Mentionsy
ADHD i ACEs – kontekst traumy w pracy psychoterapeutycznej z osobami z ADHD
W tym odcinku przyglądamy się relacji między ADHD a ACEs, czyli niekorzystnymi doświadczeniami z dzieciństwa, z perspektywy praktyki psychoterapeutycznej i diagnostycznej. Rozmawiamy o tym, jak przewlekły stres rozwojowy wpływa na rozwój funkcji wykonawczych, regulację emocji oraz systemy odpowiedzialne za uwagę, hamowanie i reagowanie na zagrożenie.
Zastanawiamy się, które objawy mogą przypominać ADHD, choć są wtórne do traumy, a także jak rozpoznawać sytuacje, w których rzeczywiście współwystępują dwa porządki trudności: neurorozwojowy i potraumatyczny. Omawiamy znaczenie osi czasu objawów, kontekstu relacyjnego, stylu przywiązania oraz mechanizmów adaptacyjnych, które w dorosłości bywają błędnie interpretowane wyłącznie jako impulsywność czy deficyt samokontroli.
W odcinku pojawia się również temat konceptualizacji przypadku, planowania terapii oraz wtórnych konsekwencji nierozpoznanego ADHD i wysokiego poziomu ACEs, takich jak wstyd, chroniczne poczucie porażki, depresyjność, uzależnienia czy zachowania kompulsywne. To rozmowa dla osób, które chcą lepiej rozumieć złożony związek między ADHD, traumą rozwojową i obrazem klinicznym pacjenta — oraz trafniej przekładać tę wiedzę na diagnozę i proces terapeutyczny.
Gość: dr hab. Tomasz Hanć, prof. UAM — pracownik Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, związany z Instytutem Biologii i Ewolucji Człowieka. Biolog, psycholog oraz psychoterapeuta poznawczo-behawioralny. Zarówno w pracy naukowej, jak i klinicznej specjalizuje się w problematyce ADHD. Prowadzi Laboratorium Diagnozy i Terapii Cogni w Poznaniu - ośrodek zorientowany na pomoc osobom z ADHD w każdym wieku.
Montaż: Eugeniusz Karlov
Rozdziały (11)
Wprowadzenie do odcinka i prezentacja gościa, profesora Tomasza Hancia.
Rozmowa o ADHD i jej relacji z niekorzystnymi doświadczeniami z dzieciństwa.
Analiza, jak doświadczenia z dzieciństwa wpływają na ADHD i konsekwencje te w praktyce terapeutycznej.
Przeanalizowanie trudności diagnostycznych związanych z ADHD i traumą.
Porównanie objawów ADHD i traumy, analiza ich podobieństw i różnorodności.
Badania dotyczące wpływu stresu i trauma na rozwój mózgu i ADHD.
Analiza, jak trauma wpływa na objawy ADHD i funkcje wykonawcze.
Rozmowa o konceptualizacji ADHD w kontekście niekorzystnych doświadczeń z dzieciństwa.
Badania dotyczące rozpoznawalności ADHD i inne zaburzenia, które często są pomijane.
Analiza, jak trauma wpływa na praktykę terapeutyczną ADHD i konsekwencje tego dla pacjentów.
Podsumowanie rozmowy i wnioski dotyczące pracy z pacjentami ADHD.
Szukaj w treści odcinka
Dzisiaj porozmawiamy sobie o ADHD w kontekście wczesnych wydarzeń traumatycznych, nieprzyjemnych w dzieciństwie i o tym, jak te wydarzenia wczesne wpływają w ogóle na kontekst pracy terapeutycznej z pacjentami z ADHD.
Warto o tym mówić, ponieważ niekorzystne doświadczenia dziecięce występują znacznie częściej u osób z ADHD w historii życia, a zwłaszcza kiedy pracujemy z osobami dorosłymi, to właściwie możemy założyć, że to są tacy
W związku z tym jakby historia potencjalnej traumy jest wpisana w życie człowieka z ADHD.
Jak to w takim razie wpływa w ogóle na konceptualizację i patrzenie na pacjenta w tym ADHD?
Wiesz, to jest tak, że jeśli byśmy mieli skupić się wyłącznie na pracy z ADHD, no to trochę tak, jakbyśmy pracowali w laboratorium, nie uwzględniając naturalnego kontekstu.
