Mentionsy
Sarmatyzm. Gość: dr Paweł Rzewuski
Trudno o sposób życia i myślenia, który byłby w Polsce owiany czarniejszą legendą. Każdy się o tym uczy w szkole: Polska upadła, ponieważ szlachta, ponieważ złota wolność, ponieważ liberum veto. Gdyby nie sarmatyzm – ale by było! W ostatnich latach do takiego przesłania doszło jeszcze jedno, związane z tzw. „zwrotem ludowym” w historiografii: iż szlachcice chłopów traktowali jak Amerykanie niewolników, a w większości jesteśmy przecież potomkami chłopów.
Przesłanie – przesłaniem. Nie obok, a mimo niego w latach 90. w Polsce wyrosły domy stylizowane na dworki, a powieść historyczna odnosząca się do czasów sarmackich cieszy się wielką popularnością. Z autorem takiej powieści – świetnej „Krzywdy” – a także filozofem i historykiem, doktorem Pawłem Rzewuskim (herbu Krzywda właśnie) rozmawiam o anatemie, jaką sarmatyzm został w Polsce obłożony i o tym, jak i on, i anatema się kształtowały.
Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.
This podcast uses the following third-party services for analysis:
Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp
Szukaj w treści odcinka
Ale zarazem jest bardzo przewrotny, no bo z zasady taką pierwszą tą fascynacją jest to Gąbowiczowskie kocham, ale nienawidzę Sienkiewicza.
I że wtedy to mnie jakoś ten, ale potem to bardzo ucichło u mnie i szczerze mówiąc też Sienkiewicz nie był takim autorem, który mnie poruszał.
Natomiast mogę teraz powiedzieć, że Agatę lubię, dlatego że wtedy jeszcze Sienkiewicz nie był tak bardzo więźniem konwentansów i tego oczekiwań.
Natomiast równolegle mamy Sienkiewicza i Matejka.
Nagle się okazuje, że tak, tak, tak, wszystko pięknie sobie profesorowie, akademicy wskazują o tym, że jest źle, że to było złe, ale tak naprawdę wszyscy czytają Sienkiewicza.
Dla mnie przykładem tego, jakie to jest mylne i do Sienkiewicza się odwołam.
Płaska w interpretacji Sienkiewicza, ponieważ w interpretacji Sienkiewicza, no to on jest takim bohaterem bez skazy, naprawdę.
No tylko, że istniał prawdziwy Sienkiewicz.
Ale to już Sienkiewicz.
No tak, powiedziałeś, że Sienkiewicz.
Ale Sienkiewicz też, dokładnie.
Znaczy Sienkiewicz troszeczkę próbował, chociaż też nie jednoznacznie ma do niego... Kmicis jest właściwie taką postacią najbliższą tego, jak wygląda rzeczywiście szlachta.
O, powiedziałbym, że postacią, która jedna z najlepiej jest oddana przez Sienkiewicza, akurat to jest Rzędzian.
Ta relacja jest ten... Swoją drogą Skrzetuski filmowo jest lepszy niż Sienkiewiczowski.
I tym też miał być Sienkiewicz ze swoją teologią.
Natomiast ja nie mam problemu z tym, że Sienkiewicz pisał w bardzo konkretnym celu i Matejko to tworzył w bardzo konkretnym celu, bo to była taka potrzeba i co więcej właśnie
Racjonalnie, krytykować tego Sienkiewicza, widzieć wszystkie błędy, ale jednak na koniec dnia, kurczę, tam jest to.
Ostatnie odcinki
-
Sarmatyzm. Gość: dr Paweł Rzewuski
01.02.2026 05:00
-
Polska męskość. Gość: prof. dr hab. Wojciech Śm...
18.01.2026 05:00
-
Święta wojna. Gość: Piotr Paziński
04.01.2026 05:00
-
Miłość. Gość: prof. dr hab. Tomasz Szlendak
21.12.2025 05:00
-
Przemoc. Gościni: Ishbel Szatrawska
07.12.2025 05:00
-
Złoty wiek. Gość: prof. dr hab. Marcin Piątkowski
23.11.2025 05:00
-
Kozioł ofiarny. Gość: Jan Maciejewski
09.11.2025 05:00
-
Centrum (polityczne i nie tylko). Gość: Lejb Fo...
26.10.2025 05:00
-
Odwyk. Gość: Juliusz Strachota
03.08.2025 04:00
-
Zachód. Gościni: prof. Agata Bielik-Robson
20.07.2025 04:00