Mentionsy

Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
05.05.2026 04:20

Humanistyka na mieście #9 |Przesilenia. Rewolucja w literaturze, kulturze i krytyce

Czy wobec rewolucji, tak jak mówi się o wojnie, muzy są skazane na milczenie? Czy krytyka kultury ma znaczenie dla współczesnych przewrotów politycznych i społecznych? Jakie ślady idei rewolucji możemy znaleźć w literaturze i innych obszarach życia artystycznego? Podczas spotkania zaproszeni eksperci, Olga Szmidt, Wiktor Marzec i Kacper Kutrzeba rozmawiają z Michałem Kozą, o nowoczesnych i ponowoczesnych losach idei rewolucji w kulturze oraz perspektywach na przyszłość.

Spotkanie nawiązuje do 120. rocznicy rewolucji 1905.

 


Rozdziały (15)

1. Wprowadzenie i prezentacja panelu

Podczas spotkania zaszczytnie prezentuje się uczestnicy, a Michał Koza wstępuje do prowadzenia dyskusji.

2. Rewolucja 1905 roku - znaczenie dla Polski

Wiktor Marzec omawia znaczenie rewolucji 1905 roku dla Polski i jej wpływ na kulturę polską.

3. Zmiany społeczne i kulturowe spowodowane rewolucją

Wiktor Marzec szczegółowo opisuje zmiany społeczne i kulturowe spowodowane rewolucją 1905 roku.

4. Brzozowski i jego diagnoza rewolucji 1905 roku

Wiktor Marzec omawia diagnozę Brzozowskiego związaną z rewolucją 1905 roku i jej wpływ na literaturę.

5. Rewolucja 1905 roku w polskiej literaturze

Wiktor Marzec analizuje wpływ rewolucji 1905 roku na polską literaturę, w tym na jej język i formy narracyjne.

6. Różnice między rewolucją a wojną

Rozmowa o charakterze rewolucji 1905 roku, porównywanej z wojną, a także o znaczeniu strajku jako formy rewolucji.

7. Strajk jako forma rewolucji

Analiza roli strajku w rewolucji 1905 roku, jego przeobrażenia pod wpływem represji i nowe formy uczestnictwa publicznego.

8. Rewolucja w kontekście współczesnym

Diskussja nad stanem pojęcia rewolucji w współczesnym świecie, w tym kontekście demonstracji i ich znaczenie.

9. Rewolucja i przemoc jako narzędzia polityczne

Rozmowa skupia się na roli terroru i przemocy w rewolucjach, w tym na przykładzie rewolucji 1905 roku w Imperium Rosyjskim.

10. Rewolucja jako język komercyjny i kulturowy

Wspominane jest o wykorzystywaniu języka rewolucji w kulturze popularnej i komercyjnej, przykłady wskazują na ich komercyjne zastosowanie.

11. Rewolucja i tożsamość narodowa

Analiza roli przemocy i terroru w budowaniu tożsamości narodowej, w tym na przykładzie Polski w XX wieku.

12. Rewolucja i ofiara - warunki do powstania rewolucji

Rozmowa skupia się na warunkach powstania rewolucji, w tym na konieczności ofiary i kryzysu ekonomicznego.

13. Historia pojęcia rewolucji

Analiza historii pojęcia rewolucji, od astronomicznego do utopijnego, przez różne konteksty polityczne i społeczne.

14. Rewolucja i pokojowość w 1989 roku

Rozmowa skupia się na reprezentacjach rewolucji w kulturze i literaturze, podkreślając brak zainteresowania tym tematem w społeczeństwie.

15. Upamiętnianie rewolucji

Wspominano o formacie upamiętniania rewolucji w Polsce, w tym pomnikach i muzyce, oraz o konwencjonalizacji pamięci rewolucji w PRL-u.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 4 wyniki dla "Reymonta"

Pojawia się to u Reymonta, pojawia się to później u Żeromskiego w bardzo ciekawej formie wróży, która jest też taką naprawdę bardzo polifoniczną i bardzo przewrotną strukturą i pojawia się także w badaniach literaturoznawczych.

dosyć interesująco trawestującym ujęciu Żeromskiego, w zapiskach Reymonta, w pismach krytycznych Karola Irzykowskiego, że rewolucja 1905 roku, jako właśnie to doświadczenie wydawałoby się bardzo nowe, momentalnie uruchomiła tutaj języki, które powstały po powstaniu listopadowym i powstaniu styczniowym.

Widać to u Reymonta, który właściwie cały czas wraca do tego, co, jak mówi, było trochę ponad 70 lat temu.

na przykład w Reymonta tych notatkach o warszawskim doświadczeniu 1905 roku, jak on dostrzega taki rodzaj powagi i spokoju osób, które biorą udział w tych wydarzeniach.