Tymczasem objawy ADHD, czy po prostu cechy tej neuroróżnorodności, aspektu neuroróżnorodności,
Wiemy, że oczywiście mówię tutaj o społecznej, bo nie mówię wśród specjalistów, ale mówi się o tym, że teraz wszyscy mają ADHD, że jest moda na ADHD.
Możemy też zobaczyć, że jakiś tam stopień nadrozpoznawalności tego ADHD
No właśnie, z jakimi błędami diagnostycznymi możemy się spotkać w związku właśnie z tymi elementami, które wpływają w związku z tymi trudnymi doświadczeniami z dzieciństwa, a tym kontekstem właśnie ADHD.
Wiesz co, ja sobie tak myślę, że obecnie rzeczywiście można mieć takie wrażenie, że ADHD wyskakuje z każdej lodówki.
To pojęcie też jest nadużywane, wykorzystywane na wiele różnych sposobów i właściwie jak się czyta literaturę popularną, psychologiczną, to okazuje się, że wszystko może być związane z ADHD.
Drugi jest taki, że kiedy rozmawiam z psychoterapeutami, spotykamy się na konsultacjach, to oni też pytają, w jaki sposób różnicować, co jest ADHD, a kiedy problemy wynikają z traumy, czy to jest na przykład trauma złożona, efekt traumy złożonej.
Tak jak powiedziałem, historia potencjalnej traumatyzacji jest wpisana w historię życia ADHD i one będą często te objawy, efekty współwystępować.
Z tym, że z definicji te zaburzenia są wpisane w ADHD.
Z tym, że w ADHD dysregulacja emocjonalna obecnie nie jest wpisana jako kryterium diagnostyczne, prawda?
Ale właściwie wszyscy specjaliści, którzy ADHD się zajmują będą mówić o tym, że ale dlaczego tej dysregulacji tam nie ma w kryteriach?
No i wreszcie w obu przypadkach konsekwencji traumy i w związku z ADHD będziemy mieć rodzaj nadpobudliwości.
W ADHD będziemy mówić o nadruchliwości.
W ADHD tymczasem mamy po prostu nadpobudliwość psychoruchową przejawiającą się tym, że człowiek może nie móc usiedzieć na miejscu oczywiście.
No właśnie, skoro mamy efekty na poziomie kory przedczołowej, to wiemy również, że aspektem neurobiologicznym, neurobiologicznym korelatem ADHD jest również obniżona aktywność kory przedczołowej.
rzeczywiście może robić tak, że z jednej strony może trochę imitować objawy ADHD, ale z drugiej strony myślę, że bardziej może nasilać te trudności.
Pacjent z różnymi objawami często nie przychodzi i nie mówi dzień dobry mam ADHD i chcę nad tym pracować, prawda?
Wiesz co, ja tak myślę sobie, że każdorazowo, kiedy mamy klienta za DHD, dobrze byłoby mu również przynajmniej wstępnie dać ankietę taką przesiewową w kierunku niekorzystnych doświadczeń dziecięcych, bo wiele osób za DHD zupełnie sobie nie zdaje sprawy z tego,
W moim przypadku raczej jest tak, że ludzie przychodzą po to, żeby pracować nad ADHD i mówią o swoim ADHD.
No i kiedy rozmawiamy, kiedy robimy wywiad wstępny, okazuje się, że no właśnie, może to jest trochę tak, że ADHD, czy przynajmniej te objawy, które są związane z problemami z koncentracją uwagi, z dysregulacją emocjonalną, jak my się za nie zabierzemy, to klienci nie zobaczą właściwie żadnych efektów, które będą dla nich ważne tak naprawdę.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Jak regulować psychoterapię w Polsce? Rozmowa z...
30.07.2026 08:00
-
Profesor Bogdan Zawadzki i profesor Agnieszka P...
16.07.2026 08:00
-
Zaburzenia odżywiania. Jak wspierać nastolatki ...
09.07.2026 08:00
-
CFT – terapia, nie dodatek. Czym naprawdę jest ...
16.06.2026 08:00
-
CFT – terapia, nie dodatek. Czym naprawdę jest ...
11.06.2026 11:45
-
Praktyczne techniki CBT dla terapeutów. Rozmowa...
20.05.2026 08:00
-
Zaburzenia preferencji seksualnych w praktyce k...
13.05.2026 08:00
-
ADHD i ACEs – kontekst traumy w pracy psychote...
06.05.2026 07:25
-
Familiconection „Family Connections w Polsce – ...
29.04.2026 08:00
-
Awiofobia – społecznie normalizowana fobia spec...
15.04.2026 11:45