Mentionsy
Sarmatyzm. Gość: dr Paweł Rzewuski
Trudno o sposób życia i myślenia, który byłby w Polsce owiany czarniejszą legendą. Każdy się o tym uczy w szkole: Polska upadła, ponieważ szlachta, ponieważ złota wolność, ponieważ liberum veto. Gdyby nie sarmatyzm – ale by było! W ostatnich latach do takiego przesłania doszło jeszcze jedno, związane z tzw. „zwrotem ludowym” w historiografii: iż szlachcice chłopów traktowali jak Amerykanie niewolników, a w większości jesteśmy przecież potomkami chłopów.
Przesłanie – przesłaniem. Nie obok, a mimo niego w latach 90. w Polsce wyrosły domy stylizowane na dworki, a powieść historyczna odnosząca się do czasów sarmackich cieszy się wielką popularnością. Z autorem takiej powieści – świetnej „Krzywdy” – a także filozofem i historykiem, doktorem Pawłem Rzewuskim (herbu Krzywda właśnie) rozmawiam o anatemie, jaką sarmatyzm został w Polsce obłożony i o tym, jak i on, i anatema się kształtowały.
Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.
This podcast uses the following third-party services for analysis:
Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp
Szukaj w treści odcinka
Ale zarazem jest bardzo przewrotny, no bo z zasady taką pierwszą tą fascynacją jest to Gąbowiczowskie kocham, ale nienawidzę Sienkiewicza.
I że wtedy to mnie jakoś ten, ale potem to bardzo ucichło u mnie i szczerze mówiąc też Sienkiewicz nie był takim autorem, który mnie poruszał.
Natomiast mogę teraz powiedzieć, że Agatę lubię, dlatego że wtedy jeszcze Sienkiewicz nie był tak bardzo więźniem konwentansów i tego oczekiwań.
Natomiast równolegle mamy Sienkiewicza i Matejka.
Nagle się okazuje, że tak, tak, tak, wszystko pięknie sobie profesorowie, akademicy wskazują o tym, że jest źle, że to było złe, ale tak naprawdę wszyscy czytają Sienkiewicza.
Dla mnie przykładem tego, jakie to jest mylne i do Sienkiewicza się odwołam.
Płaska w interpretacji Sienkiewicza, ponieważ w interpretacji Sienkiewicza, no to on jest takim bohaterem bez skazy, naprawdę.
No tylko, że istniał prawdziwy Sienkiewicz.
Ale to już Sienkiewicz.
No tak, powiedziałeś, że Sienkiewicz.
Ale Sienkiewicz też, dokładnie.
Znaczy Sienkiewicz troszeczkę próbował, chociaż też nie jednoznacznie ma do niego... Kmicis jest właściwie taką postacią najbliższą tego, jak wygląda rzeczywiście szlachta.
O, powiedziałbym, że postacią, która jedna z najlepiej jest oddana przez Sienkiewicza, akurat to jest Rzędzian.
Ta relacja jest ten... Swoją drogą Skrzetuski filmowo jest lepszy niż Sienkiewiczowski.
I tym też miał być Sienkiewicz ze swoją teologią.
Natomiast ja nie mam problemu z tym, że Sienkiewicz pisał w bardzo konkretnym celu i Matejko to tworzył w bardzo konkretnym celu, bo to była taka potrzeba i co więcej właśnie
Racjonalnie, krytykować tego Sienkiewicza, widzieć wszystkie błędy, ale jednak na koniec dnia, kurczę, tam jest to.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Zmiana poglądów. Gość: Radosław Sikorski
16.08.2026 04:00
-
Mężczyźni. Gość: Dr Michał Gulczyński
02.08.2026 04:00
-
Nienawiść, część druga. Gościni: Karolina Olejak
19.07.2026 04:00
-
Nienawiść, część pierwsza. Gość: Maciej Siembieda
05.07.2026 04:00
-
Homo digitalis. Gość: Wojtek Kardyś
21.06.2026 04:00
-
Szekspir i polityka. Gość: prof. dr hab. Maciej...
07.06.2026 04:00
-
Ameryka. Gość: dr Jan Tokarski
24.05.2026 04:00
-
Dyktatura. Gościni: Krystyna Kurczab-Redlich
10.05.2026 04:00
-
Sarmatyzm. Gość: dr Paweł Rzewuski
01.02.2026 05:00
-
Polska męskość. Gość: prof. dr hab. Wojciech Śm...
18.01.2026 05:00