Mentionsy
Tęsknota za miejscem, które wciąż istnieje - czym jest solastalgia?
Czym jest solastalgia i dlaczego coraz więcej osób jej doświadcza?
To pojęcie opisujące szczególny rodzaj tęsknoty - uczucie straty związane z miejscem, które wciąż istnieje, ale przestało być takie, jakie pamiętamy. W tym odcinku podcastu przyglądamy się temu zjawisku z perspektywy psychologicznej, zwłaszcza w kontekście zmian klimatu i przekształceń środowiska naturalnego.
Rozmawiamy o emocjach, które pojawiają się, gdy zmienia się krajobraz naszego dzieciństwa, gdy znikają znane ekosystemy, a miejsca ważne dla naszej tożsamości ulegają degradacji lub przekształceniu. Solastalgia może być doświadczeniem coraz powszechniejszym w świecie, w którym skutki kryzysu klimatycznego oraz działania związane z zieloną transformacją wpływają na przestrzeń, w której żyjemy.
Zastanawiamy się:
– czym jest solastalgia i skąd się bierze?
– dlaczego relacja z miejscem jest tak ważna dla naszej tożsamości?
– jak zmiany środowiska wpływają na nasze emocje i poczucie zakorzenienia?
– jak radzić sobie z poczuciem straty i budować nowe więzi z miejscem?
Bo czasem największym wyzwaniem nie jest sama zmiana, tylko to, co ona robi z naszym zakorzenieniem.
[reklama] Cieszę się, że partnerem tego odcinka jest TAURON, bo to marka, która rozumie, że zmiana, szczególnie ta związana z transformacją energetyczną i regionami, które od niej zależą, nie dzieje się z dnia na dzień. To proces, który wymaga czasu, uważności i szacunku do tego, co było wcześniej.
O tym rozmawiam dr Magdaleną Budziszewską - naukowo zajmuje się analizą narracji, metodami jakościowymi w psychologii, emocjami, tożsamością i rozwojem w biegu życia. Prowadziła badania m.in. z zakresu psychologii rodzin, tożsamości społecznej, psychologii szkolnej i edukacji ekologicznej. Współzałożycielka inicjatywy UW dla Klimatu. Współredaktorka podręcznika do edukacji klimatycznej: Klimatyczne ABC.
Montaż: Eugeniusz Karlov
Rozdziały (11)
Psycholog Joanna Gutral i dr Magdalena Budziszewska omawiają pojęcie solastalgii i jej znaczenie dla emocji i tożsamości.
partnerem tego odcinka jest Tauron
Dr Magdalena Budziszewska wyjaśnia pochodzenie i kontekst filozoficzny pojęcia solastalgii.
Dr Magdalena Budziszewska omawia wpływ zmian klimatycznych na emocje i tożsamość, podkreślając znaczenie niezmienności w doświadczeniu zakorzenienia.
Dr Magdalena Budziszewska podaje przykłady zmian w doświadczeniu dzieciństwa i ich wpływ na emocje i tożsamość.
Dr Magdalena Budziszewska omawia psychologiczne aspekty solastalgii, w tym relacje z miejscem i ich wpływ na emocje i tożsamość.
Rozmowa o konsekwencjach zmiany klimatu dla zdrowia psychicznego i lękach klimatycznych.
Analiza potrzeby i możliwości zielonej transformacji miast jako rozwiązania problemu zmiany klimatu.
Wpływ smogu na funkcje poznawcze i zdrowie psychiczne dorosłych osób.
Problem szukania miejsca z dobrej jakością powietrza i potrzeba kolektywnych działań.
Analiza solastalgi jako indywidualnego i społecznego doświadczenia straty więzi z przyrodą.
Sponsorzy odcinka (1)
"partnerem tego odcinka jest Tauron"
Szukaj w treści odcinka
To proces, który wymaga czasu, uważności i szacunku do tego, co było wcześniej.
A moją i waszą dzisiejszą gościnią jest dr Magdalena Budziszewska, współzałożycielka inicjatywy UW dla klimatu, współredaktorka podręcznika do edukacji klimatycznej Klimatyczne ABC.
I pomyślałam sobie, że z jednej strony rozumiem, potrzebne są nowe bloki, nowe mieszkania, z drugiej strony odczuwam tęsknotę za tym ważnym dla mnie miejscem.
No i Glenn Albrecht zauważy, że my współcześnie tracimy też tą dużą niezmienność, to poczucie, że jakby świat, planeta jako cała ma takie rytmy, które pozostają stałe, no bo okazało się, że jako ludzie jesteśmy trochę wbrew własnej woli tak potężni, że modyfikujemy całe te duże, stabilne cykle natury i...
