Mentionsy
II Rzeczpospolita i Litwa. Trudne sąsiedztwo
Relacje II Rzeczpospolitej z Litwą były napięte od początku. Zadecydował o tym przede wszystkim polsko-litewski konflikt z lat 1919-1920 o kształt granicy. Polskie wojsko zajęło ostatecznie Wilno, co dla Litwy było olbrzymim ciosem. Z drugiej strony, polska mniejszość, która pozostała na Litwie była represjonowana przez władze państwowe.
Przedstawimy ważne postaci po polskiej i litewskiej stronie, które decydowały o biegu wydarzeń. Przypomnimy postać wojewody Bociańskiego, który odcisnął swoje piętno na województwie wileńskim. Spojrzymy na zmianę w relacjach, które nastąpiły po śmierci pochodzącego z okolic Wilna Józefa Piłsudskiego.
Skąd wziął się ten konflikt? Dlaczego I wojna światowa była tak kluczowa dla rozwoju wydarzeń na Litwie? Dlaczego istotną w nim rolę odgrywało dziedzictwo I Rzeczpospolitej? Co z tym wspólnego miał zyskujący na znaczeniu nacjonalizm? O tym wszystkim w podcaście Muzeum Historii Polski.
W dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr. Wojciech Stanisławski, historyk z Muzeum Historii Polski
Zapraszamy do subskrypcji naszych profili! Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Jak to napisał Miłosz w poemacie o Piłsudskim, żaden naród nie chciał jego państwa wielu narodów.
Politycznie Piłsudski w kilka dni...
w tydzień po deklaracji niepodległości, mówi, że absolutnie wspiera Litwę etnograficzną Piłsudskiego.
Podobną kwestię podnosi współdziałający świetnie z Piłsudskim wówczas na konferencji w Paryżu Roman Dmowski, na co negocjatorzy liter stoczyci mówią, że nie ma o tym mowy.
Przynajmniej można wierzyć w szczerość intencji Piłsudskiego, który widzi tę Litwę państwowo zespoloną z Polską, ale wydaje głośną deklarację 19 kwietnia 1919 roku nie do Polaków, nie do Litwinów, nie do obywateli odrodzonej Polski, tylko do mieszkańców wielkiego, byłego Polski.
No i cóż my mamy militarnie po ogłoszeniu przez Piłsudskiego tej odezwy?
I w takim wypadku, jeżeli mamy taką gotowość polskiego wojska, Piłsudskiego osobiście, żeby z Litwinami nie walczyć lub walczyć mało krwawo, a jednocześnie Błaszewik został pogoniony, Wilno znowu ma być polskie, tego się domaga polska opinia publiczna, jakie tu znaleźć rozwiązanie?
Czy Piłsudski był szczęśliwy?
Piłsudski był otwarty, jak się wydaje.
Piłsudski pamiętajmy już niedługo, już za chwilę w opozycji.
awantura na forum Ligi Narodów w Genewie w czasie wizyty Piłsudskiego, który jak wiadomo podchodzi do Woldemarosa, pyta go to jak, jest wojna czy nie ma?
Jednocześnie słabnie pozycja Piłsudskiego, jak pamiętamy umierającego w kwietniu 1935 roku, Beck, jego następca jeśli chodzi o politykę zagraniczną, nie ma tych sentymentów, które Piłsudski być może żywił.
starzejących się coraz bardziej entuzjastów jedności i odrębności tych ziem, podzielony w tym sensie, że jak wiemy, jeden z najwybitniejszych krajowców, Michał Römer, autor wspaniałych, fundamentalnych dla zrozumienia tych ziem dzienników, bliski sołectwowi Piłsudskiego, w 19 roku zdecydował się być Litwinem, mówiąc oczywiście doskonale po polsku i będąc głęboko spolonizowanym, i trafił do Kowna, gdzie też był przez wiele lat rektorem uniwersytetu, tak jak Grziszka,
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00