Mentionsy
Fiat 126p: Maluch, który zmieścił całą Polskę. PB AUTOPORTRET
Fiat 126p nie był tylko samochodem. Był też marzeniem, nagrodą za cierpliwość i symbolem wolności w szarej rzeczywistości PRL-u. W tym odcinku wracamy do historii „malucha” — auta, które zmotoryzowało Polskę i zmieściło w marzenia całych pokolenia.
Opowiadamy o absurdach systemu przedpłat, rodzinnych wyprawach nad morze, naprawach wykonywanych na poboczu i fenomenie samochodu, który na Zachodzie uchodził za przestarzały, a w Polsce stał się obiektem pożądania.
Dlaczego Fiat 126p był czymś więcej niż środkiem transportu? Czemu do dziś budzi tak silne emocje? I czy rzeczywiście można powiedzieć, że „maluch” zmienił Polskę?
To historia o motoryzacji, nostalgii i codzienności zamkniętej w małym, hałaśliwym aucie z silnikiem z tyłu.
Rozdziały (8)
Opis produkcji Fiat 126p w Polsce i jego eksportu do różnych krajów.
Przebieg polskiej motoryzacji w latach 70. XX wieku, z fokusem na samochody Polskie Instytucji Motoryzacyjne.
Opis procesu wyboru Fiat 126p jako modelu licencyjnego dla Polski.
Analiza wpływu Fiat 126p na społeczeństwo polskie i jego status kultowego.
Kontynuacja opowieści o doświadczeniach z jazdy w Maluchu, jego uciążliwości i użyciu jako samochodu wyjazdowego.
Opis roli Malucha w polskim motosporcie, jego sukcesów i modernizacji, w tym wersji elektrycznej.
Opis eksperymentów z napędami i produkcją Malucha na licencji w różnych krajach, a także zmiany w relacjach społecznych.
Podsumowanie roli Malucha w Polsce i wnioski o jego znaczeniu w kontekście polskiej motoryzacji.
Szukaj w treści odcinka
Drodzy Państwo, Fiat 126p to nie tyle środek transportu, co de facto doświadczenie społeczne.
Pewnie Państwo wiedzą, że poprzednikiem, protoplastą Fiata 126p był Fiat 126, który to z kolei był następcą niezwykle popularnego we Włoszech samochodu, czyli Fiata 500, popularnej pięćsetki.
I znalazłem takie ładne określenia z tamtych czasów, z czasów, kiedy Fiat 500 powstawał, że to było takie dolce vita dla mniej zamożnych.
Kiedy w 1972 roku Fiat wprowadził następcę tego ikonicznego już wtedy modelu 500, model otrzymał nazwę 126, sytuacja we Włoszech była już zupełnie inna.
Tak, no on konstrukcyjnie w ogóle się nie posunął do przodu od Fiata 500, to znaczy konstrukcja dość archaiczna, złożona z części większości już mających wtedy kilkanaście, dwadzieścia parę lat.
Oczywiście, zwłaszcza zwolennicy Fiata 126 wytkną tutaj
Duży progres na polu bezpieczeństwa, choćby czy to, że kabina była większa niż w poprzedniku, no ale myślę, że każdy kto miał tę przyjemność doświadczyć Fiat 126 również w formie P na własnej skórze, no to jednak będzie wiedział, że to był samochód malutki, no to był samochód zupełnie nieprzystający
Tym bardziej, że Włosi mają już w tamtym czasie do wyboru Fiaty 127 większe, jest już Golf, jest Opel Kadett.
Fiat 126 rzeczywiście nie zawojował w ogóle tego przemysłu europejskiego.
Stosunkowo szybko na jego miejscu pojawił się Fiat Panda, który rzeczywiście już tą rewolucją był.
Stanowił nową jakość i pierwsza generacja, która również była długo oprodukowana, miała ten impakt jednak rzeczywiście dla Fiata.
Więc ogólnie Fiat 126 myślę byłby zapomnianą konstrukcją.
Dzisiaj byłby w tej samej fali co jakiś tam Fiat 128, na przykład jakaś tam cyferka nieznana szerzej poza tam wąskim gronem entuzjastów motoryzacji.
Ponieważ to akurat Polska była tym rynkiem, która wykreowała Fiat 126.
I również sukces ekonomiczny dla Fiatu.
We Włoszech wyprodukowano łącznie nieco ponad 1,3 miliona Fiatów 500.
Pierwszy Fiat 126 właśnie z dopiskiem P, czyli Polska.
