Mentionsy
Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
05.12.2025 04:30

Występy gościnne #2 | Z Davos do Sokołowska

Dyskusja o literaturze niemieckiej w polskiej kulturzewspółczesnej. Na początku XXI wieku niemieckojęzyczna literatura – od filozofii i socjologii, przez prozę popularną, po klasykę literatury pięknej – zajmowała w Polsce miejsce szczególne. Dziś pytamy, co z tamtej fali lektur pozostało,jakich autorów nadal czytamy i w jaki sposób niemiecka literatura funkcjonuje w polskiej kulturze współczesnej trzeciej dekady XXI wieku. To rozmowa o recepcji, zapośredniczeniu, zapomnieniach i powrotach, a także o tym, jak literatura „leczy” i prowokuje do myślenia tu i teraz.

Nagranie jest zapisem dyskusji „Z Davos do Sokołowska.Literatura niemiecka w polskiej kulturze współczesnej”, która odbyła się z okazji wydania specjalnego numeru czasopisma Wielogłos („O leczeniu ciała i duszy. W stulecie wydania Czarodziejskiej góry Tomasza Manna”). Spotkanie byłojednocześnie premierą numeru, rozmową o nieustannej obecności powieści Manna w Polsce oraz próbą szerszego namysłu nad miejscem literatury niemieckiej w najnowszej polskiej kulturze.


W dyskusji wzięli udział: prof. dr hab. Katarzyna Kuczyńska-Koschany, prof. dr hab. Łukasz Musiał, dr hab. Małgorzata Okupnik, dr hab. Anna Róża Burzyńska, dr Agnieszka Sowa.

Rozmowę poprowadziła dr hab. Barbara Kaszowska-Wandor.

Wydarzenie zorganizowane przez Goethe-Institut w Krakowie oraz Księgarnię De Revolutionibus Books w ramach obchodów roku Thomasa Manna, dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Produkcja podcastów na podstawie zapisu dźwiękowego wydarzenia - Dziennik Literacki/Instytut Książki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje


Tomasza Manna Tomasza Mana Kawką Oldze Tokarczuk Tokarczuk Dawos Jakubowych Hanna Arendt Celana Franza Kawki Empuzjon Rilke Sokołowska Okupnik Faustusie

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i prezentacja gości

Podczas rozmowy przedstawia się goście: profesor Katarzyna Kuczyńska-Koszany, profesor Łukasz Musiał, profesor Małgorzata Okupnik, profesor Anna Róża-Burzyńska i dr Agnieska Sowa. Rozważana jest rocznica wydania Czarodziejskiej Góry Tomasza Manna.

2. Numer monograficzny Wielogłosu

Profesor Okupnik opisuje projekt numeru monograficznego Wielogłosu poświęconego Czarodziejskiej Górze Tomasza Manna i przedstawia zawartość tomu.

3. Komparatywne badania i reakcje na Czarodziejską Górę

Profesor Okupnik pyta o zdanie na temat recepcji Czarodziejskiej Góry w ostatnich latach, podkreślając zainteresowanie językową recepcją powieści.

4. Badania linguistyczne na temat Czarodziejskiej Góry

Profesor Okupnik omawia reakcję na esej Martina Mosebacha, który analizuje język Czarodziejskiej Góry, podkreślając jego unikalność i niepodobieństwo do języka XIX wieku.

5. Reakcje i interpretacje na Czarodziejską Górę

Rozmowa skupia się na reakcjach i interpretacjach Czarodziejskiej Góry. Autor podkreśla, że literatura Mannego może być lepiej zrozumiana poprzez inscenizacje i teatralne adaptacje, które oferują nowe perspektywy na jego dzieła. Wyjaśnia, że literatura Mannego może być lepiej zrozumiana poprzez inscenizacje i teatralne adaptacje, które oferują nowe perspektywy na jego dzieła.

6. Diskurs über Tomasza Mana i jego twórczość

Rozmowa koncentruje się na językowej i artystycznej wartości Czarodziejskiej Góry, porównywane są ona z twórczością Franza Kawki. Autorzy omawiają także wpływ Tomasza Mana na współczesną literaturę polską, w tym na Olgę Tokarczuk.

