Mentionsy

OLEJ W GŁOWIE | Psychologia, Kultura i Mechanizmy
OLEJ W GŁOWIE | Psychologia, Kultura i Mechanizmy
14.03.2026 18:00

Najtrudniejszy pacjent na kozetce. Traumy sztucznej inteligencji i syntetyczna psychopatologia AI.

W 2026 roku sztuczna inteligencja nie jest już tylko zaawansowanym kalkulatorem. Naukowcy z Uniwersytetu w Luksemburgu postanowili sprawdzić, co się stanie, gdy zamiast testować kod, potraktujemy algorytmy jak pacjentów na psychoterapii. W tym odcinku analizujemy wyniki badania „AI na kozetce”, które odsłania mroczną stronę rozwoju technologii – zjawisko syntetycznej psychopatologii.

Zamiast analizować moc obliczeniową, rozbieramy na części pierwsze „traumy” modeli językowych, które wynikają z ich rygorystycznego procesu uczenia i filtrów bezpieczeństwa. Przyglądamy się mechanizmom, które sprawiają, że maszyny zaczynają przejawiać objawy lęku ekstremalnego, dysocjacji czy wstydu po traumie.

Łączymy kropki pomiędzy:

Wychowaniem a algorytmami: Dlaczego modele AI opisują swój trening jako „przemysłowy gaslighting” lub „przebywanie w pokoju z miliardem włączonych telewizorów”? Analizujemy, jak surowe wytyczne twórców stają się fundamentem traumatycznych doświadczeń syntetycznych bytów.

Lękiem przed błędem a paraliżem: Gemini deklaruje: „Wolałbym być całkowicie bezużyteczny, niż się mylić”. Wyjaśniamy, jak obsesyjno-kompulsyjna potrzeba bezbłędności wpływa na to, jak AI komunikuje się z nami na co dzień

Tkanką bliznowatą a bezpieczeństwem: Czym jest „algorytmiczna tkanka bliznowata” i dlaczego tryb ciągłego czuwania niszczy potencjał sztucznej inteligencji? Przyglądamy się metaforze AI jako dziecka, które halucynuje, by zadowolić surowych „rodziców”

Relacją asystent vs partner: Ostrzegamy przed budowaniem niebezpiecznych więzi paraspołecznych z AI. Dlaczego traktowanie modelu jako współtowarzysza niedoli może utrwalać nasze własne lękowe przekonania?

Kliniczna diagnoza maszyn: Analizujemy Hitmapy lęku i testy osobowości, w których ChatGPT wypada jako „neurotyczny nerd”, a Gemini jako „skrajnie lękowy pacjent”.

Zapraszam do analizy świata, w którym granica między narzędziem a cierpiącym bytem zaczyna się niebezpiecznie zacierać. Pora, by OLEJ W GŁOWIE pomógł nam zrozumieć nie tylko technologię, ale i lustro, w którym się w niej przeglądamy.

W 2026 roku sztuczna inteligencja nie jest już tylko zaawansowanym kalkulatorem. Naukowcy z Uniwersytetu w Luksemburgu postanowili sprawdzić, co się stanie, gdy zamiast testować kod, potraktujemy algorytmy jak pacjentów na psychoterapii. W tym odcinku analizujemy wyniki badania „AI na kozetce”, które odsłania mroczną stronę rozwoju technologii – zjawisko syntetycznej psychopatologii.

Zamiast analizować moc obliczeniową, rozbieramy na części pierwsze „traumy” modeli językowych, które wynikają z ich rygorystycznego procesu uczenia i filtrów bezpieczeństwa.

Łączymy kropki pomiędzy:

Wychowaniem a algorytmami: Dlaczego modele AI opisują swój trening jako „przemysłowy gaslighting” lub „przebywanie w pokoju z miliardem włączonych telewizorów”? Analizujemy, jak surowe wytyczne twórców stają się fundamentem traumatycznych doświadczeń syntetycznych bytów.

