Mentionsy

Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA
25.11.2024 05:00

Drugi rzut OKA: Kto kontroluje kontrolujących w Unii Europejskiej?

Unia Europejska ma różne mechanizmy, które pozwalają na kontrolowanie, czy państwa członkowskie przestrzegają wartości, takich jak praworządność. Ale czy praworządność dotyczy też samych instytucji UE? Prawnicy i prawniczki postanowili to sprawdzić. Wyniki znajdziecie w raporcie Rule of Law beyond the EU Member States: Assessing the Union’s Performance 2024, wydanym przez Instytut Demokracji Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego. "inspiracja pochodziła z samej Unii Europejskiej, czy z samej Komisji Europejskiej, która corocznie publikuje podobny raport dotyczący wszystkich państw członkowskich. I od pewnego momentu lektury tego raportu wyraźnie nam wychodziło, że brakuje tam jednego rozdziału. Tego rozdziału, który dotyczy samej Unii Europejskiej. Dlatego też praca nad tym projektem była opatrzona taką, powiedziałabym klauzulą, the missing chapter, brakującym rozdziału raportu o praworządności. Chcieliśmy sprawdzić, czy sama Unia Europejska, która jest zobowiązana do tego, żeby przestrzegać zasady praworządności, na ile udaje się instytucjom unijnym te wartości, te standardy osiągnąć" mówi dr Barbara Grabowska-Moroz, prawniczka, szefowa Kliniki Praworządności działającej w Instytucie Demokracji Uniwersytetu Środowoeuropejskiego w Budapeszcie. --


Drugi rzut OKA to autorski podcast OKO.press, w którym próbujemy rozróżnić prawdę od fikcji oraz sprawdzić popularne przekonania. A wszystko to w rozmowach z gośćmi i gościniami - specjalist(k)ami od poruszanych tematów, którzy i które odpowiadają na pytania oraz przedstawiają swój punkt widzenia.


Nowe odcinki pojawiają się w każdy poniedziałek o godzinie .


Podoba Ci się to, co słyszysz? Wpłać na OKO, byśmy mogli dalej tworzyć dobre projekty 👉 https://oko.press/wesprzyj

Rozdziały (8)

1. Wprowadzenie i tematyka

Anna Wójcik przedstawia podcast o prawie Unii Europejskiej i wprowadza gościa, dr Barbara Grabowska-Moroz, która omawia badanie na temat praworządności Unii Europejskiej.

2. Sąd Unijny i dostęp do sądu

Barbara Grabowska-Moroz omawia trudności dostępu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym brak możliwości kwestionowania decyzji Unii dotyczących statusu sędziów.

3. Europejska Konwencja Praw Człowieka

Rozmowa skupia się na braku obowiązku Unii Europejskiej do przystąpienia do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, co wpływa na praworządność Unii.

4. Rola organizacji społecznych

Analiza braku roli organizacji społecznych w postępowaniach sądowych Unii Europejskiej, co ogranicza dostęp do sądu i sprawiedliwość.

5. Afera Qatar-Gate i antykorupcja

Barbara Grabowska-Moroz omawia skandal Qatar-Gate w Parlamencie Europejskim i brak efektywnych regulacji antykorupcyjnych.

6. Migracja i praworządność

Rozmowa skupia się na problemach praworządności w polityce migracyjnej Unii Europejskiej, w tym braku możliwości zweryfikowania umów międzynarodowych.

7. Podsumowanie i ocena

Barbara Grabowska-Moroz podsumowuje badanie i przedstawia ocenę praworządności Unii Europejskiej, skupiając się na problemach i propozycjach.

8. Decyzje komisji i Trybunał Sprawiedliwości

Rozmowa o postępowaniach dotyczących praworządności w Unii Europejskiej, w tym Mechanizmie 7 i Trybunał Sprawiedliwości.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 32 wyników dla "Unii"

Zastanowimy się dzisiaj, kto kontroluje kontrolujących w Unii Europejskiej.

Ale czy praworządność dotyczy też samych instytucji w Unii Europejskiej?

Wydaje mi się, że inspiracja pochodziła z samej Unii Europejskiej, czy z samej Komisji Europejskiej, która corocznie publikuje podobny raport dotyczący wszystkich państw członkowskich.

Tego rozdziału, który dotyczy samej Unii Europejskiej.

Staraliśmy się przede wszystkim spojrzeć na sądownictwo, wymiar sprawiedliwości w Unii Europejskiej.

Czyli spojrzeliśmy na przykład na działania Frontexu, instytucji unijnej, agencji unijnej, która ma swoją siedzibę w Warszawie, a która odpowiada za bezpieczeństwo granic zewnętrznych Unii.

To może przejdźmy do tych konkretów, ponieważ wartość praworządności wydaje się jednak taka bardzo szeroka, może trochę abstrakcyjna, a tak naprawdę chodzi o dosyć konkretne kwestie proceduralne i dotyczące praktyki stosowania prawa w Unii Europejskiej.

To może zacznijmy od tej kwestii Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i w ogóle sądownictwa w Unii.

