Mentionsy

Starając się pojąć, jak się to stało, dobrze jest wrócić do dzieła tytułowego bohatera książki mojego gościa, czyli Alexis de Tocqueville.

W 1831 roku Tocqueville razem z Gustavem de Beaumontem wyjechał z Francji po rewolucji lipcowej do USA.

Ujrzenie tego, co de Tocqueville w Ameryce ujrzał, a więc laboratorium społeczeństwa przyszłości.

Jak, zastanawiał się de Tocqueville, pogodzić równość z wolnością?

Pochodzący z arystokratycznej rodziny, de Tocqueville widział, jak pochód równości poprzez świat jest nieunikniony.

Co zaś do samorządności, tym, co de Tocqueville'a uderzyło w Ameryce, była wielka predylekcja jej obywateli do zrzeszania się i do załatwiania rozmaitych spraw wspólnych.

Samorządność, powiada de Tocqueville, w pospołu z religią tworzy obyczaje, te zaś są o wiele ważniejsze od tego, kto aktualnie jest u władzy.

Z jednej strony projekt de Tocqueville'a, projekt nowej nauki polityki, jest na wskroś nowoczesny.

Do rozmowy o Ameryce, a właściwie Ameryce, rewolucji i Alexis de Tocqueville'u zaprosiłem Jana Tokarskiego, filozofa i historyka idei, współpracownika między innymi kultury liberalnej.

Także nawet jeśli wielkie, mam podejrzenie, że i o nich dobrze się myśli w towarzystwie Alexis de Tocqueville.

Czy my żyjemy w epoce, o której pisał Alexis de Tocqueville, czy ta epoka się już skończyła?

Jak rozumieją równość Europejczycy w czasach de Tocqueville'a, tak?

A druga różnica, bardzo istotna i o niej Tocqueville pisze wyraźniej w drugim tomie o demokracji w Ameryce, który się ukazał 5 lat po pierwszym, więc to też jest kwestia zbierania pewnych obserwacji.

Czym była dla Alexis de Tocqueville w kontekście właśnie równości, ale też resentymentu związanego z równością, rewolucja francuska?

Jego ojciec, Hervé de Tocqueville, razem z ośmiorgiem krewnych zostali wtrąceni w czasach terroru do więzienia.

Ci arystokraci czują się też odpowiedzialni za tych ludzi, którzy... Jest tam fragment właśnie chyba z pism ojca de Tocqueville'a, który ty cytujesz, o tym, że jak się rodził ktoś, nie wiem, furman, młynarz tutaj, to on rodził się z zapewnieniem zawczasu mu danym, że on jest zaopiekowany do końca życia.

Jak de Tocqueville, który no rodzi się w 1805, więc no może jakieś przebłyski z dzieciństwa, jak on traktuje taką wiesz postać takiego człowieka robiącego historię, człowieka większego niż historia, człowieka większego niż Francja i tak dalej i tak dalej, który się pojawił już w epoce porewolucyjnej?

To znaczy, jeżeli Tocqueville był arystokratą, no powiedzmy przekonanym do systemu demokratycznego, najogólniej mówiąc,

Mam wrażenie, że akurat jeśli coś stanowi troszkę o tym, że my żyjemy w zmierzchu epoki, o której pisał de Tocqueville, to jest sytuacja,

Ale to słuchaj, no to ty jakoś wiesz, czyż, że... Tocqueville też jest ciekawym przykładem, ponieważ on mógł być sobie intelektualistą publicznym, który jednocześnie z tego nie żył, bo on był jednak bogaty do domu.

I chodzi mi na przykładzie, bo ty opisujesz biografię de Tocqueville'a jako nanizaną na dzieje Francji, w której po prostu

Jak wedle Alexis de Tocqueville takie momenty się kończą?