Mentionsy

Miałeś powiedzieć, że ostatnio czytałeś biografię Wańkowicza.

którym ponad wszelką wątpliwość, aczkolwiek poddawaliśmy tę wątpliwość, był Melchior Wańkowicz, no to warto by zaprosić osoby reporterskie jak najbardziej, ale osoby też literacko głęboko zanurzone.

I wszyscy czytali Wańkowicza, ale to jest jak gdyby kompetencja absolutnie żadna, bo mam wrażenie, że w kraju nadwiślańskim ludzie powiedzmy 30 plus czy 40 plus, w naszym wypadku wstyd przyznać,

Wszyscy czytaliśmy Wańkowicza chcąc, nie chcąc i o tym też trochę gadaliśmy, o tym, że byliśmy na tego Wańkowicza skazani.

No i nowsza biografia Wańkowicza, Wańkowicz, Życie na kraterze, a Łukasz Garbal, którego miałam okazję poznać i z którym miałam okazję rozmawiać o Wedlach, bo napisał właśnie też książkę w Wedlowie.

Tym razem właśnie zajął się Wańkowiczem.

Z biografią nam się układało chyba dobrze, natomiast nie zawsze dobrze nam się układało z samym Wańkowiczem.

Teza Łukasza Garbala, jedna z wielu naczelnych test tej książki jest to, że Wańkowicz wyprzedził swoją epokę.

To umiarkowanie, bo merkantylizacja literatury jest faktem, ale faktem, z którego się ani nie cieszymy, ani nie jesteśmy dumni, ale mam wrażenie, że tych różnych kontekstów wańkowiczowskich pojawiło się w tej rozmowie całkiem sporo.

O tym, czy Wańkowicz krzepi, za chwilę posłuchacie, ale układało nam się z biografią, ale nie poukładało się do końca z pewną techniczną stroną tej rozmowy.

Tak, przeklęty Wańkowicz.

Wańkowicz był tak popularny i nazywano go ojcem polskiego reportażu, to ja zapytam, co z tego reportażu w tym żeniofle zostało?

Obawiam się, że z Swańkowicza została w polskiej szkole reportażu pewna dezynwoltura wobec faktów.

lat 80., 90. i późniejszych, prawda, czyli innego dziennikarstwa niż to, które uprawiał Wańkowicz.

No może staram się po prostu pisać komunikatywnie i atrakcyjnie dla czytelnika, prawda, ale to jest jakby inna szkoła, więc dla mnie Wańkowicz w ogóle nie jest jakby...

Myślę, że musimy, bo tak jak mówiłeś też jeszcze o tej męskości straszliwej Wańkowicza, on jest jednak dzieckiem swoich czasów.

Rozmawiamy od godziny o Wańkowiczu, mówiliśmy o chaszku.

Szymona, ty nie odpowiedziałeś na to pytanie, bo mnie też ciekawi właśnie, co tam zostało z tego Wańkowicza i zadam je tobie w inny sposób.

Wyobraź sobie, że teraz mamy nagrodę imienia Melchiora Wańkowicza i w tej nagrodzie chodzi o to, że współcześni są bardzo blisko Wańkowicza.

potraktować jako jakąś, nie wiem, jego cechę charakterystyczną, to na pewno nagrodę imienia Wańkowicza powinno dostać Kuciel Frydryszak za chłopki.

A Wańkowicz okazało się miał...

No wiemy i nie wiemy, bo tak naprawdę z książki Garbala trudno jest jednoznacznie określić stosunek do Żydów Wańkowicza, nie?

Więc, wiesz, jeśli chodzi o Rembek i Wańkowicz, myślę, że to jest

Ale teraz pytanie, czy ciekawy człowiek nie przesłania mi tekstu i teraz pytanie, czy w ogóle taka książka Garbala może spowodować, myślę o młodych ludziach, że będą czytać Wańkowicza.

Moje pytanie jest takie, czy waszym zdaniem w ogóle dzisiaj Wańkowicz jest czytany i nie mam na myśli zielone kraterze wyrywanego z kontekstu w podręczniku przez uczniów, tylko czy jest czytany, jeśli jest to przez kogo, czy to Stara Gwardia to jest jakaś, prawda?

A co tam mówić o, nie wiem, Wańkowiczu czy o Rebeku i niech pretensje, że nikt tego nie czyta.

I to nie ma nic złego w tym, że ludzie nie czytają książek, nie wiem, Wańkowicza albo Gombrowicza, tak?

