Mentionsy

Gutral Gada
Gutral Gada
03.05.2026 08:00

Tęsknota za miejscem, które wciąż istnieje - czym jest solastalgia?

Czym jest solastalgia i dlaczego coraz więcej osób jej doświadcza?


To pojęcie opisujące szczególny rodzaj tęsknoty - uczucie straty związane z miejscem, które wciąż istnieje, ale przestało być takie, jakie pamiętamy. W tym odcinku podcastu przyglądamy się temu zjawisku z perspektywy psychologicznej, zwłaszcza w kontekście zmian klimatu i przekształceń środowiska naturalnego.


Rozmawiamy o emocjach, które pojawiają się, gdy zmienia się krajobraz naszego dzieciństwa, gdy znikają znane ekosystemy, a miejsca ważne dla naszej tożsamości ulegają degradacji lub przekształceniu. Solastalgia może być doświadczeniem coraz powszechniejszym w świecie, w którym skutki kryzysu klimatycznego oraz działania związane z zieloną transformacją wpływają na przestrzeń, w której żyjemy.


Zastanawiamy się:

– czym jest solastalgia i skąd się bierze?

– dlaczego relacja z miejscem jest tak ważna dla naszej tożsamości?

– jak zmiany środowiska wpływają na nasze emocje i poczucie zakorzenienia?

– jak radzić sobie z poczuciem straty i budować nowe więzi z miejscem?


Bo czasem największym wyzwaniem nie jest sama zmiana, tylko to, co ona robi z naszym zakorzenieniem.


[reklama] Cieszę się, że partnerem tego odcinka jest TAURON, bo to marka, która rozumie, że zmiana, szczególnie ta związana z transformacją energetyczną i regionami, które od niej zależą, nie dzieje się z dnia na dzień. To proces, który wymaga czasu, uważności i szacunku do tego, co było wcześniej.


O tym rozmawiam dr Magdaleną Budziszewską - naukowo zajmuje się analizą narracji, metodami jakościowymi w psychologii, emocjami, tożsamością i rozwojem w biegu życia. Prowadziła badania m.in. z zakresu psychologii rodzin, tożsamości społecznej, psychologii szkolnej i edukacji ekologicznej. Współzałożycielka inicjatywy UW dla Klimatu. Współredaktorka podręcznika do edukacji klimatycznej: Klimatyczne ABC.


Montaż: Eugeniusz Karlov

Rozdziały (11)

1. Introdukcja i definicja solastalgii

Psycholog Joanna Gutral i dr Magdalena Budziszewska omawiają pojęcie solastalgii i jej znaczenie dla emocji i tożsamości.

2. Reklama Tauron

partnerem tego odcinka jest Tauron

3. Historia i filozofia solastalgii

Dr Magdalena Budziszewska wyjaśnia pochodzenie i kontekst filozoficzny pojęcia solastalgii.

4. Zmiany klimatyczne i ich wpływ na emocje

Dr Magdalena Budziszewska omawia wpływ zmian klimatycznych na emocje i tożsamość, podkreślając znaczenie niezmienności w doświadczeniu zakorzenienia.

5. Przykłady zmian w doświadczeniu dzieciństwa

Dr Magdalena Budziszewska podaje przykłady zmian w doświadczeniu dzieciństwa i ich wpływ na emocje i tożsamość.

6. Psychologiczne aspekty solastalgii

Dr Magdalena Budziszewska omawia psychologiczne aspekty solastalgii, w tym relacje z miejscem i ich wpływ na emocje i tożsamość.

7. Zmiany klimatu i zdrowie psychiczne

Rozmowa o konsekwencjach zmiany klimatu dla zdrowia psychicznego i lękach klimatycznych.

8. Zielona transformacja miast

Analiza potrzeby i możliwości zielonej transformacji miast jako rozwiązania problemu zmiany klimatu.

9. Smog i funkcje poznawcze

Wpływ smogu na funkcje poznawcze i zdrowie psychiczne dorosłych osób.

10. Szukać miejsca z dobrej jakością powietrza

Problem szukania miejsca z dobrej jakością powietrza i potrzeba kolektywnych działań.

11. Solastalgia - indywidualne i społeczne doświadczenie

Analiza solastalgi jako indywidualnego i społecznego doświadczenia straty więzi z przyrodą.

Sponsorzy odcinka (1)

Tauron post-roll

"partnerem tego odcinka jest Tauron"