Mentionsy

Wszystkie artykuły przeczytasz na enlat.pl Nieuchronny tragizm chrześcijaństwa Erik Fegelin Katolicyzm i gnostycy Tekst Marka Popielarskiego Nominalny protestant, który uznawał średniowiecze za szczytowy punkt rozwoju ludzkiego ducha, a reformację za jedną z wielkich tragedii nowożytności.

Pokazuje to, jaką głęboką, osobistą i egzystencjonalną miarę przykładał Fegelin do tego tematu.

Waga, jaką Fegelin przywiązywał do doświadczenia transcendencji w historii ludzkości, wskazuje, że istnienie tej rzeczywistości uznawał za realne, co nie oznacza, że religia chrześcijańska opowiada według niego prawdziwą historię.

Według Fegelina chrześcijaństwo jest najdoskonalszym i najintensywniejszym tego rodzaju doświadczeniem, a z tego względu najbardziej niebezpiecznym pod kątem destrukcyjnych dążeń rewolucyjnych.

Aby przedstawić dokładniej przyczyny takiego stanu rzeczy, należy prześledzić filozofię historii Erika Fegelina, obecną w jego myśli już w przedwojennym okresie naukowej działalności.

Okres austriacki Erik Fegelin urodził się w II Rzeszy Niemieckiej, jednakże już w wieku 9 lat przeniósł się do stolicy Austro-Węgier, gdzie podjął studia na Uniwersytecie Wiedeńskim, zwieńczone doktoratem z socjologii w 1922 roku.

Według Fegelina największym problemem państwa austriackiego było to, że obywatele tego nie chcieli i należało to zmienić.

Entuzjazm dla Anschlusu w 1938 roku był dla Fegelina szokiem, przez który wyrzekł się swojej ojczyzny.

Analizując idee nazistowskie, Fegelin uznał je za tzw. religię polityczną i poświęcił jej książkę o tym tytule wydaną w 1939 roku.

Materiał zgromadzony przy okazji tej książki stał się jednak przyczyną dalszych badań nad polityczno-religijną myślą starożytności, które doprowadziły Fegelina do znacznej rewizji swoich poglądów.

Religie kosmologiczne Według tych badań Fegelin przedstawił w Nowej nauce polityki z 1952 oraz pierwszych trzech tomach Porządku i historii z lat 1956-1957.

Wbrew niektórym interpretacjom, Fegelin nie uznawał tego rodzaju symbolizacji władzy politycznej za szkodliwy czy totalitarny.

Erik Fegelin poświęcił więcej miejsca Mezopotamii, Egiptowi, archaicznej Grecji oraz Chinom.

Jak to Fegelin określał, sposób myślenia tych ludzi charakteryzowała wspaniałą myśl na otwartość, pozwalająca na uznawanie swojego władcy za Pana Wszechświata.

Inspirując się koncepcją czasu osiowego Carlia Jaspera, w którym pojawiły się najważniejsze religie i nurty filozoficzne w dziejach ludzkości, Fegelin ukłuł termin Lib is being na określenie wydarzeń zawężonych do wieków od VIII do III p.n.e.

Fegelin, badając tego rodzaju teofanie, analizuje przede wszystkim ich aspekt wewnętrzny.

Jak widać, Fegelin postrzega w tym samym kluczu zarówno wiarę, jak i filozofię, tradycyjnie już oddzielane.

To właśnie u Platona Fegelin dostrzega fundamentalną przemianę w myśli politycznej.

Erik Fegelin zwraca uwagę na częste u proroków przeciwstawienie żydowskiego prawa duchowi i sercu człowieka otwartego na Boże miłosierdzie, co kulminuje się w konflikcie chrześcijaństwa z judaizmem w I w.

Według Fegelina nadprzyrodzony, transcendentny charakter zachowuje jedynie kościół, ale nie władza świecka.

Warto podkreślić, że Fegelin opowiada się tutaj wyraźnie po stronie Erika Petersona,

Fegelin postrzega wybuch reformacji jako pierwsze tak szerokie wypłynięcie na wierzch gnostyckich doktryn, przede wszystkim przekonania o złu panujących instytucji i konieczności ich likwidacji w imię duchowej wolności.

Nowoczesne doktryny zarówno liberalizmu jak i socjalizmu są dla Fegelina par excellence sekularyzowaną gnozą, która królestwo Boga sprowadziła na ziemię w postaci wizji nieustającego postępu lub osiągnięcia bezklasowego społeczeństwa.

Według Erika Fegelina tragizm chrześcijaństwa polega właśnie na tym, iż umożliwiając najdoskonalsze poznanie transcendencji, równocześnie grozi pojawieniem się nienawiści do doczesnego świata i jego praw.

Erik Fegelin postrzega chrześcijaństwo jako najlepszą zaporę przeciwko totalitaryzmom i rozkładowi cywilizacyjnemu.