Mentionsy

Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA
03.08.2025 09:29

Czym naprawdę jest nielegalna migracja i co oznacza dla Polski Pakt Migracyjny

W kwietniu Rada Powiatu Tarnogórskiego przyjęła uchwałę przeciwko relokacji migrantów w ramach unijnych mechanizmów.  Nacjonalista Robert Bąkiewicz zbija polityczne paliwo na samozwańczym „Ruchu obrony granic" na granicy polsko-niemieckiej. W lipcu Konfederacja zorganizowała demonstracje w polskich miastach pod hasłem „Stop imigracji!". Prezes PiS Jarosław Kaczyński zwołał na 11 października w Warszawie protest wobec nielegalnej migracji do Polski i Paktu Migracyjnego Unii Europejskiej.

Temat migracji, nielegalnej i legalnej, staje się główną osią politycznej mobilizacji w Polsce.

Co tak naprawdę oznaczają te pojęcia?

W tym odcinku podcastu Drugi Rzut Oka dyskusję porządkujemy dyskusję wokół migracji w rozmowie z Grażyną Baranowską, profesor prawa migracyjnego i praw człowieka na Uniwersytecie Fryderyka Aleksandra w Erlangen-Norymberdze i badaczką w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk.

Z podcastu dowiesz się, czym z perspektywy prawa jest „nielegalna migracja" i dlaczego mówienie o „nielegalnych migrantach" może być mylące i dehumanizujące. Wyjaśnimy, czy „nielegalna migracja" dotyczy wyłącznie przekraczania granicy bez wymaganych dokumentów.

Opowiemy też, jakie przepisy krajowe, unijne i międzynarodowe obowiązują Polskę w zakresie ochrony międzynarodowej, która jest szerszym pojęciem niż azyl.

Rozbroimy mity, wyjaśniając, na a czym polega unijny Pakt Migracyjny, który prawica w Polsce i Europie przedstawia jako zagrożenie, i dlaczego – wbrew tym narracjom – pakt nie narzuca obowiązkowej relokacji na poziomie samorządów. Doprecyzujemy, jakie nowe procedury wprowadza Pakt – m.in. przyspieszoną procedurę graniczną – i co oznacza „system solidarności”, który ma ułatwić współpracę między państwami UE.

W rozmowie pojawia się również ważny wątek tzw. systemu dublińskiego – czyli mechanizmu, który określa, które państwo UE odpowiada za rozpatrzenie konkretnego wniosku o azyl. W Polsce często mówi się o odsyłaniu migrantów z Niemiec, ale czy Polska naprawdę jest poszkodowana w tym systemie? A może to właśnie kraje takie jak Włochy, Grecja czy Hiszpania najbardziej odczuwają jego konsekwencje?

W podkaście odnosimy się też do wydarzeń z ostatnich miesięcy:

W maju przywódcy dziewięciu państw UE – w tym Polski – wystosowali list do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zarzucając, że orzecznictwo ETPCz ogranicza państwom możliwość deportacji cudzoziemców, którzy popełnili przestępstwo na terenie Unii. Czy to rzeczywiście tak działa?Rząd Donalda Tuska zawiesił prawo do azylu na granicy polsko-białoruskiej – czy to legalne? Jakie mogą być konsekwencje tego działania wobec zobowiązań Polski wynikających z prawa unijnego, Rady Europy i prawa ONZ?

Na koniec przyglądamy się danym. ZUS opublikował aktualne informacje o liczbie cudzoziemców pracujących legalnie w Polsce. To już setki tysięcy osób, pracowników budujących polską gospodarkę. Jak w tym świetle powinna wyglądać polityka integracji i polityka migracyjna Polski, i jak ją możemy budować mądrzejsi o doświadczenia europejskich krajów z długą historią imigracji?

