Mentionsy

Fragmenty rozmowy z Leszkiem Moczulskim z 28 grudnia 2018 roku nt. nurtu niepodległościowego.

▶00:00:00 Wstęp.

▶00:01:32 Nurt niepodległościowy to była bardzo głęboka konspiracja.

▶00:04:08 Powodem tej głębokiej konspiracji był fakt, że wywiad sowiecki na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej (na jego czele najpierw stał Bolesław Mołojec, a potem - Marian Spychalski), który korzystał z Polaków, Żydów itd, był dużo groźniejszy niż niemiecki.

▶00:04:38 Dygresja - tzw. "archiwum Kedywu" ("archiwum Komendy Głównej AK"), które w rzeczywistości było archiwum podziemnego sądu - bezpieka przejęła te dokumenty.

▶00:13:02 Wywiad sowiecki penetrował polskie podziemie dużo głębiej, niż wywiad niemiecki. Dowodem - wpadka I Komendy WiN-u, która powstała we wrześniu 1945 roku, a już w grudniu tego roku została aresztowana

▶00:14:10 Stąd bardzo ostre rygory, które przyjęto w nn. Leszek Moczulski podaje szereg przykładów ilustrujących surowe reguły konspiracji w nn i porównuje je z mniej surowymi zasadami stosowanymi w Konfederacji Polski Niepodległej na początku jej działalności, czy też przed jej utworzeniem.

W drugiej części rozmowy Leszek Moczulski wrócił do sytuacji poprzedzającej okrągły stół (co było tematem poprzedniej rozmowy).

▶00:26:30 Leszek Moczulski skorygował to, co mówił, nt. wizyty Gorbaczowa w PRL latem 1988 roku (było to w lipcu, a nie w sierpniu) i podkreślił kluczowe znaczenie tej wizyty.

▶00:28:41 Strajki sierpniowo-wrześniowe w PRL w 1988 roku miały charakter ekonomiczny, a nie polityczny, dlatego nie interesowały Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. Natomiast działacze KPN na Śląsku (np. Adam Słomka) byli w nie mocno zaangażowani. Zaczęły także wybuchać strajki solidarnościowe (przede wszystkim w Stoczni im. Lenina w Gdańsku).

▶00:31:22 Opozycja była już zrezygnowana. Kościół był ugodowy i dogadywał się nie tylko z władzą, ale i z MSW.

▶00:32:59 Solidarność była bardzo bogata, bo otrzymywała pieniądze z Zachodu...

▶00:34:33 Solidarność nie zdawała sobie sprawy z dwóch rzeczy: że władza leży na łopatkach oraz że Sowieci się cofają.

▶00:37:06 Dygresja na temat przyczyn upadku Chruszczowa w 1964 roku.

▶00:38:26 Polityka Kiszczaka i Jaruzelskiego była początkowo polityką konfrontacji z opozycją, która wyszła z więzień. Była to polityka, która szkodziła Gorbaczowowi. To z obawy przed Gorbaczowem zrobili okrągły stół. To nie była polityka prosolidarnościowa, ale polityka prosowiecka.

▶00:41:20 Krótka charakterystyka kolejnych etapów polityki wewnętrznej władz PRL-u po 13 Grudnia (Jaruzelski-Rakowski; Messner-Sadowski; Rakowski-Wilczek). Wierchuszka władzy była kompletnie oderwana od życia

▶00:48:26 Także wierchuszka opozycji była kompletnie oderwana od życia. Na przykład - pod koniec lat 80. nadal obawiała się interwencji sowieckiej w Polsce. To była walka ślepych ludzi.

▶00:49:10 Omówienie fragmentów dziennika Krzysztofa Skubiszewskiego z początków lat 90.

Na koniec fragment rozmowy z 17 listopada 2018 roku, w czasie której Leszek Moczulski nawiązał do kilku epizodów poprzedzającego okrągły stół.

▶00:57:59 Okrągły stół osiągnął znacznie mniej niż mógł osiągnąć, ale w stosunku do oczekiwań Mazowieckiego i Geremka z grudnia 1988 roku, to osiągnął bardzo dużo.

▶00:58:42 W grudniu 1988 roku KPN zobowiązała się nie torpedować rozmów okrągłego stołu pod kilkoma warunkami, z których najważniejszy dotyczył tego, że strona solidarnościowa zażąda przyspieszonych wyborów pięćdziesięcioprocentowych.

▶01:00:41 Pod koniec 1988 roku pojawił się u Wałęsy Jarosław Kaczyński.

▶01:01:27 W tym czasie opozycja już działała jawnie - nawet Solidarność Walcząca (aczkolwiek miała szefa, który jeszcze przez rok się ukrywał).

.Projekt współfinansowany przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.