7. Literatura niemieckojęzyczna i jej przekład

Kwestia czy literatura niemieckojęzyczna jest nadal czytana i znana w Polsce. Autorzy omawiają rolę tłumaczy, takich jak Małgorzata Gralińska, w promocji tej literatury.

8. Teatr niemiecki w Polsce

Rozmowa skupia się na wpływie niemieckiego teatru na polski teatr, w szczególności na dramaturgów takich jak Mateusz Pakuła i Iszabel Szatrawska.

9. Literatura niemieckojęzyczna - kontekst historyczny i obecność

Profesor opisuje zmiany w obecności niemieckiej kultury w Polsce, podkreślając wpływ polityki na zainteresowanie niemiecką literaturą i humanistyką.

10. Literatura niemiecka w kontekście ukraińskiej sytuacji

Profesor podkreśla, że w walczącej Ukrainie niemieckie literatury i poezja mają znaczną popularność, co może stanowić inspirację dla Polski.

11. Nieprzetłumaczona literatura niemieckojęzyczna

Profesor omawia brak przetłumaczonych niemieckich tekstów, które mogłyby zaszczytnie uzupełnić polską literaturę.

12. Komparatystyka literatury - przykłady i wnioski

Profesor podkreśla znaczenie czytania literatury w kontekście porównawczym i podaje przykłady takich lektur.

13. Literatura migracyjna i niemieckiej społeczności

Profesor omawia literaturę pisarzy z pochodzenia migracyjnego, podkreślając ich znaczenie dla niemieckiej kultury.

14. Zakończenie dyskusji i przyszłe spotkania

Profesor podsumowuje dyskusję i wyraża nadzieję na dalsze spotkania i kontynuację debaty.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 13 wyników dla "Tokarczuk"

I Wiktoria Kulak, bardzo ciekawy tytuł, sanatoryjny recykling o empuzjonie Olgi Tokarczuk.

Akcja powieści Olgi Tokarczuk toczy się w Gübersdorfie, czyli Sokołowsku.

jak Sienkiewicz w Polsce, czyli Empuzjon, Olgi Tokarczuk, mogą nawiązać do tej maladyczności tam zawartej, dając pod tytuł, tak jak Tokarczuk, horror przyrodoleczniczy.

Gdybyśmy teraz odnieśli się do pisarzy sięgających jednak ciągle do MAN-a, pisarzy takich jak holenderski pisarz Harry Mullish, jak Olga Tokarczuk, która przecież jest nam tutaj najbliższa.

Na ile Mann, pisarz Mann, Hosztapler, Mann, kuglarz w jakimś sensie literacki, powraca właśnie we współczesnych tekstach literackich, chociażby u Olgi Tokarczuk.

Zupełnie się nie znamy o Lidze Tokarczuk i są tutaj o wiele lepsi specjaliści, ale ja chciałbym tylko zwrócić na jedno uwagę, że być może znów trochę źle sobie ustawiamy perspektywy.

Ale uparcie ponowi jeszcze ciągle to pytanie Olgę Tokarczuk, która tutaj chciałabym, żeby wybrzmiała nie tylko ze względu na nasz tytuł, ale jestem pewna, że jej powieść, Empuzjon, jednak powinna być obecna w tej dyskusji.

Wydaje mi się, że Tokarczuk po prostu pretekstowo potraktowała Tomasza Mana i oczywiście miała prawo to zrobić właśnie z tych powodów, o których tu mówimy.

Olgi Tokarczuk, tomów opowiadań i Ksiąg Jakubowych.

Przypomina się anegdota o Odze Tokarczuk, która mówiła sobie sama nie pisz jak Tokarczuk i z tego wyszły Księgi Jakubowe i potem Nobel.

Więc gdybym ja miała mówić o Oldze Tokarczuk bez mana, to bym chętnie mówiła o Oldze Tokarczuk.

I Tokarczuk to umie robić w różnych gatunkach i tu wybrała taki gatunek i wybrała ten bardzo czytelny pretekst, tak mi się wydaje, a nie ten pretekst też uruchomiła w takim sensie bardzo szlachetnie ideologicznym, to znaczy takim, żeby upomnieć się o ten dukt feministyczny, o to myślenie niepatriarchalne i tak dalej, co wielokrotnie robiła.

Więc tych konceptów Tokarczuk ma bardzo wiele i one są świetne.

Ostatnie odcinki