Mentionsy

Kultura Liberalna
Kultura Liberalna
16.05.2026 18:22

100 lat po zamachu majowym: Piłsudski uratował kraj czy zniszczył demokrację? | Kuisz i Leszczyński

100 lat po zamachu majowym wracamy do jednego z najważniejszych pytań polskiej historii: czy Józef Piłsudski uratował państwo, czy zniszczył demokrację?

W nowym odcinku rozmawiamy o kulisach przewrotu majowego z 1926 roku, narodzinach sanacji i politycznych konsekwencjach przejęcia władzy przez Piłsudskiego. Zastanawiamy się też, jak dziś patrzeć na jego dziedzictwo i czy możliwa jest rozmowa o Piłsudskim poza legendą i politycznym kultem. Co zamach majowy oznacza dla Polski w 2026 roku?

Zapraszają Adam Leszczyński i Jarosław Kuisz.


Projekt współfinansowany ze środków Instytutu Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.

Rozdziały (9)

1. Wprowadzenie i temat

Jarosław Kujisz przedstawia książkę profesora Kazimierza Przybysza o wizjach Polski po wojnie i rozmawia o znaczeniu 100-lecia od zamachu majowego.

2. Zamach majowy 1926 roku

Rozmowa koncentruje się na zamachu majowym 1926 roku, jego tle i konsekwencjach, z podkreśleniem kontrowersji wokół postępowania Piłsudskiego.

3. Tło zamachu majowego

Analiza sytuacji politycznej i gospodarczej w Polsce przed zamachem majowym 1926 roku, w tym sytuacja w Sejmie i międzynarodowe konteksty.

4. Zamach majowy 1926 roku – kontynuacja

Szczegóły zamachu majowego 1926 roku, rozmowa między Piłsudskim a Wojciechowskim, a także reakcje i konsekwencje zamachu.

5. Reformy i rząd Piłsudskiego

Rozmowa o reformach ustrojowych podczas rządów Piłsudskiego i jego decyzjach wobec represji i przeciwników.

6. Reformy i rząd Piłsudskiego

Rozmowa o reformach i rządzie Piłsudskiego po zamachu majowym, jego decyzjach i wpływach na Polskę.

7. Zakończenie rozmowy

Kontynuacja rozmowy o zamachu majowym 1926 roku, z podkreśleniem kontrowersji wokół postępowania Piłsudskiego i jego wpływów na Polskę.

8. Represje pod sanacją

Analiza represji pod rządami sanacji, zjawiska chamstwa i powstrzymanie demokracji.

9. Wnioski z zamachu majowego

Wnioski z okazji 100-lecia zamachu majowego, w tym konsekwencje represji i konsekwencje obalania demokracji.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 6 wyników dla "majowego"

To mnie nie dziwi i proszę Państwa, to jest znakomity pretekst, tutaj pretekstów to nam dzisiaj nie brakuje, ale to jest przyczynek do naszej rozmowy, bo równo 100 lat temu i dlatego się dzisiaj spotykamy specjalnie, równo 100 lat temu Józef Piłsudski dokonał przewrotu majowego.

No to ja Państwu tutaj dodam, skoro pochwaliliśmy się książką, to także tematem tygodnia w kulturze liberalnej mamy, od dziś Państwo mają dostęp do tekstu profesora Andrzeja Fryszkę, który całą tutaj panoramę odmalował tła zamachu majowego ze wszystkimi szczegółami, więc jeśli ktoś chce ten świetny esej przeczytać, to gorąco zapraszam.

Proszę Państwa, więc mamy tak, tło zamachu majowego jest takie, że jest bałagan w Sejmie.

trzy wnioski z zamachu majowego z okazji stu lat.

Ja dodam od siebie, bo chcieliśmy dzisiaj tak rocznicowo porozmawiać, dodam od siebie, że wśród tych wniosków, przy okazji tej niewesołej rocznicy, 100 lat, od zamachu majowego, chciałbym podkreślić, że Polacy potrafią sobie sami zgotować piekło.

Może nas rozczarowuje na co dzień, może oczekiwania wobec niej są zbyt duże, ale jeżeli mamy powiedzieć o tej lekcji z okazji smutnej rocznicy zamachu majowego, to powiemy, ale inne rozwiązania, które w polskiej historii też testowaliśmy są po stokroć gorsze.