Mentionsy

To mnie nie dziwi i proszę Państwa, to jest znakomity pretekst, tutaj pretekstów to nam dzisiaj nie brakuje, ale to jest przyczynek do naszej rozmowy, bo równo 100 lat temu i dlatego się dzisiaj spotykamy specjalnie, równo 100 lat temu Józef Piłsudski dokonał przewrotu majowego.

No tak, marszałek Piłsudski

Na moście Poniatowskiego marszałek Piłsudski na czele swoich wojsk spotkał się z prezydentem legalnym Wojciechowskim.

No i prezydent Wojciechowski zrobił rzecz, która zdumiała Piłsudskiego, mianowicie powiedział, że się nie podporządkuje koledze,

Ostatecznie w Warszawie wojska Piłsudskiego zdołały zająć na tyle istotne pozycje, że wojska podporządkowane prezydentowi rządowi Witosa wycofują się i w tym momencie prezydent Wojciechowski podejmuje decyzję niesłychanie, no taką

jak prawdziwy facet powiedział, że jeżeli tak dalej pójdzie, to się może państwo rozpaść, bo to nie jest tak, że Piłsudski wygrał, tylko Wojciechowski ustąpił tam w części zachodniej, w zachodniej części kraju.

Powiedz mi, jak słyszysz zamach majowy, Piłsudski, to jakie są twoje pierwsze wspomnienia o zdobywaniu wiedzy na ten temat?

No, Piłsudski był zawsze w Polsce otoczony, przynajmniej w dużej części, w dużej części opozycji demokratycznej, jeszcze w czasach komunistycznych, był otoczony kultem.

Więc to wszystko pamiętano Piłsudskiemu, ale równocześnie

I ona się pojawia u różnych obrońców Piłsudskiego do dziś, myślę.

I wtedy było tak, że mówiąc w dużym uproszczeniu, że wielu obrońców Piłsudskiego podziela tą opinię do dzisiaj.

To znaczy oni mówią coś takiego, że był wybór tylko pomiędzy dyktaturą prawicową a dyktaturą Piłsudskiego, że demokracja była skazana już wtedy w Rzeczpospolitej.

To znaczy poparła Piłsudskiego, dlatego że uważali, że jest mniejszym złem niż rządy prawicy.

Tak, ale dodajmy, że ona była napędzana, ponieważ przeciwnicy demokracji, łącznie tutaj z marszałkiem Piłsudskim, dorzucali swoich argumentów i wpływali też na opinię publiczną.

Narybek tam już przebiera nogami, żeby się zastanowić i w tym momencie dochodzi do sytuacji naprawdę niesamowitej, bo oczywiście Piłsudski miał obsesję kontroli nad armią, ale też obawiał się i to trzeba sobie powiedzieć, bo to nie pasuje do takich schematów, że

lewica czy prawica, a w 1926 roku Piłsudskiego poparła lewica.

W dużej mierze to, że PPS był silny na kolei, to umożliwił albo zatrzymanie wojsk, albo puszczenie wojsk, które były przychylne dla Piłsudskiego, a zatrzymanie tych, które były prorządowe.

No i jeszcze na dodatek, co już w ogóle nie pasuje do układanek takich stereotypowych, komuniści poparli Piłsudskiego i zamach, bo uważali, że polscy komuniści w 1926 roku...

Więc Piłsudski dokonuje tego zamachu, o którym historycy łamią sobie głowy, bo w zasadzie tak.

Rozmowy na moście pomiędzy Piłsudskim a Wojciechowskim nie znamy.

Wiemy też, że Piłsudski w trakcie tych dni majowych wpadł w depresję.

I Piłsudski wtedy...

Więc wybierają Piłsudskiego.

Piłsudski odrzuca to.

Po pierwsze Piłsudski nie obiecuje, że nie będzie represji.

Czytałem wywiady z Piłsudskim, wiesz, to jest chamstwo.

To dobrze widać już w szybkowym okresie sanacji po śmierci Piłsudskiego na przykładzie strajku rolnego, wielkiego strajku protestu chłopskiego pod koniec lat 30. zorganizowanego przez Stronnictwa Ludowe.