Mentionsy

OFF Czarek
OFF Czarek
22.08.2025 08:40

"Kiedy wieczór zapada, niechybnie mnie czekaj. Antologia poezji arabskiej z Al-Andalus (XI w.)" [Poetycki piątek]

Więcej OFF Czarka znajdziesz w aplikacji TOK FM - https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/offczareks

XI-wieczną poezję arabską wybrał i przedstawił dr Mateusz Wilk z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Al-Andalus"

Antologia poezji arabskiej z Al-Andalus z X, XI i XII w. Właściwie tylko XI, to jest stary tytuł.

Więc jesteśmy w XI wieku w Al-Andalus, czyli w Hiszpanii dzisiejszej, tak można w dużym uproszczeniu powiedzieć.

Upada kalifat kordobański u progu XI wieku i w uproszczeniu, bo to jest bardzo skomplikowany proces, rozpada się na... Al-Andalus traci jedność polityczną i powstaje spora liczba lokalnych emiratów, zwanych tajfatami.

Oczywiście już była poezja wcześniej, to nie jest najwcześniejsza poezja Al-Andalus, ale...

I to skutkuje rozkwitem poezji zarówno arabskiej, jak i hebrajskiej w Al-Andalus.

Wszystkie pozostałe tomy odnoszą się do poezji hebrajskiej właśnie Al-Andalus.

Antologia poezji arabskiej z Al-Andalus XI w. Od kogo zaczynamy?

To jest jeden z najwybitniejszych poetów w ogóle w całej historii literatury Al-Andalus, a jednocześnie jest on charakterystyczny, dlatego że jest to w zasadzie początek stulecia.

Wydaje nam się, że jesteśmy w Al-Andalus na początku XI wieku.

No i jeżeli jest gdzieś jakaś dusza Al-Andalus w poezji, ja niezbyt lubię takie określenia, ale jeśli coś takiego istnieje, to wydaje mi się, że się...

No bo Al-Andalus jednak w swojej zarówno geografii, to znaczy w dziełach klasycznych geografów, jak i w historiografii jest takim rajem, który ma trwać krótko, który przeminie.

To jest topos, który zaczyna się bardzo mocno zaznaczać w ogóle w literaturze Al-Andalus właśnie w tym XI wieku.

Żyje pod koniec tego stulecia, już w zasadzie w czasach właśnie almorawickich, już po tym jak Almorawidzi detronizują tych lokalnych władców i dokonują przeobrażeń tam całej sytuacji politycznej i społecznej w Al-Andalus.

Jemu zrobiono krzywdę w ogóle, mam wrażenie, w krytyce już nazwijmy to klasycznej czy średniowiecznej, dlatego że jemu dano przydomek późniejsi antologiści, go często nazywają dżannanu Al-Andalus, czyli ogrodnika Al-Andalus, mając na myśli, że on głównie opiewał przyrodę, głównie opiewał ogrody, prawda, które też są ważnym toposem.

Częsty chwyt, że jakiś poeta Al-Andalus to jest ktoś tam Zachodu, Al-Mutanabbi Zachodu, że blisko jest jakiegoś wschodniego wzorca.

Jeden jest krótki i to jest taka pochwała Al-Andalus.

Natomiast, no, Ibn Hafadża jest to, mam wrażenie, autor, który nie ma żadnych odpowiedników ani w literaturze Al-Andalus, ani nawet muzułmańskiego wschodu.

Później przychodzi chyba najsłynniejszy poeta Al-Andalus, jaki kiedykolwiek był.

Tu w ogóle najsłynniejszy wiersz chyba, który kiedykolwiek został napisany w Al-Andalus, to jest numer dziewięć, czyli Annunia, kasyda rymująca się na literę nun.

Natomiast w Al-Andalus mamy więcej takich świadectw.

To jest córka jednego z ostatnich kalifów Al-Andalus.

Trzynastowieczny autor pisze taki traktat, bardzo zresztą zjadliwy, o porównaniu, w którym porównuje Al-Andalus do Afryki Północnej.

Bardzo często, to już są czasy almohadów, więc Berberowie rządzą w Al-Andalus, więc to są w zasadzie resentymenty i kompleksy.

Takie dissy trochę, w zasadzie zachodu z zachodem, bo to Al-Andalus z Afryką.

Dzisiaj utwory z antologii poezji arabskiej z Al-Andalus z XI w. zatytułowanej Kiedy wieczór zapada, niechybnie mnie czekaj.