Mentionsy

Dziś, w dniu Marszu Pamięci, który przypomina ofiary eksterminacji w getcie warszawskim, szczególnie istotne jest, mam wrażenie, sięganie także do historii grupy Oneg Szabat i archiwistów, którzy udokumentowali to, co działo się w getcie.

I 90% nawet, myślę, z tego, co dzisiaj wiemy, zawdzięczamy archiwistom Oneg Szabat, czyli tej grupie Emanuela Ringelbluma, tych około 60 osób.

Na ten moment, tego 22 lipca, z okazji którego dzisiaj się spotykamy, Oneg Szabat zawiesiła swoją działalność, bo to była taka chwila, która spetryfikowała właściwie całe getto, ich również.

I zawsze mówię wtedy, bo to dla mnie samej jest bardzo uderzający fakt, że z tej grupy 60 osób, która tworzyła tę tajną organizację, jaką była Oneg Szabat,

Także ogromna była praca tych, którzy nam tłumaczyli, tych badaczy i historyków żydowskich, którzy tłumaczyli nam tamto życie, którzy jeszcze częściowo przecież pamiętali, bo kilkoro z nich przeżyło, ale też przeżyli inni, prawda, spoza Oneg Szabat.

To jest dla mnie takie wezwanie do pamięci, nie tylko o nim, ale o wszystkich tych ludziach, którzy stworzyli to wielkie dzieło, jakim było Archiwum Oneg Szabat, Archiwum Getta Warszawskiego.