Mentionsy
Wyprawy Kolumba, odkrycie Ameryki i zagłada Indian
[Reklama] Kup książkę "Królowie Wysp Kanaryjskich" na https://sklep.mrocznewieki.pl/
W połowie lat 90. XV wieku, podczas drugiej wyprawy Kolumba misjonarz Ramon Pane rozmawiał z jednym z Tainów, który przekazywał mu wiedzę o religii i zwyczajach swojego ludu. Rozmówca Ramona wspomniał, że jeden z kacyków jego ludu rozmawiał kiedyś z duchem Giocauuaghama, który przepowiedział mu przyszłość jego rodaków. Duch ostrzegł kacyka, że jego potomkowie krótko będą panami ziemi na której on teraz żyje. Zbliża się bowiem dzień, w którym do brzegów ich wyspy dotrą obcy ludzie noszący dziwne stroje, którzy zgładzą członków jego ludu.
Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki
https://suppi.pl/mrocznewieki
Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.
Okładka: "Kolumb na San Salvador", Jean Leon Gerome Ferris, ok. 1892, domena publiczna
Źródła:
Casas, Bartolomé de Las, Krótka relacja o wyniszczeniu Indian, tłum. K. Niklewiczówna, “W drodze”, Poznań 1988.
Colon, Hernando, Dzieje żywota i znamienitych spraw admirała Krzysztofa Kolumba, tłum. Alija Dukanović, Wyd. MON 1965.
Michele de Cuneo's Letter on the Second Voyage, 28 October 1495
Opracowania:
Bergreen, Laurence, Columbus. The Four Voyages, Viking 2011.
Swiet, Jakow, Kolumb, PIW, Warszawa 1979.
Artykuły:
Kubś, Jakub. (2025). The Anthropophagic Antilles: The Origins of the Term “Cannibal” – An Invention of Christopher Columbus. Academic Journal of Modern Philology. 23. 10.34616/ajmp.2025.23.16.
Sponsorzy odcinka (1)
"Kronikarz, niejaki Michał Kuźniar. [336s] Kolumb pojawia się w paru rozdziałach tej książki jako bohater drugoplanowy."
Szukaj w treści odcinka
Rozmówca Ramona wspomniał, że jeden z kacyków jego ludu rozmawiał kiedyś z duchem, Gio Kawagama, który przepowiedział mu przyszłość jego rodaków.
Duch ostrzegł Kacyka, że jego potomkowie krótko będą panami ziemi, na której on teraz żyje.
Wstrząśnięty przepowiednią Kacyk był pewien, że tajemniczymi przybyszami będą Karaibowie, którzy co jakiś czas i tak napadali jego rodaków, paląc wsie i porywając ze sobą ich kobiety.
Opiekę nad najważniejszymi zemis sprawowali najczęściej miejscowi kacykowie, czyli wodzowie.
Nasze słowo kacyk, oznaczające mało znaczącego władcę, wywodzi się właśnie z języka dawnych tajnów.
Kacykowie wykorzystywali Boszków do kontrolowania współplemieńców.
Kacyk, który stał za tą całą mistyfikacją, zdołał uprosić Hiszpanów, aby nie zdradzali jego poddanym tego podstępu.
Kacykowie żyli dostatnio, otoczeni wianuszkiem żon i konkubin oraz szacunkiem poddanych.
Nawet wśród kacyków istniała hierarchia i każdy arawacki nadszyszkownik kilkujadek miał swoich własnych podszyszkowników, którzy byli mu wierni posłuszeństwo i pomoc w czasie konfliktów zbrojnych.
Na Hispanioli admirał poznał kacyka, któremu przyjdzie odegrać bardzo znaczącą rolę w historii wczesnej kolonizacji Karaibów.
Był to Guacanagari, jeden z pięciu najważniejszych kacyków na wyspie, władca regionu Marien.
Europejczycy zauważyli, że Kacyk kosztował po kęsie z każdego darowanego mu przysmaku, a resztę oddawał swoim kompanom, aby ci także spróbowali nieznanego sobie pożywienia.
Jednocześnie ten pokaz siły przekonał Kacyka, że Europejczycy mogą być mu pomocni podczas walk z jego przeciwnikami, szczególnie znanymi z praktykowania kanibalizmu, Karaibami z Małych Antyli, którzy co jakiś czas napadali osady Arawaków, zabijając i porywając z nich ludzi.