Nawet jeżeli nieczytanym dziś Gombrowiczem, no to Wańkowicza się pewnie czyta jeszcze mniej.

I trochę miałem poczucie marnacji czasu, no bo tu właśnie to jest taki Wańkowicz, który próbuje być intelektualistą, który próbuje jakieś metadziennikarstwo i metareporterkę uprawiać i średnio mu to wychodzi.

Tylko gdyby ta antologia, która chyba w końcu nie powstała, to miałbym mieć po prostu pewien przekrój, co tam zobaczył Wańkowicz, co tam zobaczył ktoś z Czech czy Rumunii, jak do tej Ameryki w końcu trafiła.

Ja jestem przekonany, że Kroch jakiegoś Huwańkowicza trochę jednak zinternalizował i że to jest taka lędźba bardzo wyrastająca z...

Z Wańkowicza.

Jak gdyby problem nie polegał na tym, że, tak by mówił Wańkowicz, to nie chodzi o to, że ona ukradła, tylko że kłamała i się nie przyznała.

Czy po lekturze biografii Wańkowicza sięgnie się po książki Wańkowicza?

Wydaje mi się, że to coraz więcej książka dla ludzi, którzy już Wańkowicza znają i chcą dowiedzieć się czegoś o nim.

Czyli rozumieć, że nie polecalibyście państwo do żywego czytania dzisiaj Wańkowicza, tylko ma być...

Ja myślę, że Szymon na temat trafnął intuicję, że najciekawsze rzeczywiście chyba dziś, co z Wańkowicza zostało, to są te rzeczy, to są te opowieści rodzinne, te opowieści domowe.

Jeszcze ja bym się odniosła do tego, co ty powiedziałeś z kilkoma zastrzeżeniami, że jeśli by kogoś dzisiaj można porównać do Wańkowicza, to Joanny Kuciel-Frydryszak.

A tutaj Awańkowicz jednak wydaje mi się, że on szedł do czytelnikiem.

Nie, ja tu tylko chciałem użyć kryterium kompularności tylko Iwonowskiego, poza czym to się rozjeżdża, bo postawa Awańkowicza jest, tak jak mówisz, właśnie dokładnie odwrotna.

Na chwilę chcę Wańkowicza zostawić, przecież już nasz czas dobiega końca.

Co, zostawiając w ogóle Wańkowicza, prawda, myślę już o samej formie, co było dla was dobre, co niekoniecznie może was jakoś mierziło?

Może gdzieś ona będzie też się żywiła tym, nie tylko jakby samą osobowością Wańkowicza, ale też tak nielicznymi paradoksami tych czasów, w których on żył.

Zderzenia postaci Wańkowicza z realiami PRL-u i tego jakoś mam niedosyt po przeczytaniu.

A czy macie jakieś nowe odczytanie Wańkowicza?

Czy na przykład jest coś w tej książce, czego po poprzednich biografiach nie wiedzieliście i do Was zaskoczyło w jakiś sposób na temat Wańkowicza?

No ja muszę przyznać od razu, że poprzednich nie czytałam biografii Wańkowicza.

A jest biografia Wańkowicza?

Trochę też tak miałam z Wańkowiczem, że też ja bym nie chciała się znaleźć z nim w jednym pokoju.

Ja chciałam tej książki, że to jest w tej książce, to są takie, tego typu realia w książce Wańkowiczu.

Przedostatnie pytanie jest takie, czy da się pogodzić, bo tak z jednej strony mamy tego Wańkowicza tutaj walczącego z rusyfikacją, trafiającego do aresztu jako młody człowiek, walczącego z transurą, a tu za chwilę mamy gościa, który jest mistrzem autokreacji, który potrafi siebie sprzedać jak produkt.

Czy chodzi ci o to, że Wańkowicz miał prawo?

Ja myślę, że to istnieje, wiesz, tylko po prostu, o, znaczy Wańkowicz jest trochę z innej bajki jednak.

Czy właśnie były w bibliotekach, jak Wańkowicz.

Najpierw oficjalnie zakończymy tę część i czy to będzie Łukasz Garbal, czy to będzie Melchior Wańkowicz, który wchodzi, siada w pierwszym rzędzie.

Jakie pytanie chcielibyście zadać albo Łukaszowi Garbalowi, albo Wańkowiczowi?

Weronika Kostyrko, Aleksander Kaczorowski, Szymon Kloska, rozmawialiśmy wokół książki Łukasza Garbala, Wańkowicz, Życie na kraterze.