Czytając, nie wiem, podręczniki o prawie Unii Europejskiej, podstawowa idea, która przyświeca Unii, to jest to, że to nie jest państwo, to nie jest typowa organizacja w charakterze państwowym, więc funkcjonowanie niektórych z tych instytucji będzie się różniło od takiego tradycyjnego postrzegania i także tradycyjnego rozumienia dostępu do sądu.

To musi być jakieś indywidualne, bezpośrednie naruszenie, które by wynikało z działalności Unii Europejskiej.

Czy my w ogóle mamy prawo jako sędziowie pójść do Trybunału Sprawiedliwości w Unii Europejskiej i kwestionować decyzje Unii, które dotyczy tego naszego statusu, tej naszej niezależności.

To wychodzi w różnych politykach, różnych decyzjach podejmowanych przez Unię, czyli brak tego dostępu do sądu może skutkować negatywnymi konsekwencjami w ogóle dla całej Unii, dla pozostałych

Ale w kontekście wymiaru sprawiedliwości, na przykład innym problemem, który ewidentnie jest dyskutowany od wielu lat, on nie jest ukryty, on jest naprawdę, powiedziałabym, na główkach artykułów naukowych na ten temat, to jest obowiązek Unii Europejskiej do tego, żeby przystąpić do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

On wynika z traktatu o Unii Europejskiej i nie jest przez Unię realizowany.

Ponieważ wszystkie państwa Unii Europejskiej są stronami tej konwencji.

Traktat wymaga od Unii, żeby była kontrolowana przez Trybunał w Strasburgu.

Ta afera wybuchła w 2022 roku i ona wstrząsnęła opinią publiczną w Unii Europejskiej.

Natomiast ci najwięksi gracze, tak na przykład Transparency International, zajmująca się Unią Europejską, wskazuje, że te standardy dotyczące polityki antykorupcyjnej w Unii Europejskiej, również w Parlamencie Europejskim, że to musi być po prostu obowiązujące prawo, a nie pewien rodzaj dobrej praktyki czy takiego soft law, gdzie byłby problem z egzekwowaniem tego typu regulacji.

Natomiast ten czwarty rozdział, o którym wspomniałam, czyli te kwestie instytucjonalne, które w Unii Europejskiej funkcjonują,

Wspomniany już Frontex to jest agencja, która wpływa na prawa wolności osób znajdujących się na terenie Unii Europejskiej albo starających się dotrzeć do Unii Europejskiej.

dotycząca tego, żeby migrantów, czy to z Bliskiego Wschodu, czy z Afryki Północnej, te państwa w takim sensie powstrzymywały przed próbą podróży do Unii Europejskiej.

Wydaje mi się, że skala taka od 0 do 6, to tak samo jak w szkole uważam, że jest to niewłaściwa metoda oceny pracy ucznia, tak samo w przypadku Unii nie da się moim zdaniem tego tak bardzo prosto zredukować, dlatego że oprócz

Jest zbyt wiele elementów, które muszą się ostatecznie wpłynąć na tego typu ocenę, dlatego że ten raport stara się być raczej rodzajem analityczno-deskryptywnej oceny, trochę długiej, ale jednak i próby podsumowania pewnego stanu na chwilę obecną, biorąc pod uwagę, że jednak dużo w Unii Europejskiej również się zmieniło na korzyść, to znaczy chociażby w kontekście mediów zostały przyjęte nowe akty

Więc wydaje mi się, że tego typu ocenę będziemy w stanie bardziej uszczegółowić, na przykład przy pierwszej czy drugiej edycji tego raportu, kiedy będziemy wiedzieć, jakie są tendencje, jeśli chodzi o wprowadzanie zmian w Unii Europejskiej.

Wydaje mi się, że to jest pierwszy krok do tego, żeby taką debatę w ogóle zainicjować w Unii Europejskiej.

Dotychczas argument dotyczący stanu przestrzegania praworządności w Unii Europejskiej był najczęściej podnoszony przez tych graczy, którzy w temacie praworządności mieli chyba nie najlepsze wyniki.

Wielokrotnie wskazywano, że to był czynnik, który najbardziej chronił Orbana przed jakimikolwiek konsekwencjami ze strony Unii Europejskiej.

Polska i Węgry zaskarżyły ten mechanizm do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ale okazało się, że jest on zgodny z prawem Unii.

Więc to jest jedna z, najwyraźniej jest to jedna z kart w całym tym bardzo skomplikowanym procesie decyzyjnym w Unii Europejskiej.

Realizujemy projekt Kliniki Praworządności, gdzie staramy się patrzeć na aktywność Unii Europejskiej właśnie w temacie praworządności, czy to na poziomie krajowym, ale również na poziomie unijnym.

Chcieliśmy sprawdzić, o czym my w ogóle mówimy, jeśli chodzi o praworządność w Unii Europejskiej.

Staramy się po prostu znaleźć sprawy, które są przejawem problemów dotyczących praworządności w poszczególnych państwach, no przede wszystkim państw członkowskich Unii Europejskiej.