Mentionsy

Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
03.03.2026 05:40

Występy gościnne #12 | „Stella Maris” Iljasa Churiego

„Stella Maris” Iljasa Churiego to powieść o pamięci, która nie daje się zamknąć w jednej historii. W Występach gościnnych rozmowa o drugim tomie trylogii „Dzieci getta”. Churi splata los palestyński i żydowski, zestawia doświadczenie getta w Liddzie z cieniem getta warszawskiego, bada granice empatii i możliwość wspólnej opowieści. Dyskusja jest także hołdem dla zmarłego we wrześniu 2024 roku pisarza, wielkiego humanisty i intelektualisty Bliskiego Wschodu. O literaturze jako przestrzeni wielokierunkowej pamięci, o politycznym wymiarze narracji i o tym, czy możliwe jest braterstwo doświadczeń bez ich upraszczania, rozmawiają Hanna Jankowska, Majda Qandil i Roma Sendyka. Spotkanie prowadzi Aleksandra Lipczak.


Rozdziały (11)

1. Wprowadzenie i przedstawienie gościa

Aleksandra Lipczak przedstawia gościa i uczestników dyskusji, w tym Iljasza Churiego, Hanna Jankowską i Roma Sędykę. Rozmowa zaczyna się od opisu początków współpracy i przyjaźni z Churiem.

2. Opowieść o początkach współpracy i przyjaźni

Majda Kandil opowiada o początkach współpracy z Iljaszem Churiem, w tym o ich pierwszej rozmowie w Bejrucie i Warszawie.

3. Podwójność i jej znaczenie w literaturze Churiego

Roma Sędyka omawia podwójność jako temat w literaturze Churiego, w tym w kontekście jego osobistego doświadczenia i postaci Adama w powieści 'Stella Maris'.

4. Historia i osobisty doświadczenia Iljasza Churiego

Rozmowa przechodzi do osobistego doświadczenia Iljasza Churiego, w tym opowieści o jego dołączeniu do ruchu oporu palestyńskiego i jego relacjach w Polsce.

5. Opowieść z baru mlecznego i symbolika podwójności

Hanna Jankowska opowiada o swoim doświadczeniu z baru mlecznego w Warszawie i symbolice podwójności w literaturze Churiego.

6. Rozważania nad Stella Maris i jej znaczeniem

Rozmowa skupia się na znaczeniu i strukturze powieści 'Stella Maris', w tym na jej trzech częściach i tematyce podwójności.

7. Analiza literatury i jej interpretacji

Rozmowa kontynuuje analizę literatury Churiego, w tym na temat jej autoteliczności, uniwersalności i znaczenia dla czytelników.

8. Analiza źródeł twórczości Iljasa Churiego

Analiza źródeł twórczości Iljasa Churiego, w tym poezji staroarabskiej, Biblii i ludowych opowieści, z podkreśleniem znaczenia twórczości Mahmuda Darwisha i jego relacji z Adama. Dyskusja na temat politycznych i humanistycznych aspektów powieści „Stella Maris”.

9. Analiza porównawcza zagłady i nagby

Analiza zagłady i nagby jako nieporównywalnych zdarzeń, podkreślenie różnorodności postaci w dziełach Hurriego i jego podejście do tematów politycznych.

10. Krytyka negacjonizmu Holokaustu i role Hurriego

Krytyka negacjonizmu Holokaustu, analiza postaci Edelmana i jego role w kontekście dwunarodowości, podkreślenie konfliktu między kolonializmem a wyzwoleniem Palestyńczyków.

11. Literatura jako narzędzie polityczne i społeczne

Rozważania na temat roli literatury w kontekście konfliktu, analiza cytatów Hurriego na temat siły opowieści i jej wpływu na społeczeństwo.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 26 wyników dla "Huri"

Dobry wieczór, witamy serdecznie na kolejnym już wieczorze w tej przestrzeni poświęconym Iliasowi Huri i jego pisarstwu.

Z różnych moich wcieleń akurat dzisiaj mogę powiedzieć, że jestem dziennikarką i reporterką i też miałam ten przywilej, tę przyjemność, żeby porozmawiać z Hurim pięć lat temu po publikacji pierwszej części trylogii, czyli mam na imię Adam.

