Mentionsy

Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
05.12.2025 04:30

Występy gościnne #2 | Z Davos do Sokołowska

Dyskusja o literaturze niemieckiej w polskiej kulturzewspółczesnej. Na początku XXI wieku niemieckojęzyczna literatura – od filozofii i socjologii, przez prozę popularną, po klasykę literatury pięknej – zajmowała w Polsce miejsce szczególne. Dziś pytamy, co z tamtej fali lektur pozostało,jakich autorów nadal czytamy i w jaki sposób niemiecka literatura funkcjonuje w polskiej kulturze współczesnej trzeciej dekady XXI wieku. To rozmowa o recepcji, zapośredniczeniu, zapomnieniach i powrotach, a także o tym, jak literatura „leczy” i prowokuje do myślenia tu i teraz.

Nagranie jest zapisem dyskusji „Z Davos do Sokołowska.Literatura niemiecka w polskiej kulturze współczesnej”, która odbyła się z okazji wydania specjalnego numeru czasopisma Wielogłos („O leczeniu ciała i duszy. W stulecie wydania Czarodziejskiej góry Tomasza Manna”). Spotkanie byłojednocześnie premierą numeru, rozmową o nieustannej obecności powieści Manna w Polsce oraz próbą szerszego namysłu nad miejscem literatury niemieckiej w najnowszej polskiej kulturze.


W dyskusji wzięli udział: prof. dr hab. Katarzyna Kuczyńska-Koschany, prof. dr hab. Łukasz Musiał, dr hab. Małgorzata Okupnik, dr hab. Anna Róża Burzyńska, dr Agnieszka Sowa.

Rozmowę poprowadziła dr hab. Barbara Kaszowska-Wandor.

Wydarzenie zorganizowane przez Goethe-Institut w Krakowie oraz Księgarnię De Revolutionibus Books w ramach obchodów roku Thomasa Manna, dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Produkcja podcastów na podstawie zapisu dźwiękowego wydarzenia - Dziennik Literacki/Instytut Książki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje


Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i prezentacja gości

Podczas rozmowy przedstawia się goście: profesor Katarzyna Kuczyńska-Koszany, profesor Łukasz Musiał, profesor Małgorzata Okupnik, profesor Anna Róża-Burzyńska i dr Agnieska Sowa. Rozważana jest rocznica wydania Czarodziejskiej Góry Tomasza Manna.

2. Numer monograficzny Wielogłosu

Profesor Okupnik opisuje projekt numeru monograficznego Wielogłosu poświęconego Czarodziejskiej Górze Tomasza Manna i przedstawia zawartość tomu.

3. Komparatywne badania i reakcje na Czarodziejską Górę

Profesor Okupnik pyta o zdanie na temat recepcji Czarodziejskiej Góry w ostatnich latach, podkreślając zainteresowanie językową recepcją powieści.

4. Badania linguistyczne na temat Czarodziejskiej Góry

Profesor Okupnik omawia reakcję na esej Martina Mosebacha, który analizuje język Czarodziejskiej Góry, podkreślając jego unikalność i niepodobieństwo do języka XIX wieku.

5. Reakcje i interpretacje na Czarodziejską Górę

Rozmowa skupia się na reakcjach i interpretacjach Czarodziejskiej Góry. Autor podkreśla, że literatura Mannego może być lepiej zrozumiana poprzez inscenizacje i teatralne adaptacje, które oferują nowe perspektywy na jego dzieła. Wyjaśnia, że literatura Mannego może być lepiej zrozumiana poprzez inscenizacje i teatralne adaptacje, które oferują nowe perspektywy na jego dzieła.

6. Diskurs über Tomasza Mana i jego twórczość

Rozmowa koncentruje się na językowej i artystycznej wartości Czarodziejskiej Góry, porównywane są ona z twórczością Franza Kawki. Autorzy omawiają także wpływ Tomasza Mana na współczesną literaturę polską, w tym na Olgę Tokarczuk.

7. Literatura niemieckojęzyczna i jej przekład

Kwestia czy literatura niemieckojęzyczna jest nadal czytana i znana w Polsce. Autorzy omawiają rolę tłumaczy, takich jak Małgorzata Gralińska, w promocji tej literatury.

8. Teatr niemiecki w Polsce

Rozmowa skupia się na wpływie niemieckiego teatru na polski teatr, w szczególności na dramaturgów takich jak Mateusz Pakuła i Iszabel Szatrawska.

9. Literatura niemieckojęzyczna - kontekst historyczny i obecność

Profesor opisuje zmiany w obecności niemieckiej kultury w Polsce, podkreślając wpływ polityki na zainteresowanie niemiecką literaturą i humanistyką.

10. Literatura niemiecka w kontekście ukraińskiej sytuacji

Profesor podkreśla, że w walczącej Ukrainie niemieckie literatury i poezja mają znaczną popularność, co może stanowić inspirację dla Polski.