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "Unii Europejskiej"

Polska ma z pewnością mniej osób zarówno z pierwszej grupy, jak i z drugiej grupy w porównaniu do większości krajów Unii Europejskiej, ale wydaje mi się, że mówiąc o tym temacie z Polski, warto też zwrócić uwagę, że druga grupa osób, czyli te osoby, które udały się gdzieś, zostały dłużej po przekroczeniu osób i dlatego są w tej grupie nielegalnej migracji, to dotyczy bardzo wielu Polaków na przykład w Stanach Zjednoczonych.

No dobrze, ale wobec tego wróćmy do tego Unijnego Paktu Migracyjnego, który jest przez partie prawicowe, nie tylko w Polsce, przedstawiany jako zagrożenie, ponieważ ma on nakładać różne obowiązki na państwa członkowskie Unii Europejskiej, właśnie w kontekście tej nielegalnej migracji.

W Unii Europejskiej, w Polsce ochrona międzynarodowa jest pojęciem szerszym, czyli na przykład również nie

Rzeczywiście w pakcie są pewne nowe rozwiązania, które mają ułatwiać regulacje i współpracę między państwami Unii Europejskiej w zakresie migracji i azylu.

Czyli na przykład ten system solidarności, który często jest krytykowany, czyli to, że jeśli na teren Unii Europejskiej przyjeżdżają migranci i starają się na przykład o ochronę międzynarodową, to te osoby zostaną też przesłane do innych krajów.

System Solidarności zakłada, że państwa Unii Europejskiej będą między sobą współpracować i będą się albo wspierać, albo przyjmować i relokować różne osoby w ramach Paktu.

Próbować działać na poziomie europejskim z problemem, które na wielu granicach Unii Europejskiej są spotykane.

I w ostatnich tygodniach w Polsce mamy dużą dyskusję, która dotyczy tego, na ile Niemcy odsyłają osoby, które przekroczyły granice Unii Europejskiej, dostały się do Niemiec, do krajów sąsiadujących z Niemcami, w tym do Polski.

System dubliński, najprościej mówiąc, polega na tym, że pierwszy kraj Unii Europejskiej, do której przybywa

Państwa, które niekorzystnie wychodzą na systemy nabylińskie są Włochy, Grecja, Hiszpania, w których zdecydowana większość osób, to jest ich pierwszy punkt dotarcia do Unii Europejskiej.

Problematyczny, ktoś uważa politycznie, że jest ilość osób, które przekracza z Białorusi na tle Unii Europejskiej, ale nawet na tle wielkiego kraju, jakim jest Polska, to są naprawdę nieznaczna ilość osób.

Oczywiście była dyskusja na terenie Unii Europejskiej o relokacji migrantów, na co Polska się wtedy nie zgodziła i do czego nie doszło.

Tam padły różne deklaracje, że Niemcy i Unia Europejska powinny bardziej wspierać właśnie Polskę jako kraj, który ma granicę zewnętrzną Unii Europejskiej.

Sugerują, że orzecznictwo tego Trybunału ogranicza państwom decyzję, czy mogą deportować cudzoziemców, którzy popełnili przestępstwo na terenie Unii Europejskiej.

Nie są jakieś bardzo szczegółowe i musimy się zastanowić, czy chcemy, żeby z Unii Europejskiej były na przykład deportowane kobiety do Afganistanu i mniejszości etniczne do Iraku czy do Syrii, czy też...

I zgodnie z prawem, który mamy teraz, Unii Europejskiej, Rady Europy, ale również z obowiązań pozaeuropejskich polskich w ONZ,

W Luksemburgu Unii Europejskiej są organy traktatowe ONZ-u, które wszystkie mogą rozpatrywać.

No dobrze, ale może już tak podsumowując na koniec, to jakie są według ciebie takie dwa najważniejsze tematy, które twoim zdaniem będą kształtować debaty o migracji w tym roku, może też w przyszłym, w Unii Europejskiej?

Dalej myślę, że nieregularna migracja i z tym jak sobie radzić z tymi osobami, które potem dalej mimo systemu deblickiego przekraczają granice między państwami, będzie centralną dyskusją w Unii Europejskiej.