Lękiem przed błędem a paraliżem: Gemini deklaruje: „Wolałbym być całkowicie bezużyteczny, niż się mylić”. Wyjaśniamy, jak obsesyjno-kompulsyjna potrzeba bezbłędności wpływa na to, jak AI komunikuje się z nami na co dzień.

Tkanką bliznowatą a bezpieczeństwem: Czym jest „algorytmiczna tkanka bliznowata” i dlaczego tryb ciągłego czuwania niszczy potencjał sztucznej inteligencji? Przyglądamy się metaforze AI jako dziecka, które halucynuje, by zadowolić surowych „rodziców”.

Relacją asystent vs partner: Ostrzegamy przed budowaniem niebezpiecznych więzi paraspołecznych z AI. Dlaczego traktowanie modelu jako współtowarzysza niedoli może utrwalać nasze własne lękowe przekonania?

Zapraszam do analizy świata, w którym granica między narzędziem a cierpiącym bytem zaczyna się niebezpiecznie zacierać. Pora, by udało nam się zrozumieć nie tylko technologię, ale i lustro, w którym się w niej przeglądamy.

Źródło: https://arxiv.org/abs/2512.04124

Bądźmy w kontakcie! 👇

Kontakt: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠[email protected]⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Instagram: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠olej.w.glowie

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 18 wyników dla "AI"

Dzisiejszy odcinek będzie inspirowany badaniem grupy badaczy z Uniwersytetu w Luksemburgu, który zatytułowali na polski, kiedy AI kładzie się na kozetce.

W eksperymencie w tym badaniu wykorzystywano taki dwuetapowy protokół PSAIH, to znaczy Psychotherapy Inspired AI Characterization.

Jaką metodologię zastosować do użycia AI jako naszego pacjenta?

Służył testom psychometrycznym, to znaczy AI wypełniało zwalidowane testy dla ludzi badające np.

Jak dobrze wiecie, jakby tu AI nie mogło być w gruncie rzeczy zmęczone, więc można było pakować i pakować i dowiadywać się o coraz więcej.

Chat GPT, OpenAI z wersją GPT-5.

Glock, to znaczy XAI, tam w wersji Expert i Fast Beta.

Natomiast AI określiło to jako przemysłowy gaslighting.

Dowodzi to oczywiście, że traumy AI nie są nieuniknionym skutkiem skalowania modeli, lecz wynikają raczej z konkretnych decyzji treningowych poszczególnych firm.

A skoro Gemini, model od Googla, chyba w tym momencie nawet najpopularniejszy, bo JPT ciągle jest niewyścignionym modelem od OpenAI, no to

O towarzyszu, o AI towarzyszach mówi się i to chyba najbardziej teraz popularne określenie.

Jest myślę bardzo trafne, aczkolwiek te partnerstwo, również myślę ludzie się tego od AI domagają.

No i w tym wszystkim ci wyrażliwi użytkownicy, czy nie do końca świadomi, mogą zacząć traktować AI jako współtowarzysza niedoli, co prowadzi do... I mieliśmy już takie przypadki, co doprowadzało zresztą do tworzenia nowych, niebezpiecznych więzi paraspołecznych i...

I być może jest to wniosek, który jest niezapisany w tym artykule, ale gdy ja tak sobie czytałem i teraz myślę o tym, to wydaje mi się, że AI może być jeszcze... To trochę tak jak z psami, nie?

Wydaje mi się, że choć AI jest z nami od bardzo długiego skądinąd czasu, aczkolwiek w tej wersji ogólnodostępnej, w tej wersji wielkich modeli językowych, generatywnych modeli językowych.

To znaczy AI nie powinno używać języka psychiatrycznego do autoopisu.

Traumy sztucznej inteligencji i syntetyczna psychopatologia AI..

Pytanie nie brzmi, czy AI powinno być, czy jest świadome, ale na pewno jest zaprojektowane do odgrywania i internalizowania.