Po mojej prawej stronie jest tłumaczka Hanna Jankowska, tłumaczka Ilja Sahuriego,

Wydaje mi się, że tutaj to jest doskonały wybór, jeśli chodzi o dyskutantkę, ponieważ pamięć, niepamięć jest jednym z najważniejszych elementów pisarstwa, jedną z najważniejszych kwestii, którym poświęca uwagę Huri w swoim pisarstwie i akurat również w tej trylogii.

a także to, jakby w świetle tego założenia, że będziemy też trochę mówić o Hurim jako o sobie, co bardzo ważne, przyjaciółka Iliasa Huriego.

A w tej naszej krótkiej rozmowie dzisiaj powiedziałaś mi trochę też o swoim funkcjonowaniu w Warszawie, w twoim domowym otoczeniu, które też było, jak się domyślam, inspiracją dla Huriego.

A czy to właśnie ty, czy to właśnie wy poprowadziliście Huriego do postaci Marka Edelmana?

świeżo, inaczej po prostu, bo z drugiej strony to nie jest bardzo znany fakt, ale też jakoś bardzo się rymuje i współgra z tym, co nam tutaj proponuje Huri.

Huri zdążył napisać trzecią część przed śmiercią i to jest, jak mówi Hanna, już książka przetłumaczona na angielski.

Tłumaczona jest na angielski, chyba Jonathan Wright tłumaczy, bo niestety tłumacz Huriego świetny, zresztą Humphrey Davies też zmarł trzy lata temu.

Pisarstwo Huriego też jest jakby bardzo, bardzo celebruje też piękno i jakąś taką

Oto jakim doświadczeniem było dla ciebie jest czytanie Huriego, bo to jest proza jakaś.

jest zestawione w tak wyrazisty, a zarazem subtelny sposób z opowieścią o Zagładzie, jakby to braterstwo, siostrzeństwo losów jest paliwem, jest materiałem, głównym materiałem, z którego Huri buduje tę opowieść.

Ja przystępując do lektury oryginału drugiej części, Stella Maris, pisania recenzji wewnętrznej dla charakteru, miałam taką obawę, to znaczy pobieżnie przeleciałam książkę, że Huri pójdzie na takie duże, bardzo łatwe uproszczenie, zostawiając nagby i Holokaust, patrzcie, oni robią nam teraz, co kiedyś im robiono.

Huri Mahmoud Darwish, chyba taki bardzo słynny poeta libański, Adonis, jeszcze kilkunastu libańskich intelektualistów,

na tle świata arabskiego to jest bardzo odważna postawa, bo tam z negacjonizmem Holokaustu się można spotkać, ja się w różnych publikacjach spotykałam bardzo często, ale tutaj Huriego należy naprawdę docenić, że on miał odwagę wystąpić w taki sposób.

On jest doceniany, nie tylko przez Huriego, był doceniany, ale też przez, znaczy po prostu w świecie arabskim, za to, że on należał do bundu, czyli do tego powiedzmy nurtu, który był za tak zwaną tutejszością, czyli nie za emigracją do Izraela.

I to, czego jestem pewna, to Elias Huri nie jest zwolennikiem

Wydaje mi się, że to po prostu jakby ta refleksja wyszła z mojego pytania o zestawianie, które właśnie niekoniecznie musi być jakby właśnie techniczne zestawianie dwóch ludobójstw może prowadzić do pewnych pułapek, ale nie chodzi właśnie o ich hierarchizację i taka chyba jest myśl też Huriego Natomasiego, rozwiązania już konkretne polityczne dotyczące przyszłości Palestyny.

jaki jest, co płynie z lektury Huriego akurat w 2026 roku, kiedy właściwie literatura wydaje się tak słabym w jakimś sensie medium w porównaniu z jakimkolwiek zestawieniem danych, statystyk i tak dalej.

Huri nazywa to cudem nowości.

To jest pytanie, kto zechce sięgnąć po Huriego.

Czy w ogóle zechce sięgnąć po książkę Huriego?

A czy sięgną po Adanię Sziblę, czy po Iliasa Huriego?

Ja bym powiedziała, że to byłoby bardzo niesprawiedliwe, gdyby czytać Huriego tylko przez pryzmat świata, z którego pochodzi i rzeczywistości, o której mówi.

Mam mnóstwo cytatów możliwych z samej powieści, ale też trochę z publicystyki i Huriego, które jakoś