Mentionsy

A jednocześnie pojawi się, jeszcze w tym rozdziale kilkukrotnie, ale przede wszystkim na jego końcu, motyw wolnej woli, którą też Iluvatar dał śmiertelnikom, a wiemy, że hobbici są jakby śmiertelnikami.

W późniejszych czasach stał się przyjacielem wszystkich dzieci Iluvatara i litował się nad ich niedolami, a ci, którzy jego rad słuchali, dźwigali się z rozpaczy i odpychali od siebie wizje ciemności.

Tak, no i później Gandalf też, czy Olorin wtedy, a później Gandalf stał się nie gorszy od swojej nauczycielki, też nauczycielem, że tak się powtórzę, wśród elfów i ludzi, wśród dzieci Iluvatar'a.

a Golluma się dało i na to ma nadzieję właśnie Gandalf, bo Gollum był śmiertelnikiem zniekształconym przez czas, w którym nosił pierścień, przez samą moc pierścienia, ale był nadal dzieckiem Iluvatara, czyli nadal był tą śmiertelną istotą.

Pamiętajmy, że śmierć jest darem Iluvatara dla śmiertelnych, dla swoich dzieci.

I tutaj Eru Iluvatar, stwórca całego świata, mówi wyraźnie, wszystko co stworzycie na Ardzie Ziemi, wszystko czego dokonacie, mowa tutaj o Valarach, o Majarach, o dzieciach Iluvatara, czego dokonacie, ostatecznie obróci się w dobro.

bo ja, stwórca, Iluvatar, Eru Jedyny, jestem dobrem.