jak wiadomo podchodzi do Woldemarosa, pyta go to jak, jest wojna czy nie ma?
Jednocześnie słabnie pozycja Piłsudskiego, jak pamiętamy umierającego w kwietniu 1935 roku, Beck, jego następca jeśli chodzi o politykę zagraniczną, nie ma tych sentymentów, które Piłsudski być może żywił.
starzejących się coraz bardziej entuzjastów jedności i odrębności tych ziem, podzielony w tym sensie, że jak wiemy, jeden z najwybitniejszych krajowców, Michał Römer, autor wspaniałych, fundamentalnych dla zrozumienia tych ziem dzienników, bliski sołectwowi Piłsudskiego, w 19 roku zdecydował się być Litwinem, mówiąc oczywiście doskonale po polsku i będąc głęboko spolonizowanym, i trafił do Kowna, gdzie też był przez wiele lat rektorem uniwersytetu, tak jak Grziszka,
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00