Mentionsy

Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
05.12.2025 04:30

Występy gościnne #2 | Z Davos do Sokołowska

Dyskusja o literaturze niemieckiej w polskiej kulturzewspółczesnej. Na początku XXI wieku niemieckojęzyczna literatura – od filozofii i socjologii, przez prozę popularną, po klasykę literatury pięknej – zajmowała w Polsce miejsce szczególne. Dziś pytamy, co z tamtej fali lektur pozostało,jakich autorów nadal czytamy i w jaki sposób niemiecka literatura funkcjonuje w polskiej kulturze współczesnej trzeciej dekady XXI wieku. To rozmowa o recepcji, zapośredniczeniu, zapomnieniach i powrotach, a także o tym, jak literatura „leczy” i prowokuje do myślenia tu i teraz.

Nagranie jest zapisem dyskusji „Z Davos do Sokołowska.Literatura niemiecka w polskiej kulturze współczesnej”, która odbyła się z okazji wydania specjalnego numeru czasopisma Wielogłos („O leczeniu ciała i duszy. W stulecie wydania Czarodziejskiej góry Tomasza Manna”). Spotkanie byłojednocześnie premierą numeru, rozmową o nieustannej obecności powieści Manna w Polsce oraz próbą szerszego namysłu nad miejscem literatury niemieckiej w najnowszej polskiej kulturze.


W dyskusji wzięli udział: prof. dr hab. Katarzyna Kuczyńska-Koschany, prof. dr hab. Łukasz Musiał, dr hab. Małgorzata Okupnik, dr hab. Anna Róża Burzyńska, dr Agnieszka Sowa.

Rozmowę poprowadziła dr hab. Barbara Kaszowska-Wandor.

Wydarzenie zorganizowane przez Goethe-Institut w Krakowie oraz Księgarnię De Revolutionibus Books w ramach obchodów roku Thomasa Manna, dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Produkcja podcastów na podstawie zapisu dźwiękowego wydarzenia - Dziennik Literacki/Instytut Książki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Inne Tradycje


Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i prezentacja gości

Podczas rozmowy przedstawia się goście: profesor Katarzyna Kuczyńska-Koszany, profesor Łukasz Musiał, profesor Małgorzata Okupnik, profesor Anna Róża-Burzyńska i dr Agnieska Sowa. Rozważana jest rocznica wydania Czarodziejskiej Góry Tomasza Manna.

2. Numer monograficzny Wielogłosu

Profesor Okupnik opisuje projekt numeru monograficznego Wielogłosu poświęconego Czarodziejskiej Górze Tomasza Manna i przedstawia zawartość tomu.

3. Komparatywne badania i reakcje na Czarodziejską Górę

Profesor Okupnik pyta o zdanie na temat recepcji Czarodziejskiej Góry w ostatnich latach, podkreślając zainteresowanie językową recepcją powieści.

4. Badania linguistyczne na temat Czarodziejskiej Góry

Profesor Okupnik omawia reakcję na esej Martina Mosebacha, który analizuje język Czarodziejskiej Góry, podkreślając jego unikalność i niepodobieństwo do języka XIX wieku.

5. Reakcje i interpretacje na Czarodziejską Górę

Rozmowa skupia się na reakcjach i interpretacjach Czarodziejskiej Góry. Autor podkreśla, że literatura Mannego może być lepiej zrozumiana poprzez inscenizacje i teatralne adaptacje, które oferują nowe perspektywy na jego dzieła. Wyjaśnia, że literatura Mannego może być lepiej zrozumiana poprzez inscenizacje i teatralne adaptacje, które oferują nowe perspektywy na jego dzieła.

6. Diskurs über Tomasza Mana i jego twórczość

Rozmowa koncentruje się na językowej i artystycznej wartości Czarodziejskiej Góry, porównywane są ona z twórczością Franza Kawki. Autorzy omawiają także wpływ Tomasza Mana na współczesną literaturę polską, w tym na Olgę Tokarczuk.

7. Literatura niemieckojęzyczna i jej przekład

Kwestia czy literatura niemieckojęzyczna jest nadal czytana i znana w Polsce. Autorzy omawiają rolę tłumaczy, takich jak Małgorzata Gralińska, w promocji tej literatury.

8. Teatr niemiecki w Polsce

Rozmowa skupia się na wpływie niemieckiego teatru na polski teatr, w szczególności na dramaturgów takich jak Mateusz Pakuła i Iszabel Szatrawska.

9. Literatura niemieckojęzyczna - kontekst historyczny i obecność

Profesor opisuje zmiany w obecności niemieckiej kultury w Polsce, podkreślając wpływ polityki na zainteresowanie niemiecką literaturą i humanistyką.

10. Literatura niemiecka w kontekście ukraińskiej sytuacji

Profesor podkreśla, że w walczącej Ukrainie niemieckie literatury i poezja mają znaczną popularność, co może stanowić inspirację dla Polski.

11. Nieprzetłumaczona literatura niemieckojęzyczna

Profesor omawia brak przetłumaczonych niemieckich tekstów, które mogłyby zaszczytnie uzupełnić polską literaturę.

12. Komparatystyka literatury - przykłady i wnioski

Profesor podkreśla znaczenie czytania literatury w kontekście porównawczym i podaje przykłady takich lektur.

13. Literatura migracyjna i niemieckiej społeczności

Profesor omawia literaturę pisarzy z pochodzenia migracyjnego, podkreślając ich znaczenie dla niemieckiej kultury.

14. Zakończenie dyskusji i przyszłe spotkania

Profesor podsumowuje dyskusję i wyraża nadzieję na dalsze spotkania i kontynuację debaty.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 7 wyników dla "Rilke"

Wymienię tylko wybrane Rilke Poetów Polskich.

Rycerz i śmierć o elegiach duinejskich Reinera Marii Rilkego, antytotalitarne gesty poetyckie i kreacyjne wobec zagłady oraz innych doświadczeń granicznych, a także Tuwim pęknięcie, Żydowie polscy, Żydowie nasze.

Nie musiałam sobie odpowiadać, byłam miłośniczką Rilkego, zawsze byłam, jestem.

Rozmawiałyśmy kiedyś z Małgorzatą Łukasiewicz, wybitną tłumaczką, która mówiła, że albo Mana, albo Rilke i zdawałyśmy sobie sprawę, że ona Mana, a ja Rilke, że jakby w tej rozmowie to było.

takim czytaniem, które kiedyś zaproponował José Ortega i Gasset, mówiąc, że są takie rzeczy, które zostają w kulturze nie dlatego, że są z naszego czasu, z naszej czasoprzestrzeni, nie dlatego, że się ostały, tak jak się ostał Kawka, Rimbaud, Rilke i paru innych,

Nawiązuje do Rilkego, do Celana, do innych poetów niemieckojęzycznych, tłumaczy ich.

Jego ostatnie tomy poetyckie są wprost nawiązaniami do Marienleben, Rilkego, do Celana itd.,