11. Nieprzetłumaczona literatura niemieckojęzyczna

Profesor omawia brak przetłumaczonych niemieckich tekstów, które mogłyby zaszczytnie uzupełnić polską literaturę.

12. Komparatystyka literatury - przykłady i wnioski

Profesor podkreśla znaczenie czytania literatury w kontekście porównawczym i podaje przykłady takich lektur.

13. Literatura migracyjna i niemieckiej społeczności

Profesor omawia literaturę pisarzy z pochodzenia migracyjnego, podkreślając ich znaczenie dla niemieckiej kultury.

14. Zakończenie dyskusji i przyszłe spotkania

Profesor podsumowuje dyskusję i wyraża nadzieję na dalsze spotkania i kontynuację debaty.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 20 wyników dla "Tomasza Mana"

I Wielogłos, nazwa zobowiązuje, zaakceptował ten pomysł i w taki sposób zostałam redaktorką, pomysłodawczynią tego numeru w stulecie wydania Czarodziejskiej Góry Tomasza Mana.

Bardzo cieszę się, że otwiera go artykuł Konrada Łyjaka, Diagnostyka i terapia gruźlicy na przykładzie Czarodziejskiej Góry Tomasza Mana.

I taki los spotkał też Tomasza Mana.

Tomasz Kotłowski, Bildungsroman w obliczu katastrofy o modernistycznym wariancie powieści rozwojowej, zestawia Czarodziejską Górę Tomasza Mana z pozycją nieoczywistą, a mianowicie z pożegnaniem jesieni Witkiewicza.

Widocznie jest to bardzo ważny sygnał, komunikat dotyczący rzeczywistej recepcji powieści Tomasza Mana.

Mnie ten fenomen niepopularności Czarodziejskiej Góry Tomasza Mana zaintrygował.

Myślę, że recepcja Mana przy okazji tej rocznicy mocno się tutaj wzmocniła i przychodzi mi tutaj do głowy taki obszar, który może nie był jeszcze bardzo mocno eksploatowany przez naukę, czyli język Tomasza Mana.

Na sali, która jest prawdziwą fanką Tomasza Mana, poetka Sylwia Jaworska, która całkiem niedawno odbyła piękną i wzruszającą podróż śladami Tomasza Mana.

Nie widzą ją państwo, bo ukryła się za filarem, ale rzeczywiście jeśli cokolwiek ma pokazywać żywotność Tomasza Mana dzisiaj, to być może właśnie takie eskapady jak ta, kiedy wędrujemy śladami swoich

bo nie do końca potrafi się zgodzić z twierdzeniem, że język Tomasza Omana jest językiem nowoczesnym.

Mario i czarodziej, mniejsza rzecz Tomasza Mana, mniejsza objętościowo, mniejsza rozmachem, ale bardzo ciekawa, bo opowiadająca właśnie o tym, w jaki sposób można ludźmi po prostu manipulować, a więc nie przekonywać ich na argumenty, tak jak to robili Setembrini i Nafta, tylko właśnie odwoływać się do ich najbardziej prymitywnych emocji i tymi emocjami manipulować

Ja byłam w doskonałej sytuacji, kiedy mnie Państwo tu zaprosili, bo nigdy nie byłam miłośniczką Tomasza Mana.

Ja ostatnio odkryłam ze zdumieniem, że Szosza nazywała się jedna z bomb pierwszowojennych, więc dziwnymi zaiste drogami chodziła wyobraźnia Tomasza Mana.

Jesteśmy na razie w tej rozmowie dość okrutni dla Tomasza Mana, bo padło tutaj już naprawdę wiele oskarżeń.

Chyba czuję, że powinnam powiedzieć coś w obronie Tomasza Mana, bo tak sobie myślę, że ten język, który jest, ma pewien taki rys antykwaryczny, z drugiej strony może też być ogromną

Ja mam właśnie kłopot z Czarodziejską Górą najbardziej ze wszystkich dzieł Tomasza Mana, bo on tam już kimś nie jest i jeszcze kimś nie jest.

niemieckiego narodu na obczyźnie, kiedy był uznawany za reprezentanta najlepszych tradycji kultury niemieckiej, ale właśnie takiego Tomasza Mana, Hanna Arendt, umysłowość jak brzytwa, w tym momencie odrzuca.

Wydaje mi się, że Tokarczuk po prostu pretekstowo potraktowała Tomasza Mana i oczywiście miała prawo to zrobić właśnie z tych powodów, o których tu mówimy.

trochę archaizujących do Tomasza Mana.

i sam tytuł się tam kilka razy pojawia i cytaty z Tomasza Manasie pojawiają, ale to, co Cajner przejęła z Czarodziejskiej Góry, to głównie jest to ustawienie takiego młodego protagonisty z takiej rodziny z długą tradycją, który stoi pomiędzy różnymi stanowiskami, które są, no jakaś tam akcja jest, ale tak naprawdę głównie chodzi o te rozmowy, więc ta sytuacja podstawowa, która jest