Mentionsy

Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
30.01.2026 05:40

Gdzie mieszkają książki #2 | Z Krainy Złotych Pól

W tym odcinku podkastu Dziennika Literackiego Szymon Kloska zagląda do serii „Z Krainy Złotych Pól” Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi. Projektu, który z nagrań terenowych, lokalnych podań i opowieści tworzy współczesne książki dla dzieci (i dorosłych). Dr Sylwia Nehring opowiada o etnograficznej „kuchni” tej serii. Jest o selekcji tekstów, pilnowaniu autentyczności, regionalizmach i współpracy z muzeami. Z kolei Roksana Jędrzejewska-Wróbel pokazuje, jak z oralnej materii zszywa literackie historie w tomie „O farmazynach i inne bajki ludowe. Pomorze”.

Rozdziały (18)

1. Introdukcja serii

Podróż do serii książek "Skrajny Złotych Pól", uruchomionej przez Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi.

2. Tytuł i cel serii

Przedstawienie nazwy serii i celu wprowadzenia dzieci w świat kultury ludowej, skupienie na województwach.

3. Autorzy i ilustratorzy

Opis autorów książek i ich relacji z danymi regionami, w tym Roksany Jędrzejewskiej-Wróbli.

4. Proces tworzenia książek

Opis procesu zbierania bajek, transkrypcji i wyboru opowieści przez autorynki i ilustratorki.

5. Przykłady innych książek

Porównanie z innymi książkami, takimi jak "Listy górnicze" Moniki Glesowicz, i omówienie zagadnienia zachowania oryginalności bajek.

6. Cel serii i jej zastosowanie

Opis celu serii, takiego jak zachęcanie do odkrywania Polski, a także omówienie procesu tworzenia bajek i ich zmian w czasie.

7. Regionalizmy i język

Omówienie problemu zachowania regionalizmu w tekście i procesu sprawdzania dokładności opowieści przez muzea.

8. Podsumowanie i przyszłość serii

Podsumowanie pracy nad serią i jej wpływ, a także plany na przyszłość, takie jak rozszerzenie na inne województwa i badania współczesnego dziedzictwa.

9. Zwyczaje i regionalizmy

Rozmowa o zwyczajach i regionalizmach, które zostały dodane do baśni, w tym charakterystyka postaci Gbura i jego znaczenia w Kaszubszczyźnie.

10. Motyw feministyczny

Analiza motywów feministycznych w baśniach, w tym rozwinięcie postaci Stolemki i jej roli w relacjach międzyludzkich.

11. Klasowe motywacje

Przedstawienie klasowych motywów w baśniach, w tym opowieść o miłości między dziewczyną a synem Gbura.

12. Historia Powiśla

Opowieść o historycznym Powiślu i jego związkach z Kaszubami, w tym omówienie grup etnicznych, takich jak Menonici i Holendrzy.

13. Postacie regionalne

Opis różnych postaci regionalnych, takich jak Duśki, Stolemy i pelce, oraz ich znaczenie w baśniach.

14. Morale baśni

Rozmowa o zakończeniach baśni i morałach, w tym autorka opowiada o swoim poczuciu doniosłości.

15. Społeczny wymiar

Zastanowienie nad społecznym wymiarом serii baśni, w tym jej znaczenie dla dzieci i lokalnego patriotyzmu.

16. Różnorodność regionalna

Analiza różnorodności regionalnej w baśniach, w tym opowieść o różnorodności w przestrzeni i kulturze.

17. Projekt Narodowego Instytutu Kultury

Opis projektu Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi, w tym jego spójność i autentyczność.

18. Podziękowania

Podziękowania za rozmowę i odsyłanie do książki.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 4 wyniki dla "Stolemka"

kobiet ponad swe czasy, nawet jeżeli mówimy o czasach mitycznych, które są wyzwolone, wiedzą czego chcą i mówią głosem głośnym i wyraźnym, jest sporo, nawet jeżeli są to istoty nieludzkie, jak na przykład pewna stolemka, którą pewien stolem chciał natychmiast ożenić, to teraz ślub, mówi do stolenki, nie tak prędko pokręciła głową, chociaż stolem

Z tym posłuszeństwem to się jeszcze okaże, zmitygowała go Stolemka.

Nie, nie, to ja tutaj nie, to rzeczywiście to jest zupełnie moje, natomiast oryginalna baśń polegała też na rywalizacji i Stolemka na końcu wygrywa i Stolem zakłada ją się o to, kto będzie rządził w związku, to jest ostatnia już rozgrywka i ona wygrywa, rzuca tym wielkim głazem dalej, no i Stolem nie może tutaj już, zakład to zakład, jest honorowy.

Stolemka tutaj dzierży władzę w związku, a ja tylko więc wykorzystałam na tym motywie, tak, wykorzystałam, bazując na tym, chciałam trochę podkręcić, dać poczucia humoru więcej w tych historiach, ale z kolei zupełnie inna jest historia, bo one są bardzo różnorodne, tutaj ta silna Stolemka miotająca głazani i na przykład bardzo delikatna postać z baśni o tym, jak powstało Chmielno,