Mentionsy
O prawach człowieka po ludzku
O prawach człowieka po ludzku
12.12.2025 10:59

#33 Saamowie. Ostatni rdzenni mieszkańcy Europy.

Północ Skandynawii zamieszkują Saamowie, ostatni rdzenni mieszkańcy Europy. W 2024 Norwegia przyznała się do odpowiedzialności za systemowe wynaradawianie Saamów i przeprosiła za doznane przez nich krzywdy. Dlaczego nie chcą oni być nazywani Lapończykami? Czym zajmują się dziś, jaki jest ich związek z ziemią, którą zamieszkują i jakie znaczenie mają dla ich kultury renifery? Jak dzisiejsi Saamowie poszukują swojej tożsamości i czy bywa ona obciążeniem? 

O kulturze Saamów, latach polityki wynaradawiania prowadzonej przez władze Norwegii, o dzisiejszym sporze Saamów z rządem norweskim i o tym, na czym polega uniwersalizm opowieści o Saamach, Magda Kozłowska rozmawia z Anną Dudzińską, autorką audioserialu „Saamowie. Wyrzut sumienia Skandynawii” przygotowanego dla miesięcznika Pismo.  

Anna Dudzińska - dziennikarka radiowej Trójki, autorka wielu nagradzanych reportaży, współpracuje także z podcastem "Raport o stanie świata".  Autorka dwóch audioseriali podcastowych: „Saamowie. Wyrzut sumienia Skandynawii” oraz "12 tysięcy dni, katastrofa promu Jan Heweliusz” (wraz z Michałem Matusem). Przez pięć lat była korespondentką Polskiego Radia ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, po powrocie wydała książkę "Dubaj. Miasto Innych ludzi" (wydawnictwo Marginesy).  

Podpisz petycję i wezwij władze Norwegii do wysłuchania Ellinor i Saamów oraz do ochrony ich ziemi i kultury: maraton.amnesty.org.pl. 

Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać.   

Maraton Pisania Listów Amnesty International to największa na świecie akcja na rzecz praw człowieka. W tym roku Maraton odbywa się po raz 25. w dniach od 1 do 14 grudnia. Więcej szczegółów na https://maraton.amnesty.org.pl/. 

 Audioserial „Saamowie. Wyrzut sumienia Skandynawii” autorstwa Anny Dudzińskiej realizowany dla Magazynu Pismo: Saamowie | Pismo. Magazyn Opinii 

Autor zdjęcia Anny Dudzińskiej - Radosław Kaźmierczak 

Saamowie Amnesty International Anna Dudzińska Ryszarda Kapuścińskiego jojki Samowie samski Samowie Leśni Norwegia Saamowie Saamów Samek Szwecja Tolkiena Trójki

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 11 wyników dla "Samowie"

Samowie tego nie chcą.

No ale w czasie wielu lat prześladowań Samowie stracili swoją tożsamość po części, dlatego że na przykład zabroniono im używać języka samskiego, nie mogli też nosić swoich strojów i były takie grupy Samów, nie tylko tych, którzy zajmowali się reniferami, czyli byli też Samowie Leśni, uwielbiam te określenia, Samowie Leśni i Wodni.

Rzeczywiście ci, którzy się zajmowali i zajmują nadal reniferami, to są samowie, którzy najmocniej te tradycje nadal w sobie noszą i ten język dzięki nim ocalał.

Samowie nie śpiewają o czymś, śpiewają kogoś.

Ale kogo mogą śpiewać samowie?

Samowie zaczynają protestować w stolicy Norwegii, w Oslo.

Mimo, że samowie samki wykazują się czasem dość dużą nieufnością i to nie jest oczywiste, że będą dzielić się opowieściami, też tak intymnymi opowieściami, jak opowieści o ich tożsamości.

I nie jest to realne, żeby samowie tak łatwo zmienili te swoje pastwiska.

To wszystko opowiada w podcaście Samowie.

I może się zdarzyć tak, że ci samowie właśnie zajmujący się reniferami, których dziadowie, rodzice mówili po samsku, oni mówią po samsku, oni ubierają te stroje, oni śpiewają dalej jojki, oni czują się trochę lepsi od tych, którzy gdzieś tam w miastach na przykład pracują.

Przecież oni już mają teraz swoje skutery, to nie jest tak, że oni po prostu zachowują się tak, jak samowie sprzed stu lat mają skutery śnieżne, helikoptery, potrafią zagonić te renifery jakoś odpowiednio.

Ostatnie odcinki