To trochę się często w tej wiedzy o klimacie obrazuje takim geograficznym przesuwaniem i na przykład Warszawa współcześnie leży w takiej sferze geograficznej, w której kiedyś leżał Budapeszt, jakbyśmy się przełożyli, w sensie już nie ma klimatu dawnej Warszawy.
To też sprawia, że bardzo trudno to dostrzec, bo masz przesuwający się punkt odniesienia, że dla ciebie referencją jest twoje dzieciństwo, ale w twoim dzieciństwie to już było, zresztą moim też, to już było czymś zmienionym i
Tylko my tego nie pamiętamy, w sensie ta referencja nam się przesuwa.
To śmiało, to słuchaj, rozdajemy karty teraz i zastanawiam się, no właśnie, rozumiem, z jednej strony przesuwa nam się ten punkt referencyjności, że
Glenn Albrecht uważał stąd to słowo solas, czy sola w tej solastalgii, które jest od takiego źródłosłowia, które oznacza zarazem zdrowie i pocieszenie.
No i Albert uważał, że jakby utracenie tego zakotwiczenia nas jeszcze bardziej destabilizuje, znaczy, że ten współczesny człowiek staje się jeszcze bardziej wykorzeniony
W szerszym świecie i tak jak mówiłaś o dzieciństwie, to wiele dzieci ma takie doświadczenia, że w takich trudnych momentach, kiedy czasem nie wystarczało coś w rodzinie, nie wiem, rodzice nie byli dość uważni, to dziecko było samotne, ktoś nie umiał go złapać z jakimś jego problemem lub konfliktem.
Wiele osób uważa na przykład podróżowanie jako coś, co jest takim elementem poszerzającym horyzonty.
W sensie normalnie często ludzie tego nie widzą, nie widzą suszy, nie widzą, w sensie niektórzy widzą, ale często żyjemy tak bardzo oderwanie, że właśnie nie zauważamy.
Myślę, że niektórzy potrzebują nauczyć się obcować z przyrodą, natomiast benefity są odczuwalne, mam nadzieję, dla wszystkich.
Funkcje poznawcze zaczynają nam słabnąć, mam tu na myśli koncentrację, pamięć, zdolność do właśnie uczenia się zapamiętywania, że to nagle zaczyna tak niewinnie, niewinnie, ale jednak odczuwalnie nieco siadać.
Ten współczesny kryzys zdrowia psychicznego, na przykład to, że ludzie mają problemy z koncentracją i uwagą, to nie tylko jest to, co tradycyjnie wiążemy z zdrowiem psychicznym i nie tylko jest wpływ technologii, o którym wszyscy mówią, ale jest to po prostu chamski fizyczny wpływ środowiska naturalnego i że...
Zwłaszcza te bardzo drobne cząsteczki smogu, one po prostu mogą upośladzać nasze funkcjonowanie i my nie tylko od ogólnego tempa życia i smartfonów, ale od tego, czym oddychamy, mamy takie trudności z właściwie myśleniem, uwagą, skupieniem i własną duszą.
Moim i waszym gościem była dr Magdalena Budziszewska, współzałożycielka inicjatywy UW dla klimatu, współredaktorka podręcznika do edukacji klimatycznej, klimatyczne ABC.
nie dzieje się z dnia na dzień i to proces, który wymaga czasu, uważności i szacunku do tego, co było wcześniej.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
W poszukiwaniu sensu, czyli po co to wszystko?
21.06.2026 08:00
-
Czy WŁADZA psuje ludzi? Rozmowa z prof. dr hab....
07.06.2026 08:00
-
Higiena cyfrowa w badaniach - między strachem a...
24.05.2026 08:00
-
Adaptacja i elastyczność - kluczowe kompetencje...
10.05.2026 08:00
-
Tęsknota za miejscem, które wciąż istnieje - cz...
03.05.2026 08:00
-
Lęk przed zmianą - skąd się bierze i kiedy nas ...
26.04.2026 08:00
-
Mój terapeuta CHATBOT, czyli nowe technologie w...
12.04.2026 08:00
-
Czym jest ŚWIADOMOŚĆ? Rozmowa z dr hab. Michałe...
29.03.2026 08:00
-
EMPATIA to nie zupa z Azji
08.03.2026 09:00
-
Dopóki życie nas nie rozłączy, czyli o relacjach
22.02.2026 09:00