Na Jamajce pewien lokalny Kacyk stawił się na jego statku z całą rodziną, gorąco pragnąc udać się w drogę na wschód.
Penetrujący Hispaniolę hiszpańscy renegaci z Fortu La Navidad bardzo prędko wdali się w konflikty z miejscowymi kacykami, których siły najwyraźniej nie docenili.
Dziesięciu uzbrojonych po zęby Hiszpanów wtargnęło na ziemię kacyka Caonabo, tylko po to, by wkrótce spotkać swoją śmierć.
Wypytywany przez Kolumba Guacanagari zapewniał go, że on i jego ludzie nie tylko nie uczynili awanturniczym Hiszpanom z Lanavidad nic złego, ale wręcz bronili ich przed kacykiem Caonabo.
Gdy jednak hiszpański lekarz, przydzielony do wyprawy przez króla Ferdynanda, obejrzał goleń Kacyka, miał stwierdzić, że pod bandażami nie było niczego, co mogłoby sprawiać jakikolwiek ból Guacanagarriemu.
Kacyk symulował.
Powstanie na wyspie wywołał Kacyk Guarionex, któremu wedle słów Bartolome de las Casasa jakiś Hiszpan zgwałcił żonę.
Piekło na Hispanioli rozlewało się coraz szerzej, a kolejni kacykowie dokładali polana do ognia.
Jeden z miejscowych Kacyków miał kiedyś zabić jedną z żon Guacanagarriego, inny zaś porwał inną kobietę, z którą był związany.
Kacykowie żyli w związkach poligamicznych otoczeni wianuszkiem kobiet.
Po bitwie pojmano kacyka Kaonabo, który w trakcie przesłuchań, jakim zapewne towarzyszyły tortury, przyznał się do zniszczenia fortu La Navidad i wszystkiego, o co go oskarżano.
Owuszka Onabo, tak samo zresztą jak i wielu Indian, powiedział mi, że umarli po śmierci wędrują do takiej jednej doliny, przy czym każdy co główniejszy Kacyk mniema, iż mieści się ta dolina w jego prowincji.
Kacyk wkrótce opuścił Hispaniolę udając się w okowach do Europy.
Złamanie koalicji zbuntowanych Kacyków na Hispanioli otworzyło wyspę i jej mieszkańców na niepohamowany wyzysk i eksploatację.
Bardzo prędko Kacykowie zaczęli donosić Kolumbowi, że złoto się wyczerpuje lub zwyczajnie nie sposób go zdobyć w niektórych regionach.
Tym bardziej, że zbrojna rewolta prowadzona przez Kacyków została bezlitośnie stłamszona.
Z czasem Hiszpanom było łatwiej, ponieważ ich siły zasilali współpracujący z nimi Kacykowie, jak Guacanagari, czy kolejne pokolenia wychowane już w kompletnie zmienionym świecie, zmielone w tym Laboratorium Conquisty.
Tutaj wdali się w potyczkę z miejscową ludnością, wśród której znajdowała się jakaś lokalna władczyni, pani Kacykowa, która wyjątkowo celnie pruła do najeźdźców z łuku.
To właśnie wtedy mógł umrzeć Kacyk Kaonabo.
Ostatnie odcinki
-
Ostatnie wyprawy Kolumba - "Admirał Moskitów" i...
15.04.2026 15:12
-
Wyprawy Kolumba, odkrycie Ameryki i zagłada Indian
30.03.2026 12:37
-
Kubilaj-chan - Pan Dwóch Światów i Ostatni Wiel...
13.03.2026 17:49
-
Kommodus: Cesarz - Gladiator i jego mit
22.02.2026 18:38
-
Kobiety antycznej Hellady - życie codzienne w s...
11.02.2026 18:55
-
Królowie Wysp Kanaryjskich. Dzieje Guanczów [Au...
27.01.2026 17:12
-
Neandertalczycy - krewniacy z epoki lodowcowej
22.01.2026 16:46
-
Pierwsi Europejczycy - kiedy ludzie pojawili si...
03.01.2026 08:50
-
Polska Piastów - Książę i poddani, daniny i sąd...
21.12.2025 09:27
-
Polska Piastów - gospodarka, rolnictwo, hodowla...
13.12.2025 18:43