No, szło pod górę, bo zacznijmy tak wtedy, kiedy we Włoszech powstawał Fiat 500 jako to spełnienie, czy wypełnienie tego optymizmu powojennego, no w Polsce też powstawały samochody, tak?
No i tym sposobem, jak zawsze, skończyło się z Fiatem.
Czyli mogło być coś innego niż Fiat, ale ostatecznie zawsze to był Fiat.
No i Fiat wyjeżdża na polskie drogi.
I zobacz też jednak, że jednak ten status, kultowa w ogóle popularność Fiata 126p w Polsce, to jednak ogólnie rodziła się w bólach, bo też moment debiutu tego samochodu w Polsce, a moment nagrywania 40-latka, to już było parę lat,
A wcześniej przecież, ta umowa była podpisana kilka lat wcześniej, w 1971 roku, czyli kilka lat wcześniej, pomiędzy prezesem Fiata Gianni Manielli i ministrem przemysłu modernizacyjnego Tadeuszem Wrzaszczykiem.
Myśleli może Fiat 127, który też notabene w Polsce był przez trochę czasu montowany.
Po drugie, w momencie kiedy Fiat 126 jeszcze z tej fabryki Casino do Polski dotarł, bo to było pod koniec 1972 roku na Plac Defilade,
Znalazłem w ogóle nawet w książce Zdzisława Podybylskiego, Polski Fiat 126p, czyli Maluch.
Bardzo znamienny był komentarz jednego z obserwatorów, który powiedział, że Fiat 126p dopiero po pewnym czasie stanie się samochodem naprawdę popularnym.
Jednym z nich jest mój serdeczny przyjaciel, pan Andrzej Lubiak, który był w tym czasie jednym z najbardziej rozpoznawalnych kierowców związanych ze sportową historią Fiata 126p i jedną z czołowych postaci polskiego motosportu lat 70. i 80., szczególnie w klasach samochodów małolitrażowych.
To akurat dość łatwo można wywnioskować, ponieważ jak też może część zwłaszcza starszych słuchaczy pamięta, ta funkcja turystyczna Fiat 126p została przedłużona przez przyczepę.
Testowano elektrycznego Fiata 126p.
Ostatecznie nie doszło to do kolejnej, projekt której nie został zmaterializowany i tak samo przecież też powstał jeszcze prototyp, bardzo obiecujący, naprawdę mający, nie wiem czy mający sens, ale dobrze dopracowany prototyp Fiata 126 NP, to znaczy z napędem na przód.
Po sukcesie Fiata 126p w Polsce, gdzie on stał się symbolem statusu, czegoś co dzisiaj nazwalibyśmy klasą średnią.
Zastawa to... To jest Fiat 1100p, czyli to był 127, nie 126.
I to już była... Sztejer Daimler Pool był w tamtym czasie partnerem Fiata w zakresie produkcji i adaptacji małych samochodów na rynki zachodnie.
Fiat Sztejer.
Fiat Sztejer.
Ta współpraca z Sztajerem była dość długa, bo przecież swoje pierwsze sukcesy na arenie międzynarodowej, Sobiesław Zasada przecież odnosił właśnie na Sztajerze, wtedy jeszcze na, że tak powiem, poprzedniej Budzie, to znaczy tam rozwinięciu Fiata 500 z kolei.
To prawda, ale on się stał taką naszą pięćsetką, tym czym dla Włochów jest Fiat 500.
No tak, także tytuł, który dałem, chyba oddaje ducha Fiat 126p, że to po prostu maluch, który zmieścił marzenia całej Polski.
Ostatnie odcinki
-
Polska w pierwszej lidze, Ukraina Kalifornią Eu...
05.06.2026 13:18
-
Czerwiec polski: robak, który dał nazwę miesiąc...
05.06.2026 04:55
-
Maciej Serafin: Pierwszy Polak w Pikes Peak. PB...
04.06.2026 17:25
-
Inwestor Wojtek na Wall Street. Tłumy, trudne p...
03.06.2026 17:37
-
Meta kontra UE, rekordy Wall Street i pułapki e...
03.06.2026 05:44
-
Nie tylko jedzenie decyduje o sukcesie restaura...
02.06.2026 10:00
-
Ebola, rekordowe kary UOKiK i decyzja RPP | PB ...
02.06.2026 05:46
-
Co dla demografii może zrobić biznes. PB OUT OF...
01.06.2026 11:02
-
Polska za 10 lat. Będziemy bogatsi, ale czy szc...
01.06.2026 04:25
-
Ilu Polaków w drugim progu PIT, kto zapłaci ZUS...
29.05.2026 10:05