Mentionsy

Tak rozmawiały ze sobą, kojarzyły się ze sobą, a mianowicie Francuzce Annie Ernaux, która w 22 roku została uhonorowana Literacką Nagrodą Nobla i Szwedce Agnecie Pleijel.

Właśnie o torkach mówić, a mianowicie tłumaczka Agata Kozak, która tłumaczyła część z wydanych po polsku książek Annie Ernaux.

Dlatego, że w momencie, kiedy Annie Ernaux została ogłoszona laureatką Nagrody Nobla,

Właściwie to mogłoby równie dobrze pasować do Agnety Plejel, a potem wczytałam się w Annie Ernaux i jeszcze bardziej utwierdziłam się w takim moim przekonaniu, że właściwie gdyby nie ona, to równie dobrze Agneta Plejel mogłaby dostać tę nagrodę.

Jak ty byś miała tak powiedzieć właśnie w paru zdaniach, o czym jest pisarstwo Ernaux, to co byś powiedziała?

Taka dwuznaczna rzecz, bo Annie Ernaux jest autorką tego strasznego, moim zdaniem, zdania zawsze będę mścić swoją klasę, a jednocześnie myślę, że nie czuła się tak bardzo źle w tej burżuazji, do której przeszła.

Ale ja mam trochę wrażenie, bo to nie jest tylko kwestia Annie Ernaux.

W pewnym sensie nawet zarzucano tym osobom, między innymi też Ernaux, że ona tak jakby trochę umniejsza tę swoją klasę, z której się wywodzi.

Nie wspomina o klasie, bo ja sobie tak na szybko przetłumaczyłam to, co tam powiedziano, że Annie Ernaux dostaje nagrodę za odwagę i kliniczną precyzję, z jaką odsłania korzenie wspomnień

Na przykład to, że kiedy Ernaux miała 10 lat, dowiedziała się przypadkiem, podsłuchując rozmowę, o tym, że miała siostrę.

Rozmawiamy o pisarstwie Agnety Plejel i Annie Ernaux.

Natomiast Ernaux rodzi się w kraju, który jak najbardziej jest objęty wojną i przez kilka lat będzie, więc ona jako mała dziewczynka żyjąca w tej powojennej Francji ma zupełnie inne dzieciństwo niż Agneta, która po prostu... Ona rodzi się w czasie ucieczki rodziców.

Tak, zresztą wątek taki migracyjny jest też ciekawy u obu, no bo u Annie Ernaux często się pojawia jednak wątek migrantów, Algierii, stosunków Francji z jej byłymi koloniami.

On się oczywiście tak w stylu Ernaux, on się pojawia tak totalnie niby na marginesie, tak niby właściwie niezauważalnie.

To jest w ogóle podstawa dla Ernaux, bo dla niej rzeczy nienapisane są nieprzeżyte.

Ja mam wrażenie, że u Ernaux jest mnóstwo tej pracy, pracy z pamięcią i takiej programowości, trochę paranaukowego podejścia, a mniej widać przeżycie.

Ale ona też jest w tym, ja miałam takie przynajmniej poczucie, że jeszcze jedna rzecz je różni moim zdaniem, że Ernaux jest taka strasznie zgorzkniała.

Tu program Pierwszy Polskiego Radia, a rozmawiamy sobie z Agatą Kozak, Justyną Czechowską i Martą Strzelecką o Annie Ernaux i Agnecie Plejel.

I ja mówiłam przed przerwą o takiej zgorzkniałości Annie Ernaux.

Annie Ernaux, jak ty byś to nazwała?

Tak, to jest ciekawe, bo też tutaj w tym fragmencie, co przeczytałaś, widać to, że ona pisze o sobie w trzeciej osobie i dokładnie to samo robi Ernaux.

Ernaux pisze o sobie jako o dziewczynce w tej trzeciej osobie, to opisując zdjęcia i wspominając tą osobę, którą już nie jest, więc to taką ma funkcję chyba podobną jak u Player, prawda?

Zresztą to ciekawe, bo oba, i Agneta, i Annie Ernaux są noworodkami na golasa położonymi na środku stołu.

U Ernaux to jest jeszcze bardziej interesujące, bo ona wspomina zdjęcie swojej siostry, o której istnieniu nie wiedziała właśnie jako niemowlęcia i pisze, że długo myślała, że to ona.

Więc to przyglądanie się zdjęciom w takim celu badania własnej biografii myślę, że tu ma znaczenie, a w przypadku Ernaux wydaje mi się, że też ten awans społeczny jednak jest istotny.

O której Ernaux pisze w pamięci dziewczyny.

No właśnie, to bardzo ciekawe, tak, bo ja nie wiem, czy inni są tak bardzo ciekawi dla Annie Ernaux.

Natomiast Annie Ernaux o pożądaniu.

Tak, tam to prawda, że tam, że u Agdyty też jest pożądanie, ale też jest po prostu miłość, a u Ernaux właściwie, ja nie wiem czy z tych jej książek, to nie do końca mi wynika, czy ona w ogóle poza synami własnymi kogoś kochała.