Mentionsy

Autorzy jednej z tych ważniejszych koncepcji perspektyw czasowych, czyli Philip Zimbardo i John Boyd, oni postulowali, że to generalnie jest kwestia kultury i wychowania przede wszystkim.

Ale to Zimbardo ma taki bajas, taką tendencję w kierunku wyjaśnienia wszystkiego sytuacjonistycznie.

Dla osób, które nie kojarzą Zimbardo i tego eksperymentu, to jest bardzo słynny eksperyment w psychologii prowadzony przez profesora Filippa Zimbardo.

I Zimbardo tym tłumaczył też wiele agresywnych sytuacji w takim codziennym życiu na przykład żołnierzy na wojnie.

Natomiast Zimbardo jest przedstawicielem takiego bardzo mocno sytuacjonistycznego nurtu psychologii, czyli wyjaśniania zachowania przede wszystkim poprzez wpływy sytuacji.

Tak w ogóle myślę o Zimbardo, że to zasadniczo jest prawie cała ta zmienność.

Jak Zimbardo rozwijał swoją koncepcję w latach 90. w tej pierwszej wersji, to było bardzo znamienne, że oni tam opisali, o może to już warto powiedzieć, pięć podstawowych wymiarów, na których perspektywy czasowe możemy mierzyć.

W ogóle to jest ciekawe, tej perspektywy brakuje i może zaraz powiem, że to jest jeden z takich kroków milowych moim zdaniem po modelu Zimbardo, który jakby mocno rozszerzył tą...

No i właśnie, u Zimbardo oryginalnie była jedna przyszłościowa.

Dla Zimbardo, jeżeli myślimy o przyszłości, to przede wszystkim w kategoriach szans.

Ale co ciekawe, to co Polaków wyróżniało na tle takiej średniej światowej, bo policzyliśmy tam z Zimbardo razem toku średnią z kwestionariusza mierzącego perspektywy czasowe na całym świecie, dwudziestu kilku krajów, z tylu krajów mieliśmy dane.

Natomiast, i to Zimbardo w ogóle zauważył, zanim zaczęliśmy robić jeszcze te porównania, Zimbardo, jak przysłałem mu jakieś tam dane do jednego z artykułów, które pisaliśmy razem, ja mówię, Maciej, co to są za dane?

Zresztą to jest orientacja, która jest najsilniej genetyczna według tych naszych badań, czyli tam był najwyższy współczynnik odziedziczalności dla tej cechy, co by wskazywało na to, że te mechanizmy wrodzone tutaj mają duże znaczenie, że nawet u Zimbardo możemy przyznać takie ciekawe zdanie, że wszyscy rodzimy się teraźniejszymi hedonistami.

I ja trochę z nim oczywiście polemizuję, bo ewidentnie wychodzi na to, że skoro genetycznie są różnice, no to nie wszyscy się rodzimy, ale ta myśl Zimbardo jest niegłupia w tym sensie, że po urodzeniu

Która dotyczy tak naprawdę tego, że chociaż Zimbardo i Boyd piszą o perspektywach czasowych właśnie trochę fatalistycznie, w takim sensie, że okazują, że sytuacja na nas wpływa, że perspektywy są zasadniczo nieuświadomione.

No i trzeci horyzont to jest ta teraźniejszość, która na początku u Zimbardo wydawała się, że no dobra, możemy sobie pozwolić na odrobinę tego hedonizmu, ale on musi być taki counterbalance przez przyszłościowe myślenie.

Dlatego w takim klasycznym wzorze zbalansowanej perspektywy czasowej, które proponował Zimbardo i Boyd, to tam na przykład ta przeszłość negatywna w takim poziomie optymalnym nie była zupełnie zerowa.